Metrik tanımları ve formülleri başvurusu
Bu ek, içerik konularında tanımlanan her metriği bölüme ve konuya göre gruplayarak listeler. Her girdi, kaynak konunun tanımını, formülünü, birimini, veri kaynağını, ilgili ITIL uygulamasını, çevik karşılığını ve sıklığını, eşleştirilmiş manipülasyon yolu ve koruma önlemiyle birlikte verir. Her konunun "Metrik tanımları" ve "Manipülasyon yolları ve koruma önlemleri" bölümlerinden üretilir; dolayısıyla kaynak konu esastır: buradaki bir girdi konusundan farklıysa konu geçerlidir ve bu ek yeniden üretilir.
Bu başvuru nasıl kullanılır
- Benimsemeden önce danışın. Bir metriği panoya eklemeden önce girdisini, manipülasyon yolu ve koruma önlemi dahil okuyun ve koruma önlemini metrikle birlikte benimseyin (bkz. Konu 1.3, “Çıktıdan çok sonuç: neyi ölçeceğimizi seçmek”).
- Takımları, hizmetleri ve sistemleri ölçün. Hiçbir girdi bireyleri sıralamak için tasarlanmamıştır (bkz. Konu 1.2, “Goodhart yasası ve metriklerin psikolojisi”).
- Yargı için kaynak konuyu tercih edin. Buradaki formüller kısadır. Terimlerin tanımları, örnekleme uyarıları ve çalışılmış örnekler kaynak konudadır.
- Kendi değişikliklerinizi kaydedin. Kurumunuz bir tanımı değiştirirse, değişikliği ve gerekçesini metrik kataloğunuza kaydedin (bkz. Konu 1.4, “Metrik yönetişimi ve sahipliği”). Metrik kartları yardımcı olur (bkz. Konu 12.4, “Şablonlar”).
- Açıklayıcı rakamlar işaretlenmiştir. Bu ek karşılaştırma değeri içermez. Her sayı sizin kendi başlangıç ölçümünüzden gelir.
Bölüm 1: Ölçümün Temelleri
1.1 Çevik ITIL neden ölçülür
Kaynak konu: 1.1, Çevik ITIL neden ölçülür.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Karara bağlı metrik payı | Raporlanan metrikler içinde yazılı bir sorusu ve bilgilendirdiği adı konmuş bir kararı olanların payı | kayıtlı bir soru ve kararı olan metrikler / çeyrek sonunda panoda raporlanan metrikler | yüzde | Metrik kaydı (bkz. Konu 1.4 “Metrik yönetişimi ve sahipliği”) | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Retrospektif eylemleri; çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Yüzdeyi yükseltmek için her metrik için sonradan inandırıcı bir soru ve karar yazmak | Karar günlüğünden örnek alın: metrik sayesinde neyin değiştiğini sorun ve girdinin yazıldığı tarihi metriğin ilk göründüğü tarihle karşılaştırın |
| Temel değer kapsamı | Üzerinde anlaşılan çekirdek ölçülerin her biri için kayıtlı bir başlangıç değeri olan kapsam içi hizmetlerin ve ekiplerin payı | son 12 ayda temel değeri kaydedilmiş hizmet-ölçü çiftleri / tüm kapsam içi hizmet-ölçü çiftleri; katalog dışındaki hizmetler hariç tutulur | yüzde | Hizmet kataloğu ve metrik kaydı | Hizmet düzeyi yönetimi; ölçüm ve raporlama | Paydaş gözden geçirmesi; ekip panoları | Üç aylık | Bir temel değeri bir kez kaydedip bir daha yenilememek ya da elverişli sakin bir dönem seçmek | Her temel değerle birlikte belirtilmiş bir tarih aralığı ve örneklem büyüklüğü isteyin; hizmette büyük değişikliklerden sonra temel değerleri gözden geçirin |
| Ölçüm eforu | Metrikleri elle toplamak, temizlemek ve raporlamak için harcanan personel zamanı | ay boyunca elle toplama ve raporlamaya kaydedilen saatler; bulgular üzerinde harekete geçmeye harcanan zaman hariç | ekip başına aylık saat | Zaman notları ya da kısa bir ekip anketi | Ölçüm ve raporlama | Retrospektif zaman bütçesi | Üç aylık | Toplama işini kayıt dışı yaparak ya da bir tedarikçiye kaydırarak hesap dışına çıkarmak | İnsanların raporlamanın ne kadar sürdüğüne dair söylediklerini ölçen kısa bir anketle karşılaştırın; tedarikçi eforunu gözden geçirmeye dahil edin |
| Gözden geçirmede veri yaşı | Grup bunu tartışmak üzere toplandığında en yeni veri noktasının ne kadar eski olduğu | gözden geçirme toplantısı zaman damgası eksi panodaki en son veri noktasının zaman damgası; metrik başına hesaplanır, medyan ve 85. yüzdelik olarak raporlanır | gün | Pano yenileme günlüğü | Ölçüm ve raporlama | Paydaş gözden geçirmesi | Her gözden geçirmede | Altta yatan kayıtlar hâlâ eskiyken panoyu toplantıdan hemen önce yenilemek | Yenileme zamanının yanı sıra kaynak sistemdeki en yeni kaydın yaşını da raporlayın |
| İyileştirme takibi | Metrik gözden geçirmelerinden doğan iyileştirme eylemlerinden, üzerinde anlaşılan süre içinde tamamlanan ya da bilinçli olarak kapatılanların payı | ortaya çıkarıldıkları tarihten itibaren 90 gün içinde tamamlanan ya da gerekçeyle kapatılan eylemler / dönemde ortaya çıkarılan eylemler, iyileştirme kaydında günlüğe alınan tarihten sayılarak | yüzde | Sürekli iyileştirme kaydı ya da birikim listesi | Sürekli iyileştirme | Retrospektif eylem maddeleri | Üç aylık | Yüzdeyi tutturmak için eylemleri “artık ilgili değil” gerekçesiyle kapatmak ya da eylemleri önemsiz parçalara bölmek | Kapatılan eylemler için verilen gerekçeleri her çeyrek gözden geçirin ve eylemin hedeflediği ölçünün hareket edip etmediğini izleyin |
1.2 Goodhart yasası ve metriklerin psikolojisi
Kaynak konu: 1.2, Goodhart yasası ve metriklerin psikolojisi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Koruyucu önlem kapsamı | Raporlanan metrikler içinde adı konmuş, izlenen bir koruyucu önlemi olanların payı | koruyucu önlemi olan metrikler / raporlanan metrikler | yüzde | Metrik kaydı (bkz. Konu 1.4 “Metrik yönetişimi ve sahipliği”) | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Çalışma anlaşmalarının retrospektifi | Üç aylık | Kâğıt üzerinde bir koruyucu önlem adlandırıp onu hiç izlememek | Kaydı gözden geçirin: bir koruyucu önlem yalnızca en son değeri aynı panoda görünüyorsa sayılır |
| Yeniden açılma oranı | Belirtilen bir pencere içinde yeniden açılan kapatılmış bildirimlerin ya da iş öğelerinin payı | 14 gün içinde yeniden açılan öğeler / dönemde kapatılan öğeler | yüzde | ITSM aracı ya da iş takip sistemi durum geçmişi | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Bitti tanımı; kaçan kusurlar | Aylık | Bildirimi kapatıp yeniden açmak yerine yeni bir bildirim açmak; yeniden açılmalar pencerenin dışına düşene dek pencereyi uzatmak | Yinelenen ve bağlantılı bildirim oranı; aynı nedenin bildirimler arasında tekrarı |
| Tanım değişikliği sayısı | Bir dönemde, gerekçeleriyle birlikte, metrik tanımlarında ya da durum iş akışlarında yapılan değişikliklerin sayısı | tanım değişikliği günlüğündeki girdi sayısı | sayı | Metrik kaydı değişiklik günlüğü | Ölçüm ve raporlama | Çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Sayı düşük kalsın diye değişiklikleri günlüğe almamak; kimseye söylemeden bir iş akışını değiştirmek | Her gözden geçirmede araçtaki durum modelini kayıtla karşılaştırın |
| Metrik kullanım oranı | Raporlanan metrikler içinde dönem boyunca bir kararda anılanların payı | kayıtlı bir kararda anılan metrikler / raporlanan metrikler | yüzde | Karar günlüğü ya da gözden geçirme notları | Sürekli iyileştirme | Retrospektif eylemleri | Üç aylık | Bir formalite olarak her metriği bir karar günlüğünde anmak | Alıntı sayesinde neyin değiştiğini sorun; günlükten örnek alın |
| Algı farkı | Aynı hizmet için bir memnuniyet anketi sonucu ile bildirimlerden türetilen hizmet düzeyi arasındaki fark | anketten türetilen oran eksi izleyiciden türetilen oran | yüzde puan | Anket aracı ve ITSM aracı | Hizmet düzeyi yönetimi | Paydaş gözden geçirmesi geri bildirimi | Üç aylık | Yalnızca memnun kullanıcılara anket yapmak; anketleri iyi bir etkileşimden sonraki zamanlara yönlendirmek | Anket yanıt oranı ve yanıtlayan karışımı; açık yorumların bir gözden geçirmede sesli okunması |
1.3 Çıktıdan çok sonuç: neyi ölçeceğimizi seçmek
Kaynak konu: 1.3, Çıktıdan çok sonuç: neyi ölçeceğimizi seçmek.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sonuç kapsamı | Raporlanan metrikler içinde, metrik kaydında adı konmuş bir müşteri ya da hizmet için yazılı bir sonuca bağlananların payı | yazılı bir sonuç bağlantısı olan metrikler / dönemde raporlanan metrikler. Yalnızca düzenli bir raporda gösterilen metrikleri sayar; tek bir ekibin tuttuğu çalışma görünümü ölçülerini hariç tutar | yüzde | Metrik kaydı (bkz. Konu 1.4 “Metrik yönetişimi ve sahipliği”) | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Ürün hedefi ve teslimat hedefi | Üç aylık | Bağlantı kâğıt üzerinde var olsun diye her metrik için belirsiz bir sonuç cümlesi (“hizmeti iyileştir”) yazmak | Kayıttan örnek alın: bir cümle bir kişiyi ya da hizmeti ve bir değişimi adlandırmalıdır; ölçü nedeniyle bir karar alındığını denetleyin |
| Özellik benimseme oranı | Yeni ya da değiştirilmiş bir yeteneği, sürümden sonra belirtilen bir pencere içinde kullanan uygun kullanıcıların payı | sürümden sonraki 30 gün içinde yeteneği kullanan farklı uygun kullanıcılar / o dönemdeki farklı uygun kullanıcılar. Saat genel kullanılabilirlikte başlar; iç test hesapları ve yeteneğe erişemeyen kullanıcılar hariç tutulur | yüzde | Ürün analitiği, hizmet kataloğu kullanım günlükleri | Hizmet tasarımı; yayın yönetimi | Paydaş gözden geçirmesi geri bildirimi; ürün sonuç ölçüsü | Sürümden sonra 3 ay boyunca aylık, sonra üç aylık | Zorunlu ya da otomatik bir ilk kullanımı benimseme olarak saymak; uygun kullanıcı grubunu küçültmek; yeteneği varsayılan yaparak seçilmeden “kullanılmış” olmasını sağlamak | Yeteneği kullananlar arasında görev tamamlama ya da memnuniyet; 30 ve 90 günden sonra kullanımın sürmesi; açık yorumları okuyun |
| Tekrar temas oranı | Bir kullanıcının, daha önceki bir temas kapatıldıktan sonra belirtilen bir pencere içinde aynı hizmet hakkındaki temaslarının payı | kapatılmış bir temasın ardından 14 gün içinde aynı kullanıcıdan aynı hizmet hakkında gelen yeni temaslar / dönemde kapatılan temaslar. Saat kapanışta başlar; planlı takip olarak açılan temaslar hariç tutulur | yüzde | ITSM aracı temas ve bildirim geçmişi | Hizmet masası; olay yönetimi | Kaçan kusurlar; bitti tanımı | Aylık | Kullanıcılara başka bir kanaldan yeni bir talep açmalarını söylemek; teması ilgisiz bir temasın yinelemesi olarak kapatmak; pencere içinde yeniden temastan kaçınmak için kapanışı geciktirmek | Aynı hizmet için kanala göre temaslar; kapanış notlarının örneklemeyle gözden geçirilmesi; kullanıcının bildirdiği “sorun çözüldü” oranı |
| Öncü gösterge doğrulama oranı | Kullanımdaki öncü göstergeler içinde, hareketi gözden geçirme döneminde bağlı artçı göstergesinin hareketinden önce gelenlerin payı | artçı göstergelerine karşı doğrulanmış bir önceliği olan öncü göstergeler / kullanımdaki öncü göstergeler. En az dört dönem veri üzerinde, belgelenmiş bir gözden geçirmede ekip tarafından değerlendirilir; dört dönemden az verisi olan göstergeler hariç tutulur | yüzde | Metrik kaydı ve eğilim geçmişi | Sürekli iyileştirme | Deneylere dair retrospektif eylemleri | Yılda iki kez | Öncü göstergeleri gayriresmi bir bakıştan sonra geçerli ilan etmek; sonuçla önemsizce hareket eden göstergeler seçmek | Çizilmiş verilerle yazılı gözden geçirme kaydı; her döngüde bir sonuca meydan okumak için ekip dışından birini davet edin |
| Fayda gözden geçirmesi tamamlama oranı | Finanse edilmiş değişiklikler ya da iyileştirmeler içinde, amaçlanan sonucu üzerinde anlaşılan gecikmeden sonra ölçüsüne karşı gözden geçirilenlerin payı | planlanan gözden geçirme tarihinden itibaren 90 gün içinde tamamlanmış sonuç gözden geçirmesi olan değişiklikler / gözden geçirme tarihi dönem içine düşen değişiklikler. Yayından önce geri çekilen değişiklikler hariç tutulur | yüzde | Değişiklik kaydı, iyileştirme kaydı, gözden geçirme notları | Sürekli iyileştirme; değişiklik yetkilendirme | Paydaş gözden geçirmesi; ürün artımı gözden geçirmesi | Üç aylık | Gözden geçirmeyi yalnızca ad olarak yapmak ya da amaçlanan sonucu sonradan belirleyip hep karşılanmasını sağlamak | Gözden geçirmedeki sonucu, değişiklik finanse edildiğinde yapılan ifadeyle karşılaştırın; plan değişikliğine yol açan gözden geçirmelerin payını izleyin |
1.4 Metrik yönetişimi ve sahipliği
Kaynak konu: 1.4, Metrik yönetişimi ve sahipliği.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sahiplik kapsamı | Raporlanan metrikler içinde adı konmuş, güncel bir sahibi olanların payı | dönem sonunda rolü hâlâ elinde tutan bir sahibi olan raporlanan metrikler / dönem sonunda raporlanan metrikler; yalnızca tek bir ekibin özel panosunda kullanılan metrikler hariç | yüzde | Metrik kaydı | Ölçüm ve raporlama | Çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Yüzde 100'e ulaşmak için bir yönetici ya da bir posta listesini sahip olarak adlandırmak; metriği açıklayabilecek ya da değiştirebilecek kimse olmadan | Her sahipten sayıdaki yakın tarihli bir hareketi açıklamasını isteyin; bir haftadan uzun süre yanıtsız kalan soruları izleyin |
| Tanım güncelliği | Raporlanan metrikler içinde, tanımı üzerinde anlaşılan aralık içinde gözden geçirilenlerin payı | son 6 ay içinde gözden geçirme tarihi olan metrikler / raporlanan metrikler; saat son kayıtlı gözden geçirmede başlar ve dönem sonunda durur | yüzde | Metrik kaydı değişiklik günlüğü | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Retrospektif eylemleri | Üç aylık | Tanımı okumadan gözden geçirme tarihine dokunmak | Her çeyrek üç girdiden örnek alın ve yazılı tanımı aracın gerçek yapılandırmasıyla karşılaştırın |
| Kaynak uyumu | Raporlanan metrikler içinde tam olarak bir adı konmuş kaynaktan hesaplananların payı | tek bir yetkili kaynağı olan ve bilinen paralel hesaplaması olmayan metrikler / raporlanan metrikler; paralel hesaplamalar panolardan ve raporlardan örnek alınarak bulunur | yüzde | Kayıt artı panolardan ve raporlardan bir örnek | Ölçüm ve raporlama; hizmet düzeyi yönetimi | Bir metrik için bitti tanımı | Üç aylık | Elektronik tablolar hâlâ dolaşıp çelişirken bir kaynağı yetkili ilan etmek | Bir rapor örneğinde aynı metrik için bulunan farklı rakamları sayın; farkları gözden geçirmede uzlaştırın |
| Emekliye ayırma oranı | Bir dönemde emekliye ayrılan ya da birleştirilen metriklerin, raporlananlara oranı | dönemde emekliye ayrılan ya da birleştirilen metrikler / dönem başında raporlanan metrikler; özel bir ekip görünümüne taşınan bir metrik, raporlanan kümeden emekliye ayrılmış sayılır | yüzde | Metrik kaydı değişiklik günlüğü | Sürekli iyileştirme | Retrospektif eylemleri | Üç aylık | Disiplinli görünmek için önemsiz ya da kullanılmayan metrikleri emekliye ayırmak ya da yeni sayılması için bir metriği yeniden adlandırmak | Neyin kaldırıldığı için emekliye ayırma günlüğünü gözden geçirin; toplam raporlanan sayıyı ve karar bağlantısı rakamını yanında izleyin |
| Erişim gözden geçirme güncelliği | Hedef kitle listesi aralık içinde gözden geçirilen kısıtlı metrik görünümlerinin payı | son 6 ayda hedef kitle gözden geçirmesi yapılan kısıtlı görünümler / kısıtlı görünümler; tüm kuruma açık görünümler hariç | yüzde | Erişim listesi ya da BI aracı izin dışa aktarımı | Bilgi güvenliği yönetimi; ölçüm ve raporlama | Çalışma anlaşmaları | Altı aylık | Mevcut hedef kitle listesini okumadan onaylamak | Listeyi mevcut ekip üyeliği ve rollerle karşılaştırın; bulunan kaldırma sayısını raporlayın |
| Karar bağlantısı | Raporlanan metrikler içinde, kayıtta bilgilendirdikleri bir karara bağlananların payı | kayıtlı bir kararı ya da sorusu olan metrikler / raporlanan metrikler; bir bağlantı yalnızca karar son 12 ayda alındıysa sayılır | yüzde | Metrik kaydı ve karar günlüğü | Sürekli iyileştirme | Paydaş gözden geçirmesi ve iyileştirme sonuçları | Üç aylık | Alanı karşılamak için “hizmeti iyileştir” gibi belirsiz bir karar yazmak | Tarihli bir karar ya da soru isteyin ve metriğe gerçekten başvurulup başvurulmadığı için karar günlüğünden örnek alın |
1.5 Veri kaynakları ve enstrümantasyon
Kaynak konu: 1.5, Veri kaynakları ve enstrümantasyon.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kaynak kapsamı | Olayları metrik deposuna otomatik ulaşan kapsam içi hizmetlerin ve ekiplerin payı | otomatik besleme olan hizmetler ya da ekipler / kapsamdaki hizmetler ya da ekipler; “kapsam içi” olanlar metrik kaydında listelenir | yüzde | Metrik kaydı ve hat yapılandırması | Ölçüm ve raporlama; hizmet yapılandırma yönetimi | Araçlara dair ekip çalışma anlaşması | Üç aylık | Bir besleme bağlandıktan sonra neredeyse hiç olay taşımasa bile bir hizmeti kapsanmış saymak; zor hizmetleri kapsam dışında bırakmak | Kapsanan hizmet başına olay hacmini bilinen etkinliğiyle karşılaştırın; kapsam listesini hizmet kataloğuna karşı gözden geçirin |
| Zaman damgası bütünlüğü | Kapatılmış iş öğeleri içinde, metriğin saatleri için gereken her zaman damgasını taşıyanların payı | gereken tüm durum değişikliği zaman damgalarına sahip kapatılmış öğeler / dönemde kapatılan öğeler; hâlâ açık olan öğeler hariç | yüzde | ITSM aracı ya da iş takip sistemi geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Pano ya da iş akışı geçmişi | Aylık | Doğrulamayı karşılamak için gerekli zaman damgalarını kapanış zamanıyla doldurmak | Ardışık durumlar arasındaki boşlukların dağılımı; zamanların makul olup olmadığını görmek için kapatılmış öğelerden örnek alın |
| Geriye tarihleme oranı | Olay zamanı ile girildiği zaman arasındaki boşlukla ölçülen, olaydan sonra kaydedilen durum değişikliklerinin payı | olay zamanından 24 saatten fazla sonra girilen durum değişiklikleri / dönemdeki durum değişiklikleri; saat olayda başlar, girişte durur | yüzde | İzleyicinin denetim izi ya da hat olay zamanı ile giriş zamanı | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Bitti tanımı | Aylık | Değişiklikleri eşiğin hemen içinde girmek; eşiği genişletmek; tüm değişiklikleri tek bir toplu güncellemeyle kaydetmek | Saate göre giriş zamanı örüntüsü; otomasyonla yapılan değişikliklerin elle yapılanlara payı; toplu düzenlemelerin denetimi |
| Veri tazeliği | Bir panodaki en yeni verinin görüntülendiği anda ne kadar eski olduğu | görüntüleme zamanı eksi yüklenen en yeni olay zamanı; medyanı ve 95. yüzdeliği raporlayın | saat | Hat çalıştırma günlüğü ve pano yükleme günlüğü | Ölçüm ve raporlama | Paydaş gözden geçirmesi hazırlığı | Haftalık | En yeni olayın zamanı yerine son yenileme zamanını göstermek | Panoda gösterilen en yeni olay zamanı; bir besleme yeni olay teslim etmediğinde uyarı |
| Uzlaştırma varyansı | Aynı sayım için iki kaynak arasındaki uyumsuzluk | sabit bir dönem ve kapsam için iki sayım arasındaki mutlak fark / kayıt kaynağı sayımı | yüzde | Kayıt kaynağı ve raporlama katmanı | Hizmet düzeyi yönetimi; finansal yönetim | Sürüm raporu denetimleri | Aylık | Uzlaşan dönemi ya da kapsamı seçmek; nedeni bulmadan raporlama katmanını kaynakla eşleşecek biçimde ayarlamak | Kapsamı ve dönemi önceden sabitleyin; bulunan her nedeni kaydedin ve nedenleri her çeyrek gözden geçirin |
| Durum modeli kayması | Kullanımdaki farklı durum adlarının ya da geçişlerinin sayısının belgelenmiş modelle karşılaştırması | dönemde gözlenen belgelenmemiş durumlar ya da geçişler (sayı); belgelenmiş olanlar hariç | sayı | İzleyici iş akışı yapılandırması ve olay geçmişi | Sürekli iyileştirme | İş akışına dair çalışma anlaşmaları | Üç aylık | İşaretlenmemek için mevcut bir durumu yeni bir anlam için yeniden kullanmak; durumları günlüğe almadan eklemek | Her gözden geçirmede iş akışı yapılandırmasını kayıtla karşılaştırın; alışılmadık durumlardaki öğelerden bir örnek okuyun |
| Anket yanıt oranı | Davet edilen insanlar içinde bir anketi tamamlayanların payı | tamamlanan yanıtlar / ulaştırılan davetler; geri dönen davetler hariç | yüzde | Anket aracı | Hizmet düzeyi yönetimi; müşteri deneyimi | Paydaş gözden geçirmesi ve iyileştirme geri bildirimi | Anket dalgası başına | Yalnızca yanıt vermesi olası insanları davet etmek; memnun kullanıcılara hatırlatma göndermek; yanıtları yanlı kılan ödüller sunmak | Yanıtlayan karışımının kullanıcı nüfusuyla karşılaştırılması; yanıtların dalga başına dağılımı; açık yorumların gözden geçirmede okunması |
1.6 Hizmet metrikleri için istatistik okuryazarlığı
Kaynak konu: 1.6, Hizmet metrikleri için istatistik okuryazarlığı.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Medyan çözüm süresi | Dönemde çözülen olayların ortadaki çözüm süresi | dönemde çözülen olaylar üzerinde (çözüldü zaman damgası eksi oluşturuldu zaman damgası) değerinin 50. yüzdeliği; saat bildirim oluşturulduğunda başlar ve çözümde durur; duraklatmalar ayrı raporlanır, çıkarılmaz; iptal edilen ve yinelenen bildirimler hariç tutulur | saat ya da gün | ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; ölçüm ve raporlama | Medyan çevrim süresi | Haftalık ya da aylık | Önce hızlı bildirimleri kapatıp zor olanları açık bırakmak; bir bildirimi birkaç kolay bildirime bölmek; müşteri bekleme durumunda saati duraklatmak | Yüksek yüzdelikte çözüm süresi ve en eski açık öğe yaşı; duraklatma durumlarında geçen sürenin payı; bağlantılı bildirim oranı |
| Yüksek yüzdelikte çözüm süresi | Olayların çoğunun içinde çözüldüğü süre; yüzdelik adıyla belirtilir | yukarıdakiyle aynı geçen sürenin 85. (ya da 95.) yüzdeliği; yalnızca en az 20 öğe çözüldüyse hesaplanır, aksi halde ham öğeler listelenir | saat ya da gün | ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Çevrim süresi yüzdelik tahmini | Haftalık ya da aylık | Sonucu yüceltecek bir yüzdelik seçmek ya da raporlar arasında değiştirmek; uzun vakaları “aykırı değer” diye hariç tutmak ya da yeniden sınıflandırmak | Kayıtta sabitlenmiş yüzdelik; nedenleriyle hariç tutulan öğelerin listesi; en eski açık öğe yaşı |
| En eski açık öğe yaşı | Hâlâ açık olan en eski öğenin yaşı, artı yüksek yüzdelikten eski öğelerin sayısı | açık öğeler için şimdi eksi oluşturuldu zaman damgası, hiçbir duraklatma çıkarılmaz; müşteri bekleyenler dahil hizmet kuyruğundaki tüm açık öğeleri sayar | gün | ITSM aracı ya da iş takip sistemi | Olay yönetimi; sorun yönetimi | İş öğesi yaşı | Haftalık | En eski öğeyi çözmeden kapatmak ya da birleştirmek; başka bir kuyruğa ya da kategoriye taşımak | Yeniden açılma oranı; en eski kapatılmış öğelerin örneklemeyle denetimi; kuyruk aktarım sayısı |
| Oran raporlama kapsamı | Raporlanan oranlar içinde payı, paydayı ve asgari sayı denetimini gösterenlerin payı | sayılar ve bir örneklem bayrağıyla raporlanan oranlar / raporlanan oranlar; yalnızca dönemin gözden geçirme paketinde yayımlanan oranları sayar | yüzde | Metrik kaydı (bkz. Konu 1.4 “Metrik yönetişimi ve sahipliği”) | Ölçüm ve raporlama | Çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Başlıklar hâlâ yüzdeyle başlarken bir sayıyı küçük puntoyla eklemek; asgari sayıyı hiç tetiklenmeyecek kadar düşük belirlemek | Kaydı değil, gerçek panoyu gözden geçirin; asgari sayıyı aralık genişliğiyle birlikte gözden geçirin |
| Kontrol grafiği sinyal oranı | Bir ölçünün kontrol grafiğindeki noktalar içinde, ekibin yazılı kuralları altında özel neden değişkenliği sinyali verenlerin payı | kurallar altında işaretlenen noktalar / çizilen noktalar, son 20 ya da daha fazla nokta üzerinde; kurallar önceden sabitlenir ve günlüğe alınır | yüzde | Kontrol grafiği aracı ya da elektronik tablo | Sürekli iyileştirme | Sürecin retrospektif incelemesi | Aylık | Sinyaller kaybolsun diye sınırları genişletmek, kural eklemek ya da temel değeri yeniden başlatmak; ölçüyü değiştirerek noktaları oynatmak | Kayıtta değişiklik geçmişiyle saklanan kurallar ve sınırlar; ham histogramla karşılaştırın |
| Aralık genişliği | Bir başlık oranı üzerindeki belirtilen belirsizlik aralığının genişliği | dönemin başlık oranı için, kayıtta adı konan yöntemle aralığın üst sınırı eksi alt sınırı | yüzde puan | ITSM sayımlarından hesaplanır | Hizmet düzeyi yönetimi | Planlamada tahmin aralığı | Aylık | Dar bir aralık üreten bir yöntem ya da pencere seçmek; örneklemi büyütmek için benzemeyen hizmetleri birleştirmek | Kayıtta adı konmuş yöntem; talep üzerine hizmete göre döküm; birleştirilmiş ve birleştirilmemiş sonuçların karşılaştırılması |
1.7 Ölçüm çerçeveleri
Kaynak konu: 1.7, Ölçüm çerçeveleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hedef izlenebilirliği | Raporlanan metrikler içinde yazılı bir hedefe ve soruya kadar izlenebilenlerin payı | kayıtlı bir hedefi ve sorusu olan metrikler / raporlanan metrikler | yüzde | Metrik kaydı (bkz. Konu 1.4 “Metrik yönetişimi ve sahipliği”) | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Teslimat hedefi; ürün hedefi | Üç aylık | Kaydı tam göstermek için metrik zaten varken bir hedef ve soru yazmak; her metriği haklı çıkaran belirsiz hedefler | Her çeyrek beş girdiden örnek alın ve sorunun farklı bir metriğe götürüp götüremeyeceğini sorun; hedef kitlenin ve kararın adlandırıldığını denetleyin |
| Anahtar sonuç puan dağılımı | Anahtar sonuçların dönem sonu puanlarının yayılımı, her banttaki pay olarak gösterilir | her puan bandındaki anahtar sonuçlar (örneğin 0,0 ile 0,3, 0,4 ile 0,6, 0,7 ile 1,0) / dönemde puanlanan anahtar sonuçlar; kayıtlı bir gerekçeyle bırakılan anahtar sonuçlar hariç | banta göre yüzde | OKR izleme aracı ya da ekip belgesi | Sürekli iyileştirme; hizmet düzeyi yönetimi | Üç aylık planlama; gözden geçirme | Üç aylık | Puanlar 1,0'a yakın kümelensin diye kolay anahtar sonuçlar yazmak; cömertçe yeniden puanlamak; kötü giden anahtar sonuçları nedenini kaydetmeden bırakmak | Nedenleriyle bırakılan anahtar sonuçların sayısı; anahtar sonuçları önceki dönemin sonuçlarıyla karşılaştırın; medyan iddiayı liderlikle gözden geçirin |
| Perspektif kapsamı | Dört dengeli puan kartı perspektifi içinde, güncel bir değeri olan en az bir ölçüsü bulunanların payı | son dönemde bir ölçüsü raporlanan perspektifler / dört | yüzde | Puan kartı ya da pano | Ölçüm ve raporlama; hizmet değer sistemi yönetişimi | Paydaş gözden geçirmesi (müşteri ve öğrenme görünümleri) | Üç aylık | Bir perspektif kapsanmış sayılsın diye ona sembolik bir ölçü eklemek; hareket edemeyen ölçüler seçmek | Her perspektif ölçüsünün son yılda değer değiştirdiğini ve ona yazılı bir kararın eklendiğini denetleyin |
| Gösterge gözden geçirme yaşı | Her KPI'ın tanımının ve hedefinin en son ne zaman gözden geçirildiğinden bu yana geçen süre | gözden geçirme tarihi eksi son gözden geçirmenin tarihi; saat son kayıtlı gözden geçirmede başlar ve raporlama tarihinde durur; medyanı ve en eskiyi raporlayın | gün | Metrik kaydı değişiklik günlüğü | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Retrospektif eylemleri | Üç aylık | Göstergeyi okumadan bir gözden geçirmeyi kaydetmek; yalnızca tarihi değiştirmek | Her gözden geçirmeyle birlikte yazılı bir sonuç (korundu, değiştirildi, emekliye ayrıldı) isteyin ve günlükten örnek alın |
| CSF'den KPI'a kapsam | Şu anda raporlanan en az bir KPI'ı olan kritik başarı faktörlerinin payı | güncel bir KPI'ı olan CSF'ler / hizmet ya da uygulama için tanımlanan CSF'ler | yüzde | Uygulama ya da hizmet belgeleri; metrik kaydı | ITIL uygulama rehberlerinde CSF ve KPI yaklaşımı | Bitti tanımı; çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Tam kapsama ulaşmak için CSF ile ilgisiz bir KPI atamak; bir başarısızlığı ortaya çıkaramayan bir KPI seçmek | Her çift için hangi okumanın CSF'nin başarısız olduğunu göstereceğini sorun; hiç kırmızı olmamış KPI'ları arayın |
Bölüm 2: Akış ve Sürekli Teslimat Metrikleri
2.1 Akış ölçümleri
Kaynak konu: 2.1, Akış ölçümleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Devam eden iş (WIP) | Başlamış ama bitmemiş iş öğeleri | Başlangıç zaman damgası atanmış ve bitiş zaman damgası boş olan öğelerin, belirtilen bir anda (örneğin her günün sonunda) sayısı; henüz başlamamış birikim listesi öğeleri ve biten öğeler hariç tutulur | öğe | Sorun izleyici ya da ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | WIP sınırı; devam eden takım birikim listesi | Günlük anlık görüntü, haftalık incelenir | Öğeleri son ana kadar birikim listesinde ya da “hazır” sütununda tutarak başlamış sayılmamalarını sağlamak; öğeleri kapatıp yeniden açmak; işi panonun dışında gizlemek | Pano öğelerini alınan taleplerle mutabık kılmak; panoyu takımın gerçek işine karşı örneklemek; ilk sütundaki öğelerin yaşını izlemek |
| Çıktı hızı | Birim zamanda bitirilen iş öğeleri | Bitiş zaman damgası dönem içine (örneğin pazartesiden pazara bir takvim haftası) düşen öğelerin sayısı; bitirilip yeniden açılan öğeler yalnızca yeni öğeyse yeniden sayılır | haftada öğe | Sorun izleyici ya da ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi karşılama | Çıktı hızı; tamamlanan öğeler | Haftalık | Öğeleri küçücük parçalara bölmek; öğeleri bitmeden kapatmak; önce kolay öğeleri seçmek | Öğe boyutu dağılımına ve yeniden açılma oranına bakmak; son öğelere bağlı kaçak hataları ve olayları saymak; bitirilen iş türlerinin karışımını incelemek |
| İş öğesi yaşı | Bitmemiş bir öğenin devam ettiği süre | Hâlâ devam eden öğeler için şimdiki zaman eksi başlangıç zaman damgası; saat engellenmiş süre boyunca işler; henüz başlamamış öğeler hariç tutulur | gün | Sorun izleyici ya da ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; sorun yönetimi | İş öğesi yaşı; günlük takım toplantısı | Günlük, her takım toplantısında incelenir | Saati sıfırlamak için eskimiş bir öğeyi “bitti”ye ya da yeni bir duruma taşımak; eski öğeleri sessizce iptal etmek; eski bir öğenin yeni bir kopyasını oluşturmak | Geriye doğru durum geçişlerini ve iptal edilen öğeleri denetlemek; iptal edilen öğeleri ve yaşlarını raporlamak; yaş sınırına yakın oluşturulan kopyaları denetlemek |
| Çevrim süresi | Biten bir öğenin başlangıcından bitişine geçen süre | Bitiş zaman damgası eksi başlangıç zaman damgası, takvim günü olarak, dahil; saat, başlamış bir duruma ilk geçişte başlar ve bitmiş bir duruma geçişte durur; medyanı ve 85. ile 95. yüzdelikleri raporlayın | gün | Sorun izleyici ya da ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi karşılama; değişiklik yetkilendirme | Çevrim süresi; öğe süresi | Haftalık, kayan 8 ila 12 haftalık pencereyle | Öğeleri yalnızca iş neredeyse bittiğinde “devam ediyor”a taşıyarak saati geç başlatmak; öğeleri inceleme ya da yayından önce bitti işaretleyerek saati erken bitirmek | Başlangıç zamanını ilk işleme (commit) ya da ilk etkinlikle karşılaştırmak; “bitti” ile yayın arasındaki süreyi raporlamak; biten öğeleri gerçek tamamlanma için örneklemek |
| SLE tutturma | Takımın hizmet düzeyi beklentisini karşılayan biten öğelerin payı | Çevrim süresi SLE’ye eşit ya da altında olan biten öğeler / penceredeki bütün biten öğeler; hâlâ açık öğeler hariç tutulur | yüzde | Çevrim süresinden türetilir | Hizmet düzeyi yönetimi | Hizmet düzeyi beklentisi | Aylık | Cömert bir SLE belirlemek; zor öğeleri “özel” diyerek dışlamak; sınırın altında kalmak için öğeleri kapatmak | SLE’yi geçmiş verinin bir yüzdeliğinde tutmak ve her çeyrek gözden geçirmek; dışlanan öğeleri ve nedeni raporlamak; 95. yüzdeliği ve en yaşlı açık öğeleri okumak |
| Engellenmiş süre payı | Öğelerin engellenmiş olarak işaretli geçirdiği devam eden günlerin payı | Engellenmiş durumdaki öğe-günler / devam eden öğe-günler, pencere boyunca; ikisi için de saat başlangıç zaman damgasında başlar | yüzde | Sorun izleyici bayrakları ya da ITSM aracında bir engellenmiş durumu | Olay yönetimi; sorun yönetimi; tedarikçi yönetimi | Engeller; günlük takım toplantılarında dile getirilen aksaklıklar | Haftalık | Payın düşük görünmesi için engelleri hiç işaretlememek; gecikmeyi açıklamak için her şeyi engellenmiş olarak işaretlemek | Engellenmiş payı devam eden öğelerin yaşıyla karşılaştırmak; engel nedenlerini kategoriye göre incelemek; her nedeni denetlemek için engellenmiş öğeleri örneklemek |
2.2 Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği
Kaynak konu: 2.2, Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Teslim süresi | Bir talebin gelişinden talep edene teslimine geçen süre | Teslim zaman damgası eksi talep geliş zaman damgası, iş öğesi başına; saat talep kaydedildiğinde başlar, talep eden sonucu kullanabildiğinde durur; hâlâ açık öğeler ve teslimden önce iptal edilen öğeler hariç tutulur ve ayrıca sayılır | gün ya da saat | ITSM aracı ya da sorun izleyici geçmişi | Hizmet talebi yönetimi; olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Takım panosunda teslim süresi; talepten yayına süre | Haftalık, aylık incelenir | Saatin geç başlaması için talep kaydının oluşturulmasını geciktirmek; saati yeniden başlatmak için öğeleri kapatıp yeniden açmak; bir talebi çok sayıda küçük talebe bölmek | Bir örnek üzerinde talep kayıtlarını e-postadaki ya da sohbetteki ilk temasla karşılaştırmak; yeniden açılma oranını izlemek; talep başına öğe boyutunu ve sayısını izlemek |
| Çevrim süresi | Takımın işe başladığı andan işin bittiği ana geçen süre | Bitiş zaman damgası eksi başlangıç zaman damgası, iş öğesi başına; saat etkin bir çalışma durumuna ilk geçişte başlar, bitti durumuna ilk geçişte durur; başlangıçtan önceki ve bitti durumundan sonraki süre hariç tutulur | gün ya da saat | İzleyici ya da pano durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Çevrim süresi (bkz. Konu 2.1 “Akış ölçümleri”) | Haftalık | Öğeleri yalnızca sonda “devam ediyor”a taşıyarak saati geç başlatmak; öğeleri neredeyse bitene kadar panonun dışında tutmak; işi kendi başına değer sunmayan parçalara bölmek | Açık öğeler için iş öğesi yaşı (bkz. Konu 2.1 “Akış ölçümleri”); biten öğelerin talep eden tarafından kullanılabilir olduğunu denetlemek; teslim süresini çevrim süresiyle karşılaştırmak |
| Dokunma süresi | Bir kişinin ya da bir otomasyonun öğe üzerinde etkin biçimde çalıştığı süre | Öğenin, etkin iş olarak sınıflandırılan durumlarda geçirdiği aralıkların toplamı; bekleme, engellenmiş ve kuyruk durumları hariç tutulur | saat | İzleyici durum geçmişi, her durum etkin ya da bekleme olarak sınıflandırılmış | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Değer akışı haritasında işlem süresi | Aylık örnek | Bekleme durumlarını etkin olarak sınıflandırmak ya da meşgul görünmek için etkinlik kaydetmek | Durum sınıflandırmasını her çeyrek takımla gözden geçirmek; öğeleri örnekleyip kayıtlı etkinliği işlemeler (commit), yorumlar ve takvimlerle karşılaştırmak |
| Bekleme süresi | Öğenin bir kuyrukta olduğu, engellendiği ya da duraklatıldığı süre | Çevrim süresi eksi dokunma süresi, iş öğesi başına; kayıtlı başlangıcı olmayan öğeler için yok | gün ya da saat | İzleyici durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Panoda bekleme süresi ya da engellenmiş süre | Aylık | Bekleme süresinin ölçülmeyen bir boşluğa düşmesi için yeni durumlar yaratmak; bekleyen öğeleri iş akışının dışındaki bir duruma taşımak | Belgelenmemiş durumları ve geçişleri saymak (bkz. Konu 1.5 “Veri kaynakları ve enstrümantasyon”); bir örnek üzerinde çevrim süresinin dokunma süresi artı bekleme süresine eşit olduğunu doğrulamak |
| Akış verimliliği | Çevrim süresinin etkin işte geçen payı | Dönemde biten öğeler için dokunma sürelerinin toplamı / çevrim sürelerinin toplamı; durum geçmişi eksik öğeler hariç tutulur ve ayrıca sayılır | yüzde | İzleyici durum geçmişi | Sürekli iyileştirme; hizmet talebi yönetimi | Yalın uygulamadan akış verimliliği | Aylık | Beklemeyi etkin olarak yeniden sınıflandırmak; örnek için yalnızca hızlı öğeleri seçmek; oranı yükseltmek için önce kolay öğeleri bitirmek | Değişiklik günlüğüyle sabit durum sınıflandırması; bütün biten öğeler üzerinde hesaplamak; 85. yüzdelik çevrim süresi ve açık öğelerin yaşıyla birlikte raporlamak |
| Saat duraklatma payı | Resmî hizmet saatinin duraklatıldığı çevrim süresi payı | Dönemde biten öğeler için duraklatma sürelerinin toplamı / çevrim sürelerinin toplamı; duraklatmalar, yazılı saat kurallarında tanımlanan durumlardır | yüzde | ITSM aracı durum geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi | Engellenmiş ya da beklemede sütun süresi | Aylık | SLA’yı karşılamak için resmî hizmet saatini, iç devir teslimler gibi müşteriye bağlı olmayan nedenlerle duraklatmak | Bir örnek üzerinde duraklatma nedenlerini denetlemek; geçen süreyi ve SLA süresini yan yana raporlamak; müşterinin kendi çözüm süresi görüşünü gözden geçirmek (bkz. Konu 5.1 “SLA, OLA ve XLA metrikleri”) |
2.3 Devam eden iş ve kuyruklar
Kaynak konu: 2.3, Devam eden iş ve kuyruklar.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Devam eden iş | Üzerinde anlaşılmış sınır içinde başlamış ve bitmemiş öğelerin sayısı | Anlık görüntü zamanında “devam ediyor” durumlarındaki öğelerin sayısı; ilk çalışma durumundan önce birikim listesindeki ya da “hazır” kuyruğundaki öğeler ve zaten bitmiş öğeler hariç tutulur | öğe | Sorun izleyici ya da ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Panoda WIP sayısı | Günlük anlık görüntü, haftalık incelenir | Sınırın altında kalmak için öğeleri “park edilmiş” ya da “beklemede” durumuna taşımak; daha küçük görünmek için öğeleri bölmek; işe panonun dışında başlamak | Park edilmiş durumlardaki öğelerin sayısı ve yaşı; panoyu gerçek işe karşı örneklemek; devam eden en yaşlı öğeyi raporlamak |
| Kuyruk uzunluğu | Çalışmanın başlamasını ya da aşamalar arasında beklemeyi bekleyen öğelerin sayısı | Anlık görüntü zamanında bekleme durumlarındaki (örneğin “yeni”, “triyaj bekleniyor”, “inceleme bekleniyor”) öğelerin sayısı; engellenmiş öğeler eklenmez, ayrıca raporlanır | öğe | İzleyici ya da ITSM durum geçmişi | Olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Panoda hazır sütunu ve kuyruk sütunları | Günlük anlık görüntü, haftalık incelenir | Öğeleri kapatıp yeniden açmak; yeni öğeleri kapıda reddetmek; bekleme durumlarını sayımın dışında kalacak biçimde yeniden adlandırmak | Kuyruk uzunluğunun yanında yeniden açılma oranı ve reddetme oranı; her metrik incelemesinde durum tanımlarının gözden geçirilmesi |
| Kuyruk süresi | Bir öğenin, aşama başına, işin başlamasından önce beklediği süre | Saat öğe bir bekleme durumuna girdiğinde başlar ve bir sonraki etkin duruma girdiğinde durur; “müşteri tarafından engellendi” olarak işaretlenmiş durumdaki süre hariç tutulur ve ayrı bir rakam olarak raporlanır; medyanı ve 85. yüzdeliği raporlayın | saat ya da gün | İzleyicideki ya da ITSM aracındaki durum geçiş zaman damgaları | Hizmet masası; olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Değer akışında bekleme süresi; kuyruk sütunlarında geçen süre | Haftalık | İş hazır olduktan sonra kaydı oluşturarak saati geç başlatmak; saati engellenmiş ya da müşteri bekleme durumlarından geçirerek duraklatmak; yalnızca açılmış bir öğeyi devam ediyor diye işaretlemek | Engellenmiş ve duraklatma durumlarındaki sürenin dağılımı; başladıktan sonra oluşturulan öğelerin payı; kısa bir anketten talep edenin bildirdiği bekleme |
| Varış ve çıkış hızı | Dönem başına sisteme giren ve ayrılan öğeler ve aralarındaki fark olarak net kuyruk büyümesi | Varışlar = dönemde sınıra giren öğeler; çıkışlar = dönemde tamamlanan öğeler; net büyüme = varışlar eksi çıkışlar; yeniden açılan öğeler, takım öyle tanımlamadıkça varış sayılmaz | haftada öğe | İzleyici ya da ITSM oluşturma ve çözme zaman damgaları | İzleme ve olay yönetimi; olay yönetimi | Çıktı hızı ve kümülatif akış diyagramı | Haftalık | Çıkışları artırmak için öğeleri hızla kapatmak; her iki sayıyı artırmak için bir talebi çoklu talebe bölmek; kopyaları varış saymak | Kapatılan öğelerde kalite ve yeniden açılma ölçümleri (bkz. Konu 3.3 “Olaya yanıt ve çözüm süresi”); öğelerin boyut dağılımı; müşteri sonucu denetimi |
| Takım yük oranı | Planlı ve beklenen işin tüketeceği takım kapasitesinin payı | Dönemde beklenen talep saatleri (varışlar çarpı öğe başına ortalama emek) / izin ve sabit taahhütlerden sonra kullanılabilir kapasite saatleri; takım emeği nasıl tahmin ettiğini belirtir; bireyler asla raporlanmaz | yüzde | Kapasite planı, izleyici emek geçmişi, nöbet çizelgesi | Kapasite ve performans yönetimi; iş gücü ve yetenek yönetimi | Planlı işte takım kapasitesi | Aylık ve her planlama etkinliğinde | Boş kapasite göstermek için emeği düşük tahmin etmek ya da kadroyu gerekçelendirmek için talebi abartmak; elverişli bir dönem için oran raporlamak | Öğe başına tahmin edilen ve gerçekleşen emeği karşılaştırmak; oranı eğilimi ve kesinti payıyla göstermek; tahmin yönteminin akran incelemesi |
| WIP sınırı aşım oranı | Bir aşamanın ya da sistemin üzerinde anlaşılmış WIP sınırını aştığı günlerin payı | WIP’in sınırın üzerinde olduğu günler / dönemdeki iş günleri; takımın bir nedenle bilinçli bir istisna kaydettiği günler ayrıca raporlanır | günlerin yüzdesi | Günlük WIP anlık görüntüleri ve istisna günlüğü | Sürekli iyileştirme; olay yönetimi | WIP sınırı çalışma anlaşması | Haftalık | Aşımları durdurmak için sınırı yükseltmek; öğeleri panodan çıkararak aşımları gizlemek; istisnaları gelişigüzel vermek | İstisnaların sayısı ve nedenleri; sınır değişikliklerinin tarihli geçmişi; aşım oranının yanında çevrim süresi yüzdeliği |
| Little yasası tutarlılık oranı | Üç akış sayısının birbiriyle uyumlu olup olmadığının denetimi | Dönem boyunca ortalama WIP / (günlük çıkışlar çarpı gün cinsinden ortalama çevrim süresi), aynı sınır ve dönem için; 1’e yakın bir oran tanımların tutarlı olduğunu, 1’den uzak bir oran bir sınırın ya da saatin tutarsız olduğunu gösterir | oran | Diğer akış metrikleriyle aynı izleyici verisi | Ölçme ve raporlama | Retrospektifte akış metriği akıl sağlığı denetimi | Aylık | Oran 1’e yaklaşana kadar sınırı ya da dönemi ayarlamak; uzun ömürlü öğeleri aykırı değer diye dışlamak | Sınırı ve dönemi önceden sabitlemek; dışlanan öğeleri ve sayılarını yayımlamak; sınır değişikliklerini bir nedenle gözden geçirmek |
2.4 Değer akışı metrikleri
Kaynak konu: 2.4, Değer akışı metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değer akışı teslim süresi | Müşterinin talebinden müşterinin sonucu kullanabilmesine geçen süre | Teslim onayının zamanı eksi talebin kaydedildiği zaman; iptal edilen ya da geri çekilen öğeler hariç tutulur; medyanı ve 85. ile 95. yüzdelikleri raporlayın | gün | İş hattından ya da karşılama sisteminden teslim olaylarıyla birleştirilmiş ITSM aracı kayıtları | Hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Takım panosunda teslim süresi | Aylık | Saati daha geç başlatmak, örneğin talep yerine triyajda; müşteri kullanamadan öğeleri kapatmak; bir talebi birkaç küçük talebe bölmek | Metrik sicilinde yazılı sabit saat kuralları; teslimin müşteri tarafından onaylanması; yeniden açılan öğelerin ve bağlı alt öğelerin sayısı |
| İşlem süresi | Bir öğenin, aşama başına ve akış için, etkin biçimde üzerinde çalışıldığı süre | Öğenin etkin bir durumda olduğu aralıkların toplamı, aşama başına; kuyruk, onay bekleme ve engellenmiş durumlar hariç tutulur | saat ya da gün | İzleyici durum geçmişi; durumlar fazla kaba olduğunda süre kayıtları | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | “Devam ediyor” sütunlarında çevrim süresi | Aylık | İşlem süresi yükselsin ve akış verimli görünsün diye boşta ya da engellenmiş durumları etkin kaydetmek; ya da meşgul görünmek için beklemeleri iş olarak kaydetmek | Bir öğe örneğinin gözlenmesi; işlem süresinin varsa süre kayıtlarıyla karşılaştırılması; durum tanımlarının takımla gözden geçirilmesi |
| Bekleme süresi | Bir öğenin, aşama başına ve akış için, etkin işler arasında durduğu süre | Aşama geçen süresi eksi o aşamanın işlem süresi; kuyrukları, onayları, devir teslimleri ve engellenmiş süreyi içerir | gün | İzleyici durum geçmişi ve ITSM aracı durum değişiklikleri | Değişiklik yetkilendirme; hizmet masası | Kuyruk sütunlarında geçen süre; engellenmiş süre | Aylık | Beklemeyi, bir yan konuşma, bir elektronik tablo ya da saati durduran bir “beklemede” durumu gibi izlenmeyen bir duruma taşımak | Duraklatma ve engellenmiş durumların kullanımını raporlamak; kayıt yaşını aşama zaman damgalarıyla karşılaştırmak; sistem dışı beklemeler için öğeleri örneklemek |
| Süreç verimliliği | Teslim süresinin işlem süresi olan payı | Aşamalar boyunca işlem süresi toplamı / aynı öğeler için değer akışı teslim süresi; hâlâ açık öğeler hariç tutulur | yüzde | İşlem süresinden ve teslim süresinden türetilir | Sürekli iyileştirme | Akış verimliliği | Üç aylık | Ölçülen öğeler için hızlandırılmış ele almayla teslim süresini küçültmek ya da oranı yükseltmek için işlem süresini şişirmek | Teslim süresini ve işlem süresini oranın yanında göstermek; hızlandırılmış payı raporlamak; oranın kendisi için asla hedef koymamak |
| Tamamlanmış ve doğru yüzdesi (aşama) | Bir aşamanın düzeltme, tamamlama ya da iade olmaksızın kullanabildiği, aldığı öğelerin payı | Geldiği gibi kabul edilen öğeler / dönemde alınan öğeler; herhangi bir nedenle iade edilen öğeler kabul edilmemiş sayılır | yüzde | İzleyicideki ya da ITSM aracındaki iade ve yeniden açma olayları; örneklenmiş kabul incelemeleri | Hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme; sorun yönetimi | Hazır olma tanımı; yeniden iş oranı | Aylık | Alıcı aşamanın daha az öğe iade edilsin diye kabul çıtasını düşürmesi ya da gönderen aşamanın işi gayriresmî geçici çözümlerle itmesi | Yazılı kabul koşulu; aşağı akıştaki hata ve yeniden iş sayıları; kabul edilen öğelerin bir üçüncü taraf tarafından incelenen örneği |
| Döngülenmiş tamamlanmış ve doğru yüzdesi | Her aşamayı temiz geçen öğelerin payı | Bir akış ve dönem için aşama %C/A değerlerinin çarpımı (örneğin 0,90 x 0,85 x 0,95); akışın dışındaki aşamalar hariç tutulur | yüzde | Aşama değerlerinden türetilir | Sürekli iyileştirme | Bir iş hattı boyunca kaçak hata ve yeniden iş oranı | Üç aylık | İadelerin bir aşamanın içinde gerçekleşip devir teslim sayısından kaybolması için aşamaları birleştirmek; elverişli bir aşama listesi seçmek | Aşama listesini önceden sabitlemek; aşama değişikliklerini karar günlüğünde raporlamak; bütün akış için yeniden iş oranıyla karşılaştırmak |
| Devir teslim sayısı | Bir öğenin takımlar ya da kuyruklar arasında geçiş sayısı | Talepten teslime, öğe başına sahip takım ya da kuyruk değişikliklerinin sayısı; medyanı ve 85. yüzdeliği raporlayın | sayı | ITSM aracındaki ya da izleyicideki atama geçmişi | Hizmet masası; hizmet talebi yönetimi | Takımlar arası bağımlılıklar | Üç aylık | Sayılan sahip değişikliklerinden kaçınmak için öğeleri paylaşılan bir kuyruğa ya da her şeye sahip bir sahibe yeniden atamak; devir teslimleri, birkaçını kapsayan tek bir “takım” içinde gizlemek | Kuyruğa ve role göre saymak; örneklenen öğelerin atama geçmişini okumak; öğe başına yeniden atama sayısını izlemek |
| Takt süresi oranı | Akışın hızının talebi karşılayıp karşılamadığı | Tamamlanmalar arasında gözlenen medyan aralık / takt süresi; burada takt süresi, kullanılabilir çalışma süresinin aynı dönemde talep edilen öğe sayısına bölümüdür; 1’in üzerindeki bir oran, akışın talepten yavaş olduğu anlamına gelir | oran | Giriş kuyruğundan talep sayısı ve tamamlanma olayları | Kapasite ve performans yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Talebe karşı çıktı hızı; tahmin | Üç aylık | Ertelenen ya da reddedilen talebi talep edilmemiş saymak; kısmi tamamlanmaları tamamlanma saymak | Talebi, reddedilen talebi ve birikim listesi yaşını oranın yanında raporlamak; tamamlanmaları yalnızca müşteri onayladığında saymak |
2.5 Teslimat tahmini ve planlama metrikleri
Kaynak konu: 2.5, Teslimat tahmini ve planlama metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahmin isabet oranı | Gerçek sonucun belirtilen aralığın içine düştüğü tahminlerin payı | Gerçek sonucu belirtilen aralığın içinde olan tahminler / yapılan tahminler | yüzde | Tahmin günlüğü ve teslimat kayıtları | Kapasite ve performans yönetimi; sürekli iyileştirme | Planlama konuşmalarında tahmin doğruluğu | Aylık | Her tahmin tutsun diye çok geniş aralıklar belirtmek; olaydan sonra yeniden tahmin etmek | Tahmin aralığı genişliği; özgün tahmini günlükte tutmak; aralıkları emsallerin geçmişiyle karşılaştırmak |
| Tahmin aralığı genişliği | Belirtilen aralığın medyan tahmine göre ne kadar geniş olduğu | (üst sınır eksi alt sınır) / medyan tahmin | oran | Tahmin günlüğü | Kapasite ve performans yönetimi | Belirsizlik konisinin daralması | Aylık | Kendinden emin görünmek için aralıkları daraltmak | Tahmin isabet oranı; aralığın kaydedilmiş geçmişten kurulmasını gerektirmek |
| Teslimat hedefi başarısı | Dönem için belirtilen teslimat hedeflerinin, sonuca göre yargılanarak karşılanan payı | Karşılanan hedefler / belirlenen hedefler | yüzde | Paydaşlarla üzerinde anlaşılmış hedef kayıtları | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Paydaşlarla sonuç incelemesi | Aylık ya da bir hedefin her yayınında | Kolay hedefler koymak; olaydan sonra hedefi yeniden tanımlamak; çıktıyı sonuç saymak | Paydaşların sonucu yargılaması; hedef ifadesinin günlükte tutulması; teslim edilen değişiklik için kullanım verisini denetlemek |
| Kapsam değişim oranı | Tahmin yapıldıktan sonra eklenen, çıkarılan ya da yeniden boyutlandırılan taahhüt edilmiş işin payı | Tahminden sonra eklenen ya da çıkarılan öğeler / özgün tahmindeki öğeler | yüzde | İş izleyicisi değişiklik geçmişi | Değişiklik yetkilendirme; hizmet düzeyi yönetimi | Birikim listesinin geri bildirime uyarlanması | Aylık | Geçerli değişiklikleri reddederek kapsamı dondurmak; öğeleri yeniden boyutlandırarak kapsam değişimini gizlemek | Paydaşların duyarlılıktan memnuniyeti; değişiklik nedenlerinin kaydedilmesi |
| Kapasite dağılımı | Takım kapasitesinin değişikliğe, operasyonel işe ve iyileştirmeye harcanan payı | Her kategoride tamamlanan öğeler ya da saatler / bütün tamamlanan öğeler ya da saatler | yüzde | İş türü olan iş izleyicisi | Kapasite ve performans yönetimi; olay yönetimi | İş türü dağılımı | Aylık | Operasyonel işi iyileştirme olarak yanlış etiketlemek; panonun dışında çalışarak operasyonel yükü gizlemek | Olay ve talep kayıtlarıyla mutabık kılmak; öğeleri tür için örneklemek |
| Çıktı hızı kararlılığı | Haftalık çıktı hızındaki değişim | Haftalık çıktı hızının standart sapması / haftalık çıktı hızının ortalaması | oran | İş izleyicisi | Kapasite ve performans yönetimi | Akışın öngörülebilirliği | Aylık | Sayıyı yükseltmek için öğeleri önemsiz parçalara bölmek; öğeleri bitirmeden kapatmak | Öğe boyutu dağılımı; yeniden açılma oranı; sunulan değer için örnekleme |
| Yerel hız | Tek bir takımın bir planlama döneminde kendi boyutlandırma biriminde bitirdiği iş | Dönemde bitti tanımını karşılayan öğelerin tahminlerinin toplamı | takımın tanımladığı puan | İş izleyicisi | Kapasite ve performans yönetimi | Takım kapasite planlama aracı | Planlama dönemi başına | Tahminleri şişirmek; puan talep etmek için hikâyeleri bölmek; takımları karşılaştırmak | Takıma özel tutmak; çıktı hızı ve çevrim süresiyle karşılaştırmak; asla hedef koymamak |
2.6 Birikim listesi ve iyileştirme metrikleri
Kaynak konu: 2.6, Birikim listesi ve iyileştirme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Birikim listesi boyutu | Adlandırılmış bir birikim listesinde belirli bir anda açık öğelerin sayısı | Anlık görüntü tarihinde açık ya da hazır durumundaki öğelerin sayısı; devam eden öğeler ve kapatılmış öğeler hariç | öğe | Sorun izleyici ya da ITSM aracı anlık görüntüsü | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; sorun yönetimi | Ürün birikim listesi; giriş kuyruğu | Haftalık | Öğeleri toplu olarak eskimiş diye kapatmak, meşgul görünmek için öğeleri bölmek ya da işi yan listelerde ve elektronik tablolarda gizlemek | Ayrılma nedenleriyle birikim listesi eleme oranı; aracın gerçek talepler listesiyle düzenli karşılaştırılması; bırakılan öğelere ilişkin müşteri geri bildirimi |
| Birikim listesi yaşı | Açık öğelerin ne kadar süredir beklediğinin dağılımı | Her açık öğe için anlık görüntü tarihi eksi birikim listesine girdiği tarih; medyanı, 85. yüzdeliği ve en eski öğeyi raporlayın | gün | Sorun izleyici ya da ITSM oluşturma ve durum geçmişi | Olay yönetimi; sorun yönetimi; sürekli iyileştirme | Birikim listesi sağlığı; yaşlanmış öğe incelemesi | Haftalık | Eski öğeleri klonlayarak ya da yeniden oluşturarak giriş tarihini sıfırlamak; öğeleri birikim listeleri arasında taşımak; saati değiştirmek için yeniden dile getirmek yerine yeniden açmak | Klonlanmış ve taşınmış öğelerin denetimi; en eski öğe incelemesi; yaşın bağlı kayıtlar boyunca ilk oluşturulmadan ölçülmesi |
| Hazır iş derinliği | Takımın hazır işinin ne kadar ileride olduğu | Hazır olma tanımını karşılayan öğeler / son altı dönemde haftada ortalama biten öğeler | hafta | Sorun izleyici hazır bayrağı ve çıktı hızı geçmişi | İş analizi; hizmet talebi yönetimi | Hazır olma tanımı; iyileştirme | Planlama dönemi başına | Öğeleri denetlemeden hazır işaretlemek; düşük değerli iş için ayrıntılı öğeler yazarak derinliği şişirmek | Hazır öğelerden bir örneğin tanıma karşı okunması; iş başladığında yeniden iş ya da iyileştirmeye iade oranı |
| İyileştirme kapsamı | Yakın dönem penceresinin hazır olan payı | Beklenen işin sonraki iki iki haftalık döneminde (ya da sıraya göre ilk N’de) hazır olma tanımını karşılayan öğeler / o penceredeki öğeler | yüzde | Sorun izleyici sırası, hazır bayrağı ve planlı iş | İş analizi; değişiklik yetkilendirme (planlı değişiklik için) | Ürün birikim listesi iyileştirmesi | Planlama dönemi başına | Sayıyı tutturmak için hazır bayrağını işaretlemek; daha az öğenin sayılması için pencereyi daraltmak | Planlamadan sonra geri gönderilen öğelerin sayısı; teslimat hedefi başarısı ve dönem ortası kapsam değişikliği (bkz. Konu 2.5 “Teslimat tahmini ve planlama metrikleri”) |
| Birikim listesi giriş-çıkış oranı | Öğelerin ayrıldıklarından hızlı gelip gelmediği | Dönemde eklenen öğeler / aynı dönemde tamamlanarak ya da elenerek birikim listesinden çıkarılan öğeler; 1’in üzerindeki oran büyüme anlamına gelir | oran | Sorun izleyici ya da ITSM oluşturma ve çözme olayları | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; kapasite ve performans yönetimi | Varış ve çıkış hızları | Haftalık | Çıkışı itmek için kolay öğeleri hızla kapatmak ya da girişi aşağıda tutmak için yeni öğeleri kapıda reddetmek | En eski öğelerin yaşı; eleme oranı; nedensiz reddedilen taleplerin payı; müşterinin bildirdiği karşılanmamış ihtiyaçlar |
| Birikim listesi eleme oranı | Teslim edilmeden çıkarılarak ayrılan öğelerin payı | Yapılmayacak, kopya ya da eskimiş olarak kapatılan öğeler / dönemde birikim listesinden ayrılan bütün öğeler; yapıldı olarak kapatılan öğeler hariç | yüzde | Sorun izleyici çözüm alanı | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi (bilinen hata incelemesi) | Birikim listesi budama; ürün sahibi sıralaması | Aylık | Boyutu küçültmek için kullanıcıların hâlâ istediği öğeleri elemek; ya da sayı yumuşak görünsün diye elemelerden kaçınmak | Elenen öğelerden bir örneğin talep edenle birlikte incelenmesi; elenen öğeler için yeniden açma ve yeniden dile getirme oranı |
| Hedefi aşmış hizmet birikim listesi | Üzerinde anlaşılmış yanıt ya da çözüm penceresinden yaşlı açık hizmet öğelerinin payı | Geçen süresi hizmet hedefini aşan açık öğeler / kuyruktaki bütün açık öğeler; saat kayıttan itibaren işler ve yalnızca yazılı tanımın izin verdiği durumlarda duraklar | yüzde | Hizmet düzeyi saati olan ITSM aracı | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Hızlandırma şeridi; hizmet düzeyi beklentisi | Günlük ya da haftalık | Saati müşteriyi bekleme durumuyla duraklatmak, önceliği düşürmek ya da pencereyi sıfırlamak için kapatıp yeniden açmak | Duraklatma durumlarında geçen sürenin payı; yeniden açma oranı (bkz. Konu 1.2 “Goodhart yasası ve metriklerin psikolojisi”); kapatılan kayıtlarda kullanıcı memnuniyeti |
2.7 Çekme isteği ve kod inceleme metrikleri
Kaynak konu: 2.7, Çekme isteği ve kod inceleme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlk incelemeye kadar süre | Bir çekme isteğinin incelemeye hazır olması ile ilk esaslı insan yanıtı arasındaki bekleme | Saat, çekme isteği taslak durumundan çıktığında ya da hazır açıldığında başlar, yazar dışındaki biri tarafından ilk inceleme yorumunda, değişiklik isteğinde ya da onayda durur; bot ve yazar yorumları ve salt etiket değişiklikleri hariç tutulur. Medyanı ve 85. yüzdeliği çalışma saati olarak raporlayın | çalışma saati | Sürüm denetimi platformu olay geçmişi | Yazılım geliştirme ve yönetimi; değişiklik yetkilendirme | İnceleme duyarlılığı üzerine çalışma anlaşması; devam eden işin akışı | Haftalık | İlk yanıt olarak hızlı bir “iyi görünüyor” ya da bir emoji göndermek; bir bot ya da dost bir inceleyici atamak; bir çekme isteğini yalnızca birisi bakmayı önceden kabul ettikten sonra hazır işaretlemek | Birleştirme sonrası düzeltme oranı; yorumsuz onaylardan örnek; çalışma anlaşmasında ilk yanıtların esaslı olmasını gerektirmek |
| İnceleme çevrim süresi | İncelemeye hazır olmaktan birleştirmeye toplam süre | Saat, çekme isteği incelemeye hazır olduğunda başlar, birleştirmede durur; birleştirilmeden kapatılan çekme istekleri hariç tutulur ve ayrıca sayılır. Medyanı ve 85. yüzdeliği çalışma saati olarak raporlayın | çalışma saati | Sürüm denetimi platformu olay geçmişi | Dağıtım yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Takım panosunda inceleme aşamasının çevrim süresi | Haftalık | İncelemeyi beklemeden birleştirmek; daha hızlı geçmek için bir değişikliği küçük parçalara bölmek; saati sıfırlamak için bir çekme isteğini kapatıp yeniden açmak | Kapatılıp yeniden açılan çekme isteklerinin sayısı; inceleme turları; birleştirme sonrası düzeltme oranı; onay gerektiren korumalı dal kuralları |
| Çekme isteği boyutu | Bir çekme isteğindeki değişiklik miktarı | Eklenen satırlar artı silinen satırlar; deponun yok sayma kurallarında listelenen üretilmiş dosyalar, kilit dosyaları, dışarıdan alınmış kod ve salt yeniden adlandırmalar hariç. Birleştirilen çekme isteği başına medyanı ve 85. yüzdeliği raporlayın | değişen satır | Sürüm denetimi platformu fark istatistikleri | Yazılım geliştirme ve yönetimi | Küçük parti boyutu; hikâyelerin dilimlenmesi | Haftalık | Dosyaları sayımdan hariç tutmak; tek bir değişikliği ayrı ayrı anlaşılamayan parçalara bölmek; boyutu üretilmiş kodla şişirmek | Yok sayma kurallarını her çeyrek gözden geçirmek; bölünmüş parçaların tek başına derlendiğini ve testleri geçtiğini denetlemek; en küçüklerden ve en büyüklerden bir örnek okumak |
| İnceleme turları | Birleştirmeden önce yazar itmesi ve inceleyici yanıtı döngülerinin sayısı | Birleştirilen çekme isteği başına ayrı “değişiklik istendi” ya da yorum-sonra-itme çevrimlerinin sayısı; ilk gönderim sıfırıncı turdur ve otomatik denetim başarısızlıkları hariç tutulur. Medyanı ve 85. yüzdeliği raporlayın | sayı | Sürüm denetimi platformu inceleme ve itme olayları | Sürekli iyileştirme; yazılım geliştirme ve yönetimi | İnceleme aşamasında yeniden iş sinyali; Bitti Tanımı | Haftalık | Sayıyı düşük tutmak için ilk geçişte onaylamak; tartışmayı iz bırakmadan sohbete taşımak; yazarların turları gizlemek için tek bir işlemede çok sayıda düzeltme itmesi | Birleştirme sonrası düzeltme oranı; sıfır turlu çekme isteklerinden örnek; tartışmayı çekme isteğinin içinde tutmak |
| İnceleme yükü yoğunlaşması | İnceleme işinin bir takım içinde ne kadar dengesiz yayıldığı | Kayan 4 hafta boyunca takımın tamamlanan incelemelerinin en meşgul iki inceleyici tarafından ele alınan payı; kişinin kendi çekme isteğinin incelemeleri ve bot incelemeleri hariç tutulur. Takım için raporlanır, asla isme göre değil | yüzde | Takıma toplulaştırılmış sürüm denetimi platformu inceleme olayları | Sürekli iyileştirme; bilgi yönetimi | Paylaşılan kod sahipliği; ortak sahiplik | Aylık | Sayıyı yaymak için incelemeleri çok sayıda küçük onaya bölmek; incelemeleri boş zamanı olan ama bilgisi olmayanlara atamak | Riskli alanlar için inceleyicinin bilgisini gözden geçirmek; alana göre birleştirme sonrası düzeltme oranını izlemek; metriği takım düzeyinde tutmak |
| Bayat çekme isteği sayısı | Takımın üzerinde anlaşılmış sınırından daha uzun süredir açık olan çekme istekleri | Hâlâ açık ve taslak olmayan, incelemeye hazır olduğundan beri yaşı takım sınırını aşan çekme istekleri, anlık görüntü zamanında sayılır; taslaklar hariç | sayı | Sürüm denetimi platformu açık çekme isteği listesi | Değişiklik yetkilendirme; sürekli iyileştirme | İş öğesi yaşı; WIP sınırı | Haftalık | Bayat çekme isteklerini birleştirmeden kapatmak; onları gizlemek için taslağa dönüştürmek; bayat sınırını yükseltmek | Birleştirilmeden kapatılan çekme isteklerinin sayısı; uzun süredir devam eden taslakların sayısı; sınırı takımla her çeyrek gözden geçirmek |
| Birleştirme sonrası düzeltme oranı | Kısa süre sonra düzeltici bir değişiklik izleyen birleştirilmiş çekme isteklerinin payı | Birleştirmeden sonra 14 gün içinde aynı değişikliğe bağlı bir düzeltme, geri alma ya da acil düzeltme izleyen birleştirilmiş çekme istekleri / dönemdeki birleştirilmiş çekme istekleri; bu şekilde etiketlenen planlı takip işi hariç | yüzde | Sürüm denetimi geçmişi, bağlı sorunlar ve olay ya da değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Kalite içeriye yerleştirilmiş; Bitti Tanımı | Aylık | Düzeltmeleri bağlantısız yeni bir iş öğesi altında kaydetmek; düzeltici işi planlı takip olarak etiketlemek; düzeltmeyi pencerenin ötesine geciktirerek metrikten kaçınmak | Olay ve değişiklik başarısızlığı verileriyle karşılaştırmak; takip öğelerinden örnek; kullanılan etiketlerin denetimi |
2.8 DORA metrikleri
Kaynak konu: 2.8, DORA metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değişiklik teslim süresi | İşlenmiş bir değişikliğin üretime ulaşma süresi | Saat, değişikliğin ilk işlemesinde (ya da tanımda belirtilmişse ana dala birleştirilmesinde) başlar ve üretime dağıtım başarıyla tamamlandığında durur; dönemde dağıtılan değişikliklerin medyanını ve 85. yüzdeliğini raporlayın; hiç dağıtılmayan değişiklikler hariç tutulur ve devam eden iş olarak ayrıca raporlanır | Saat ya da gün | Dağıtım iş hattına birleştirilmiş sürüm denetimi | Dağıtım yönetimi; yayın yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Çevrim süresi; üretime teslim süresi | Haftalık ya da yayın başına, aylık incelenir | Saatin başlangıcını daha geç taşımak, örneğin ilk işleme yerine birleştirmede başlamak; uzun ömürlü bir dala erken birleştirmek; zor değişiklikleri “kod değil” diye hariç tutmak; medyanı aşağı çekmek için iş hattından önemsiz değişiklikler geçirmek | Devam eden işin yüzdeliği ve yaşı; saatin sabit yazılı başlangıcı; her çeyrek en yavaş yüzde 10 değişiklikten örnek; değişiklik boyutu dağılımı |
| Dağıtım sıklığı | Bir takımın üretime ne sıklıkla dağıtım yaptığı | Dönemde uygulamanın başarılı üretim dağıtımlarının sayısı / dönemdeki gün sayısı; başarısız ya da geri alınan dağıtımlar başarı sayısından hariç tutulur; test ortamlarına dağıtımlar hariç tutulur | Günde ya da haftada dağıtım | Dağıtım iş hattı olay günlüğü | Dağıtım yönetimi; yayın yönetimi | Sürekli teslimat; her artımın sonunda yayımlama | Haftalık | Bir değişikliği çok sayıda önemsiz dağıtıma bölmek; değişmemiş derlemeleri yeniden dağıtmak; hazırlık ortamına dağıtımları ya da boş yapılandırma değişikliklerini saymak | Dağıtım başına değişiklik boyutu; kullanıcıya görünür değişiklik içeren dağıtımların payı; yanında değişiklik başarısızlık oranı ve yeniden iş oranı |
| Başarısız dağıtımdan kurtarma süresi | Bir dağıtım üretim başarısızlığına yol açtığında kurtarmanın ne kadar sürdüğü | Saat, başarısızlık saptandığında ya da bildirildiğinde (her seferinde aynı kural) başlar ve hizmet kullanıcılar için geri geldiğinde durur; dönemdeki başarısız dağıtımlar için medyanı ve 85. yüzdeliği raporlayın; bir dağıtımın neden olmadığı olaylar hariç tutulur | Dakika ya da saat | Dağıtım olaylarına ve izleme uyarılarına birleştirilmiş olay kaydı | Olay yönetimi; hizmet sürekliliği yönetimi | Kurtarma süresi; geri getirme işi | Başarısızlık başına, aylık incelenir | Saati geç başlatmak ya da olayları erken kapatmak; kısmi bir düzeltmeden sonra bir başarısızlığı yeni bir olay olarak yeniden sınıflandırmak; “başarısızlık” için ciddiyet eşiğini yükseltmek | Aynı olayın belirtilmiş bir pencerede tekrarı; saat başlangıcının izleme uyarılarından alınması; müşterinin bildirdiği etki süresi |
| Değişiklik başarısızlık oranı | Bir iyileştirme gerektiren başarısızlığa yol açan üretim dağıtımlarının payı | Acil düzeltme, geri alma, yama ya da olay müdahalesi gerektiren dağıtımlar / dönemdeki bütün üretim dağıtımları; bir başarısızlığı dağıtımına bağlayan kural yazılıdır ve her seferinde aynı şekilde uygulanır | Yüzde | Olaylara, geri almalara ve acil düzeltme dağıtımlarına birleştirilmiş dağıtım olayları | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Bitti tanımı; kaçak hatalar | Aylık | Olayları dağıtımlara bağlamamak; yalnızca tam kesinti yaratan başarısızlıkları saymak; başarısızlıkların dışında kalması için pencereyi genişletmek; ileriye doğru düzeltip yeni bir değişiklik demek | Her çeyrek bir olay örneğini dağıtım günlüğüne karşı gözden geçirmek; dağıtım bağlantısı kaydedilmiş olayların oranını izlemek; dağıtım yeniden iş oranı |
| Dağıtım yeniden iş oranı | Plansız olan ve kullanıcıya dönük bir sorunu düzeltmek için yapılan üretim dağıtımlarının payı | Bir üretim sorununa yanıt olarak yapılan plansız dağıtımlar / dönemdeki bütün üretim dağıtımları; bir düzeltme içeren planlı dağıtımlar hariç tutulur; “plansız” kuralı yazılıdır | Yüzde | Dağıtım nedeniyle etiketlenmiş, olay ya da hata kayıtlarına bağlı iş hattı günlüğü | Değişiklik yetkilendirme; sorun yönetimi | Plansız iş; planın dışında yayımlanan hata düzeltmesi | Aylık | Düzeltmeleri planlı iş olarak etiketlemek; bir düzeltmeyi planlı bir yayına bağlamak; düzeltmeyi geciktirerek düzeltme dağıtımlarından kaçınmak | İzleyiciden hata ve kaçak hata sayıları; açık üretim hatalarının yaşı; dağıtım örneği üzerinde etiket denetimi |
2.9 Operasyonel iş ve plansız iş
Kaynak konu: 2.9, Operasyonel iş ve plansız iş.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Plansız iş oranı | Dönem başında planda olmayan tamamlanmış iş öğelerinin, sayıya göre, payı | Dönemde tamamlanan ve dönem başladıktan sonra panoya ya da birikim listesine giren öğeler / dönemde tamamlanan bütün öğeler; saat planlama etkinliğinde başlar ve dönemin sonunda durur; iptal edilen ve hâlâ açık öğeler hariç tutulur | yüzde | Öğe oluşturma zamanı ve planlama anlık görüntüsü olan sorun izleyici | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Kapsam değişikliği; iş öğesi türleri | Aylık | Planlı sayılmaları için öğeleri planlama anlık görüntüsüne geç eklemek; acil işi izlenmeden bırakıp hiç sayılmamasını sağlamak; kaçırılan bir planı mazur göstermek için planlı öğeleri plansız etiketlemek | Zaman damgalı dondurulmuş planlama anlık görüntüsü; sınıflandırılmamış sayı; etiketi olanla karşılaştırmak için her çeyrek okunan kapatılmış öğelerden bir örnek |
| Kapasite dağılımı uyumu | Gerçek emeğin, değişiklik işi, işletim işi ve iyileştirme işi arasında belirtilmiş ayrımla ne kadar yakından eşleştiği | Her kategori için gerçek pay ile üzerinde anlaşılmış pay arasındaki mutlak fark, toplanıp ikiye bölünür; gerçek pay, o kategorideki tamamlanan öğeler (ya da takımın kaydettiği yerde kaydedilen emek) / bütün tamamlanan öğeler; kategorisi olmayan öğeler ayrıca raporlanır ve atılmaz | yüzde puan | Sorun izleyici iş türü alanı ve varsa süre kayıtları | Sürekli iyileştirme; kapasite ve performans yönetimi | Kapasite dağılımı ya da kapasite planlaması | Aylık | Üzerinde anlaşılmış dağılımla eşleşmek için öğeleri kategoriler arasında taşımak; payları kaydırmak için bir öğeyi çoğa bölmek; takımın zaten tutturduğu bir dağılım seçmek | Çalışma anlaşmasında yazılı sabit kategori tanımları; öğe açıklamalarından kategorilerine karşı bir örnek; planlı taahhüt güvenilirliği |
| Kesinti oranı | Plan dışı taleplerin takıma ve planlı iş yapan insanlara ne sıklıkla ulaştığı | Dönemde takıma ulaşan kesintiler / dönemdeki iş günleri; burada kesinti, takımın giriş kanalına kaydedilen ve zaten planda olmayan her kayıt, çağrı, mesaj isteği ya da taleptir; aynı temel talebin kopyaları bir kez sayılır | iş günü başına kesinti | Giriş kanalı günlüğü, ITSM kuyruğu, uyarı sistemi ve takım kesinti günlüğü | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Kesinti günlüğü ya da takım çalışma anlaşması | Haftalık | Kesintileri günlüğe hiç ulaşmayan sessiz iyiliklere dönüştürmek; birkaç talebi tek bir girdide birleştirmek; insanları sormaktan caydırmak | Günlüğü giriş kanalı trafiği ve uyarı geçmişiyle karşılaştırmak; retrospektifte takıma günlüğün deneyimleriyle örtüşüp örtüşmediğini sormak |
| Hızlandırma oranı | Hızlandırma şeridini kullanan tamamlanmış öğelerin payı | Dönemde hızlandırma şeridine giren tamamlanan öğeler / dönemde tamamlanan bütün öğeler; saat öğe hızlandırma işaretlendiğinde başlar ve tamamlandığında durur; iş başlamadan önce şeritten çıkarılan öğeler ayrıca sayılır | yüzde | Pano şeridi geçmişi ya da öncelik alanı geçmişi | Olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme (acil değişiklik) | Hızlandırma hizmet sınıfı | Aylık | Disiplinli görünmek için acil işi şeridin dışında tutmak ya da hız için her şeyi ona koymak; hızlandırmayı “önemli” anlamına gelecek biçimde yeniden tanımlamak | Giriş sınavıyla şerit sınırı; incelemede sınavı karşılayan hızlandırma öğelerinin payı; planlı iş yer değiştirmesi |
| Planlı iş yer değiştirmesi | Plansız işe yer açmak için dışarı itilen ya da terk edilen planlı öğelerin sayısı | Dönemde “plansız iş tarafından yerinden edildi” nedeniyle dönemden çıkarılan, ertelenen ya da bitmemiş bırakılan planlı öğeler (sayı); hedef değiştiği için çıkarılan öğeler hariç | öğe sayısı | Neden alanıyla pano değişiklik geçmişi | Değişiklik yetkilendirme; sürekli iyileştirme | Teslimat hedefi koruması; kapsam müzakeresi | Aylık | Yer değiştirmeyi bilerek bir kapsam değişikliği olarak kaydetmek; planlı öğelerin nedensiz sessizce başarısız olmasına izin vermek; yer değiştirilmesi olası planlı öğelerden kaçınmak | Çıkarılan ya da bitmemiş her öğede zorunlu neden alanı; planlı taahhüt güvenilirliği; nedenlerin retrospektifte gözden geçirilmesi |
| Yinelenen plansız iş payı | Nedeni, geriye bakış penceresindeki daha önceki bir plansız öğeyle eşleşen plansız öğelerin payı | Dönemde tamamlanan ve geriye bakış penceresi (örneğin 90 gün) içinde daha önceki bir öğeyle aynı sorun kaydına, uyarı kuralına ya da neden etiketine bağlanan plansız öğeler / dönemde tamamlanan bütün plansız öğeler; neden etiketi olmayan öğeler ayrı bir sınıflandırılmamış sayı olarak raporlanır | yüzde | ITSM olay ve sorun kayıtları, izleyici neden etiketleri | Sorun yönetimi; bilinen hata yönetimi | Retrospektif eylem öğeleri; yinelenen hata etiketleri | Aylık | Tekrarların gizlenmesi için kaba bir neden etiketi ya da hiçbir şeyin tekrarlanmaması için ince bir etiket kullanmak; bağlantıyı kaldırmak için sorun kaydını kapatmak | Her çeyrek gözden geçirilen neden etiketi sınıflandırması; sınıflandırılmamış sayı; bir sorun kaydı kapandıktan sonra tekrar denetimi |
| Planlı taahhüt güvenilirliği | Takımın dönem için planladığı öğelerin, dönem içinde bitirdiği payı | Dönemde biten planlı öğeler / dönem başında planlı öğeler; başlangıçtan sonra eklenen öğeler iki sayımdan da hariç tutulur | yüzde | Planlama anlık görüntüsü ve izleyici tamamlanma geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Tahmin güvenilirliği | Aylık | Hepsini bitirmek için küçük planlamak; tahminleri şişirmek; kısmi bir öğeyi bitti saymak; zor öğeleri dönem başlamadan önce düşürmek | Zaman içinde planlanan öğelerin boyutunun ve değerinin karşılaştırılması; teslimat hedefinde sonuç denetimi; plansız iş oranı, böylece plan çekingen olduğunda yüksek bir değer sağlık olarak okunmaz |
Bölüm 3: Hizmet Masası, Olay ve Talep Metrikleri
3.1 Hizmet masası metrikleri
Kaynak konu: 3.1, Hizmet masası metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim hacmi | Masaya ulaşan iletişimlerin sayısı, kanala ve döneme göre | Dönemde oluşturulan iletişim sayısı, kanala göre; dahili test iletişimleri, yinelenen e-posta otomatik yanıtları ve masanın yaptığı giden aramalar hariç tutulur | sayı | Telefon ya da sohbet platformu günlüğü; ITSM aracı iletişim kayıtları | Hizmet masası | Birikim listesi iyileştirmesinde talep sinyali | Haftalık | Temsilciler, kullanıcıları sayılmayan kanallara yönlendirerek kaydı caydırır ya da bir kuyruğun meşgul görünmesi için tek iletişimi birkaça böler; yöneticiler daha düşük bir hacmi hedefler | 100 kullanıcı başına iletişim oranı ve telefon sayılarının talep kaydı sayılarıyla düzenli mutabakatı; her kanalın sayıldığına dair sabit bir kural |
| İletişim oranı | Büyüme bir sorun sanılmasın diye, iletişimlerin hizmet verilen nüfusun büyüklüğüne oranı | Dönemdeki iletişim sayısı / dönemdeki etkin kullanıcı ya da hesap sayısı, 100 kullanıcıya ölçeklenmiş; kullanıcı sayısı aynı dönemden alınır ve “etkin” tanımı yazılıdır | 100 kullanıcı başına iletişim | İletişim kayıtları ve kimlik ya da lisans sistemi | Hizmet masası; hizmet düzeyi yönetimi | Ürün değerlendirmesinde kullanıma göre düzeltilmiş talep | Aylık | Payda sonradan seçilir (örneğin “etkin”in geniş bir tanımı), böylece oran daha iyi görünür | “Etkin kullanıcılar”ın yazılı ve tarihli bir tanımı ve ham sayıların oranın yanında gösterilmesi |
| Yanıtlama süresi | İletişimin kuyruğa girdiği andan bir kişinin ya da otomatik bir yanıt motorunun devreye girdiği ana kadar geçen bekleme | Saat, iletişim kuyruğa alındığında başlar ve ilk insan yanıtında durur; terk edilen iletişimler bu ölçümün dışında tutulur ve terk oranında sayılır; ortanca ve 85. yüzdelik dilim raporlanır | saniye (telefon, sohbet); dakika ya da saat (e-posta, portal) | Telefon platformu; sohbet platformu; ITSM aracı zaman damgaları | Hizmet masası | Duyarlılık çalışma anlaşması | Gözden geçirme pencerelerinde günlük, eğilimde haftalık | İletişimler otomatik bir karşılama mesajıyla ya da sessiz bir kuyruğa devirle yanıtlanır ya da çağrı açılıp beklemeye alınır; e-postaya yanıt sayılan otomatik bir yanıt verilir | Saati ilk insan yanıtı olarak tanımlayın ve yanında terki ve yeniden iletişimi izleyin |
| Terk oranı | Kullanıcı tarafından, kimse devreye girmeden sonlandırılan iletişimlerin payı | İlk insan yanıtından önce kullanıcı tarafından sonlandırılan iletişimler / kuyruğa alınan iletişimler; kısa bir hoşgörü süresi (tanımda belirtilir, örneğin beş saniye) içinde sonlandırılan iletişimler kazara sayılıp hariç tutulur | yüzde | Telefon platformu; sohbet platformu | Hizmet masası | Hizmet değerlendirmesinde gecikme maliyeti sinyali | Haftalık | Arayanlar kuyruğa alınmadan düşürülür, hoşgörü süresi uzatılır ya da geri arama teklifi yanıtlanmış iletişim olarak sayılır | Yanıtlama süresi yüzdelik dilimleri, geri arama tamamlama oranı ve yayımlanmış bir hoşgörü süresi |
| Ele alma süresi | Masanın bir iletişime harcadığı süre | Saat, bir kişi devreye girdiğinde başlar ve iletişimi bitirdiğinde durur; iletişim sonrası belgeleme çalışması dahildir; kullanıcıyı beklemek yalnızca tanım öyle diyorsa dahildir; ortanca ve 85. yüzdelik dilim, iletişim türüne göre bölünerek raporlanır | dakika | Telefon platformu; sohbet platformu; ITSM aracı iş günlüğü | Hizmet masası; olay yönetimi | İyileştirmede ve kapasite planlamasında efor sinyali | Haftalık | Çağrılar aceleye getirilir, erken devredilir ya da sorun çözülmeden sonlandırılır; notlar yetersiz bırakılır; iş, saatin dışarıda bıraktığı iletişim sonrası zamana kaydırılır | İlk temasta çözüm, yeniden iletişim oranı ve belgeleme kalitesinin takım tarafından örneklemeyle gözden geçirilmesi |
| İlk temasta çözüm oranı | İlk temasta çözülen ve aynı konuda sonradan başka iletişim olmayan iletişimlerin payı | İletişim sırasında çözülen ve yeniden iletişim penceresi içinde aynı kullanıcı tarafından aynı sorunda yeniden iletişimle izlenmeyen iletişimler / uygun iletişimler; yalnızca yönlendirme gereken çağrılar ve masanın çözmesi beklenmeyen çağrılar hariç tutulur | yüzde | ITSM aracı çözüm ve bağlantı alanları; toplandığında kullanıcı onayı | Hizmet masası; olay yönetimi | Tamamlanma tanımı kontrolü, ilk dokunuşta çözüldü | Aylık | Talep kayıtları sonuca bakılmaksızın görüşme sırasında kapatılır, “aynı konu” dar okunur ya da zor iletişimler “çözülmesi beklenmeyen” olarak sınıflandırılır | Yeniden iletişim oranı, tek soruluk bir kullanıcı onayı ve hariç tutmaların takım tarafından düzenli denetimi |
| Yeniden iletişim oranı | Çözülmüş iletişimlerden sonra aynı konuda yeni bir iletişimin izlediği iletişimlerin payı | Yeniden iletişim penceresi içinde (örneğin tanımda belirlenen yedi gün) aynı kullanıcıdan aynı hizmet ya da sorun hakkında başka bir iletişimin izlediği iletişimler / önceki dönemde çözülen iletişimler; yeni bir sorun hakkındaki iletişimler hariç tutulur | yüzde | ITSM aracı bağlantı ve yeniden açma geçmişi; iletişim kayıtları | Hizmet masası; olay yönetimi | Kaçan hata oranı | Aylık | Kullanıcılardan takip için yeni bir talep kaydı açmaları istenir ya da takipler bağlanmasın diye farklı bir kategori altında kaydedilir | Araçtaki bağlantı kuralları, bağlanmamış tekrar iletişimlerin örneklemeyle denetimi ve kullanıcının bildirdiği çözüm |
3.2 Olay hacmi ve önceliği
Kaynak konu: 3.2, Olay hacmi ve önceliği.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hizmete göre olay hacmi | Bir dönemde bir hizmet için açılan olayların sayısı | Açılış zamanı dönem içinde olan ve etkilenen hizmete atfedilen olaylar; hizmet talepleri, ana kayda birleştirilen yinelenenler ve hatalı açıldığı için iptal edilen kayıtlar hariç tutulur | sayı | ITSM aracı olay kayıtları | Olay yönetimi | Takım başına üretim kusurları ya da plansız iş kalemleri | Haftalık, aylık gözden geçirilir | Olayları talep olarak kaydetmek, ilgisiz talep kayıtlarını birleştirmek, kullanıcıları bildirmekten caydırmak ya da yinelenenleri “arıza bulunamadı” olarak kapatmak | Olay hacminin yanında kullanıcı kaynaklı iletişim hacmi ve talep hacmi; hizmet masasından memnuniyet ve terk; arıza gibi okunan taleplerin örneklemesi |
| Normalleştirilmiş olay oranı | Olayların hizmetin kullanımına oranı | Dönemde açılan olaylar / aynı dönem ve kapsam için kullanım ölçümü (etkin kullanıcılar, oturumlar ya da işlemler; hizmet başına seçilir ve kaydedilir) x 1.000; kullanım ölçümü olay aracı dışında bir kaynaktan gelmelidir | 1.000 kullanım birimi başına olay | ITSM aracı ve analitik ya da izlemeden kullanım verisi | Olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Yayın başına ya da kullanıcı başına kusur yoğunluğu | Aylık | En iyi rakamı veren paydayı seçmek ya da kullanım tanımını dönemler arasında değiştirmek | Kayıt defterinde tutulan, hizmet başına sabit bir kullanım ölçümü; ham sayıların oranın yanında gösterilmesi |
| Öncelik karışımı | Açılan olayların her öncelik düzeyindeki payı | Açılışta kaydedilen önceliğe göre olaylar / dönemde açılan tüm olaylar, her düzey için gösterilir; yeniden sınıflandırılan olaylar açılış önceliğinde sayılır ve kapanış önceliğinde yeniden gösterilir | düzeye göre yüzde | ITSM aracı, öncelik değişikliği geçmişi dahil | Olay yönetimi | Kusurların ciddiyet dağılımı; hizmet sınıfı karışımı | Aylık | Sakin görünmek için öncelikleri düşürmek ya da ilgi çekmek için yükseltmek; bir yanıt hedefinden kaçınmak için düşük öncelik atamak | Öncelik yeniden sınıflandırma oranı; etki ve aciliyet matrisine karşı aylık örneklem gözden geçirmesi; müşterinin bildirdiği etki |
| Öncelik yeniden sınıflandırma oranı | Önceliği açılış ile kapanış arasında değişen olayların payı | Dönemde kapatılan ve kapanış önceliği açılış önceliğinden farklı olan olaylar / dönemde kapatılan olaylar | yüzde | ITSM aracı denetim izi | Olay yönetimi | Kusur birikim listesinde yeniden önceliklendirme oranı | Aylık | Değişmesi gerektiğinde önceliği değiştirmemek, böylece oran kararlı görünür; yalnızca kapanışta hedefe uydurmak için değiştirmek | Olay sırasında etkisi değişen kayıtların örneklemesi; olay zaman çizelgelerinin gözden geçirilmesi |
| Kategori yoğunlaşması | Olay hacminin en büyük kategorilerde toplanan payı | Sayıya göre ilk beş kategorideki olaylar / dönemdeki tüm kategorize edilmiş olaylar; kategorize edilmemiş olaylar kendi payları olarak ayrıca raporlanır | yüzde | ITSM aracı kategori ve hizmet alanları | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Bileşene ya da epiğe göre kusur kümeleri | Aylık | Her şeyi kapsayan bir kategori kullanmak ya da yoğunlaşmayı gizlemek için büyük bir kategoriyi birkaça bölmek | Kategorize edilmemiş ve “diğer” kayıtların payı; kategori listesinin düzenli gözden geçirilmesi; kategorilerin çözüm notlarına karşı kontrolü |
| Tekrarlayan olay oranı | Aynı hizmet, yapılandırma kalemi ve kategori için belirtilen bir pencere içinde yinelenen olayların payı | Dönemde, aynı hizmet, CI ve kategori için önceki pencerede (örneğin 30 gün; bir kez belirlenir ve kaydedilir) daha önce kapatılmış bir olayı olan olaylar / dönemde açılan olaylar; yeniden açılan bir kayıt tekrar değil, yeniden açma sayılır | yüzde | ITSM aracı ve CMDB bağlantıları | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Gerileme ya da kaçan kusur oranı | Aylık | Bağlantıdan kaçınmak için farklı ifade ya da CI ile yeni bir olay açmak; yeniden açmaktan kaçınmak için erken kapatmak | Neredeyse yinelenen kayıtların metne ve hizmete göre gözden geçirilmesi; yeniden açılma oranı; sorun kayıtlarına bağlantı oranı |
| Yeniden açılma oranı | Yeniden açılan kapatılmış olayların payı | Dönemde kapatılan ve belirtilen bir pencere içinde (örneğin 7 gün) sonradan yeniden açılan olaylar / dönemde kapatılan olaylar | yüzde | ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi | Yeniden açılan kusurlar; yeniden iş | Aylık | Kullanıcılardan yeniden açmak yerine yeni bir talep kaydı açmalarını istemek; yeniden açmalardan kaçınmak için talep kayıtlarını geç kapatmak | Yakın zamanda kapatılmış bir kayda başvuran yeni talep kayıtlarının sayısı; müşterinin çözümü onaylaması; kapanma süresi dağılımı |
| İzlemeyle tespit edilen pay | Bir kullanıcı bildirmeden önce izleme tarafından ilk kez yükseltilen olayların payı | İlk olayı otomatik bir uyarı olan olaylar / dönemde açılan tüm olaylar; bir uyarıdan hareketle bir kişi tarafından açılan olaylar uyarı zamanına göre sayılır | yüzde | ITSM aracı, izleme entegrasyonu | İzleme ve olay yönetimi; olay yönetimi | Uyarıyla tetiklenen ve müşterinin bildirdiği kusurlar | Aylık | Olayları otomatik olarak açan gürültülü uyarılar oluşturmak ya da insanların kullanıcı bildirimlerini uyarı olarak yeniden etiketlemesine izin vermek | Eyleme dönüştürülebilir uyarı payı gibi uyarı kalitesi ölçümleri (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”); olay kaynağı denetimi |
3.3 Olaya yanıt ve çözüm süresi
Kaynak konu: 3.3, Olaya yanıt ve çözüm süresi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tespit süresi | Kurum öğrenmeden önce bir arızanın kullanıcıları ne kadar süre etkilediği | Saat, kullanıcı etkisinin ilk anında başlar (izleme verisinden ya da incelemede kaydedilen doğrulanmış etki başlangıcından alınır); ilk uyarıda ya da kullanıcı bildiriminde durur. Hizmet başına ortanca ve 95. yüzdelik dilim olarak raporlanır. Bilinen başlangıcı olmayan olaylar atılmaz; sayılır ve ayrıca raporlanır | dakika | İzleme ve uyarı platformu; etki başlangıcı alanı olan olay kaydı | Olay yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Gözlemlenebilirlik ve uyarı kalitesi çalışması (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”) | Aylık | Etki başlangıcını olduğundan daha geç ayarlamak; daha az arızanın olay sayılması için uyarı eşiklerini genişletmek; yalnızca izlemenin yakaladığı olayları saymak | Olayların izleme yerine kullanıcılar tarafından ilk bildirilen payı; etki başlangıcı tahminlerinin izleme verisine karşı düzenli gözden geçirilmesi |
| Kabul süresi | Oluşturulmuş bir uyarının ya da talep kaydının bir kişi tarafından sahiplenilmeden önce ne kadar beklediği | Saat, uyarı tetiklendiğinde ya da talep kaydı oluşturulduğunda başlar; adı belli bir kişi ya da takım onu kabul ettiğinde durur. Otomatik atama saati durdurmaz. Önceliğe göre ortanca ve 95. yüzdelik dilim olarak raporlanır | dakika | Çağrı aracı; ITSM aracı atama geçmişi | Olay yönetimi; hizmet masası | Bir SRE rotasyonunda nöbet yanıtı | Aylık | Saati durdurmak için otomatik atamak ya da otomatik kabul etmek; uyarıyı kabul edip sonra hiçbir şey yapmamak | Aynı olaylar için ilk yanıt süresi ve geri getirme süresi; sonrasında hiç etkinliği olmayan kabul edilmiş uyarıların örneklemesi |
| İlk yanıt süresi | Kullanıcının ilk insan yanıtı ve yararlı bir yanıt için ne kadar beklediği | Saat, olay kaydedildiğinde başlar; bildirimi ele alan ilk insan iletisinde ya da eyleminde durur. Otomatik onaylar ve şablonlu makbuzlar hariç tutulur. İş saati saati belirtilir | dakika ya da iş saati | ITSM aracı iletişim günlüğü | Hizmet masası; olay yönetimi | Bir çalışma anlaşmasında olduğu gibi kullanıcıya zamanında geri bildirim | Haftalık | Saati durdurmak için şablonlu ya da tek sözcüklü bir yanıt göndermek | İlk yanıtların özlerine göre bir örneklemin gözden geçirilmesi; tekrar iletişim ve anket yorumları |
| Geri getirme süresi | Kullanıcıların çalışan bir hizmet olmadan ne kadar kaldığı | Saat, kullanıcı etkisinin başında başlar; kullanıcılar, geçici çözüm ya da geri alma yoluyla da olsa hizmeti yeniden kullanabildiğinde durur. Nedenin sonradan düzeltilmesi süreyi uzatmaz. Önceliğe ve hizmete göre ortanca ve 95. yüzdelik dilim olarak raporlanır | dakika ya da saat | Etki başlangıcı ve geri getirme zaman damgaları olan olay kaydı; izleme | Olay yönetimi | DORA terimleriyle ortalama geri getirme süresi, dağılım olarak okunur (bkz. Konu 2.8 “DORA metrikleri”) | Aylık | Kullanıcılar hizmeti kullanamadan hizmeti geri getirilmiş ilan etmek; belirtiyi bastırarak geri getirmek; kesintileri planlı bakım olarak kaydetmek | Bir pencere içinde tekrar; geri getirme süresinden sonra kullanıcıların bildirdiği etki; sonradan yeniden etiketlenen olayların payı |
| Çözüm süresi | Olay kaydının kapatılana kadar ne kadar açık kaldığı | Saat, olay kaydedildiğinde başlar; geri getirme ve kullanıcı onayı ya da makul bir bekleme sonrasında kapatıldığında durur. “Müşteri bekleniyor” durumunda geçen süre ayrı, raporlanan bir pay olarak gösterilir ve manşetten çıkarılmaz. Önceliğe göre ortanca ve 95. yüzdelik dilim olarak raporlanır | saat ya da iş saati | ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi | Plansız iş için çevrim süresi (bkz. Konu 2.2 “Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği”) | Aylık | Talep kayıtlarını “müşteri bekleniyor” ya da “beklemede” durumuna taşımak; tek bir ulaşma girişiminden sonra kapatmak; ana kaydı erken kapatmak için olayı çocuklara bölmek | Duraklatma durumlarında geçen sürenin payı; yeniden açılma oranı; en eski açık olayın yaşı; kapanış notlarından bir örneklemin okunması |
| En eski açık olayın yaşı | En uzun süredir açık olan olayın ne kadar süredir açık olduğu | Her açık olay için şimdi eksi kaydedilme zamanı; önceliğe göre en eski birkaçı listelenir. Duraklatma durumları çıkarılmaz | gün | ITSM aracı açık olay listesi | Olay yönetimi | Takım panosunda iş kalemi yaşı (bkz. Konu 2.1 “Akış ölçümleri”) | Haftalık | En eski talep kaydını kapatıp yeniden oluşturmak; listeden çıkarmak için onu bir sorun ya da talep olarak yeniden sınıflandırmak | Yinelenenleri orijinallerine bağlayın ve bağlı yaşı raporlayın; her dönemde sorunlara ya da taleplere dönüştürülen olayların sayısı |
| Aktif süre payı | Bir olayın geçen süresinin beklemek yerine aktif işte harcanan oranı | Aktif durumlarda geçen süre toplamı / kaydedilmeden kapatılmaya kadar geçen toplam süre, dönemde kapatılan olaylar için. Aktif durumlar, bir kişinin olay üzerinde çalıştığı durumlardır; bekleme durumları tanımda listelenir | yüzde | ITSM aracı durum geçmişi | Olay yönetimi | Akış verimliliği (bkz. Konu 2.2 “Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği”) | Üç aylık | Zamanı aktif olarak işaretlemek için kısa, anlamsız iş kaydetmek; emek harcamadan aktif durumlara geçmek | Aktif süreyi geri getirme süresi gibi sonuçlarla karşılaştırmak; iş notlarının örneklemesi |
| Yeniden atama sayısı | Bir olayın geri getirilmeden önce sahip takımı kaç kez değiştirdiği | Kaydedilmeden geri getirilmeye kadar atama grubu değişikliklerinin sayısı; ortanca ve üç ya da daha fazla değişikliği olan olayların payı olarak özetlenir. Hizmet ve öncelik başına sayılır, asla temsilci başına değil | sayı | ITSM aracı atama geçmişi | Olay yönetimi; hizmet masası | Devir sayısı (bkz. Konu 9.3 “İş birliği ve devir teslim metrikleri”) | Aylık | Devretmek yerine aynı takım altında yeniden açmak; aracın devir göstermemesi için işi bir yan kanaldan aktarmak | Geri getirme süresi ve kullanıcı memnuniyeti; işin takımlar arasında nasıl hareket ettiğinin düzenli gözlemi |
3.4 Büyük olay metrikleri
Kaynak konu: 3.4, Büyük olay metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Büyük olay sayısı | Bir dönemde ilan edilen büyük olaylar, hizmete göre | İlan kriterlerini karşılayan ve dönemde ilan edilen olayların sayısı, ilan zamanına göre; ilk saat içinde düşürülen olaylar ayrı listelenir ve hariç tutulur | çeyrek başına sayı | ITSM aracı olay kayıtları, büyük olay bayrağıyla | Olay yönetimi | Takım ya da hizmet sağlığı gözden geçirmesi | Aylık rapor, üç aylık eğilim | İlan eşiğini yükseltmek, olayları hiç ilan edilmesinler diye “yüksek” öncelikte tutmak, tek bir olayı birkaç kayda bölmek ya da birkaçını tek kayda birleştirmek | Sabit, sürümlü kriterler; yüksek etkili sıradan olayların üç aylık örneklemi; sayının yanında izlenen müşteri etkisi ve ilan süresi |
| Büyük olay süresi | Müşterilerin etkilendiği süre | Olay başına hizmetin geri getirilme zamanı eksi etki başlangıç zamanı. Etki başlangıcı, izlemedeki en erken kanıt ya da ilk kullanıcı bildirimidir, hangisi önceyse. Kısmi geri getirme kendi olayı olarak kaydedilir ve tam geri getirme saati durdurur | dakika, olay başına | İzleme zaman çizelgesi, ITSM aracındaki olay zaman çizelgesi | Olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Teslimat metriklerinde kurtarma süresi (bkz. Konu 2.8 “DORA metrikleri”) | Olay başına; uzun pencerede ortanca ve maksimum üç aylık | Saati daha geç bir etki başlangıcına çekmek, kullanıcılar hâlâ başarısız olurken “geri getirildi” ilan etmek ya da kapatıp yeni bir kayıt açmak | İzlemeden alınan etki başlangıcı; kullanıcıya dönük bir göstergeyle doğrulanan geri getirme; yeniden açılan ve bağlı kayıtların tek bir olay olarak sayılması |
| İlan süresi | Etki başlangıcı ile bir büyük olayın ilanı arasındaki gecikme | Olay başına ilan zamanı eksi etki başlangıç zamanı. Hiç ilan edilmeyen olaylar, sıradan yüksek etkili olayların üç aylık gözden geçirmesiyle bulunur ve n/a (hiç ilan edilmedi) ilan zamanıyla dahil edilir | dakika, olay başına | İzleme zaman çizelgesi, ITSM aracı denetim izi | Olay yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Takım çalışma anlaşmalarında yükseltmeye hazır olma tanımı | Olay başına | Hızlı görünmek için her şeyi erken ilan etmek ya da ilanı etki başlangıcına geriye tarihlemek | Sonradan düşürülen ilan edilmiş olayların payı; ilan zamanının denetim izi; zaman çizelgelerinin ham izlemeye karşı örneklemesi |
| Müşteri etkisi | Kaç kullanıcının ve ne kadar kullanımın etkilendiği | Olay başına etkilenen kullanıcılar (ya da başarısız istekler) çarpı etkilenen dakikalar. Yalnızca etki penceresi sırasında hizmeti kullanmaya çalışan kullanıcıları sayın. Planlı bakım hariç tutulur | kullanıcı-dakika ya da başarısız istek | Hizmet telemetrisi, destek iletişim kayıtları | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi | Kullanıcıya dönük hizmet düzeyi göstergeleri (bkz. Konu 5.2 “SLI, SLO ve hata bütçeleri”) | Olay başına | “Etkilenen” tanımını daraltmak, yalnızca talep kaydı açan kullanıcıları saymak ya da ayakta kalan bir bağımlılığı ölçmek | İletişimlerin yanında telemetriden türetilen etki; olay gözden geçirmesinde gözden geçirilen sade dilli bir etki ifadesi |
| İletişim zamanındalığı | Etkilenen tarafların zamanında bilgilendirilip bilgilendirilmediği | İlk müşteriye dönük bildirimin ilandan sonra hedef içinde yapıldığı büyük olayların payı ve planlanmış güncellemelerin üzerinde anlaşılan aralık içinde gönderilenlerin payı. Saat ilanla başlar. Yalnızca dahili iletiler hariç tutulur | olayların yüzdesi; güncellemelerin yüzdesi | Durum sayfası geçmişi, ITSM aracındaki iletişim günlüğü | Olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Takım çalışma anlaşmasında paydaş iletişimi | Olay başına; üç aylık özet | Saati başlatmak için belirsiz bir bildirim yayımlamak, içeriksiz güncellemeler göndermek ya da dahili iletileri saymak | Güncelleme örnekleminin içerik kontrolü; açıklık üzerine müşteri geri bildirimi; yalnızca müşteriye dönük bildirimlerin sayılması |
| Gözden geçirme tamamlama zamanındalığı | Bir gözden geçirmenin yararlı olacak kadar erken yapılıp yapılmadığı | Geri getirmeden sonra üzerinde anlaşılan iş günü sayısı içinde yayımlanmış bir gözden geçirmesi olan büyük olayların payı. Saat, ilk taslakta değil, yayımda durur. Hâlâ pencerenin içindeki olaylar hariç tutulur | yüzde | Gözden geçirme deposu, ITSM aracı | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | İyileştirme takibi | Üç aylık | Tarihi tutturmak için yetersiz bir belge yayımlamak ya da bir gözden geçirmeyi “gerekmiyor” ilan etmek | Bir örneklem üzerinde bir akran tarafından okunan gözden geçirme kalitesi (bkz. Konu 4.2 “Olay sonrası inceleme ve öğrenme metrikleri”); feragat edilen gözden geçirmelerin payı gösterilir |
| Eylem maddesi takibi | Gözden geçirme eylemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı | Son tarihine kadar tamamlanan gözden geçirme eylemleri / dönemde vadesi gelen gözden geçirme eylemleri. “Yapılmayacak” olarak kapatılan eylemler gizlenmez, bir gerekçeyle ayrıca sayılır | yüzde; geciken sayısı | Gözden geçirmeye bağlı sorun izleyici | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Retrospektiflerden gelen birikim listesi kalemleri | Aylık | Kapatması kolay belirsiz ya da önemsiz eylemler yazmak, işi yapmadan eylemleri kapatmak ya da “yapılmayacak” olarak yeniden etiketlemek | Eylem kalitesinin örneklenmesi; kapatılan eylemlerin sistem değişikliğine karşı doğrulanması; “yapılmayacak” payı ve gerekçelerinin gözden geçirilmesi |
| Tekrarlayan büyük olay oranı | Aynı nedenin tekrarı | Dönemde, kaydedilen nedeni önceki on iki ayda yaşanmış bir büyük olayın nedeniyle eşleşen büyük olaylar / dönemdeki büyük olaylar. Eşleştirme neden alanına göredir ve elle gözden geçirilir | yüzde, sayı gösterilerek | Gözden geçirme kayıtları, sorun kayıtları | Sorun yönetimi | Birikim listesinde önleme çalışması | Üç aylık | Farklı ifadeler seçerek her nedeni yeni olarak kaydetmek ya da her şeyi “insan hatası”na atfetmek | Tanımlarıyla birlikte kısa bir neden sınıflandırması; neden alanlarının olayın dışındaki biri tarafından gözden geçirilmesi; bir sistem açıklaması olmadan neden olarak “insan hatası”nın kabul edilmemesi |
3.5 Hizmet talebi karşılama metrikleri
Kaynak konu: 3.5, Hizmet talebi karşılama metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Talep karşılama süresi | Bir talebi teslim etmek için geçen süre, katalog kalemi başına ortanca ve 95. yüzdelik dilim olarak gösterilir | Saat, kullanıcı talebi gönderdiğinde başlar; kullanıcı teslimatı onayladığında ya da teslimat kaydedildiğinde durur; kullanıcı tarafından iptal edilen talepler hariç tutulur; kullanıcıyı beklemede geçen süre çıkarılmaz, ayrı raporlanır | iş günü ya da saat | ITSM aracı talep geçmişi | Hizmet talebi yönetimi | Takım panosunda çevrim süresi (bkz. Konu 2.2 “Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği”) | Haftalık, aylık eğilim | Neden kullanıcı olsun olmasın saati “kullanıcı bekleniyor” için duraklatmak; talepleri teslimattan önce kapatıp yeni olarak yeniden açmak; bir talebi birkaç küçüğe bölmek | Duraklatma nedenlerinin örnek denetimiyle birlikte kalem başına duraklatılmış süre payı; yeniden açılma oranı; kapanıştan önce kullanıcının teslimatı onaylaması |
| Hedef içinde karşılama | Katalog kalemleri için üzerinde anlaşılan hedef içinde teslim edilen taleplerin payı | Hedef içinde karşılanan talepler / dönemde karşılanan talepler; saat yukarıdaki gibidir, hâlâ açık olan kalemler hariç tutulur ve bunun yerine birikim yaşında sayılır | yüzde | ITSM aracı talep geçmişi; katalog kalemi hedef tablosu | Hizmet düzeyi yönetimi | Hizmet düzeyi beklentisi | Aylık | Hedefi daha kolay olacak şekilde yeniden tanımlamak; yalnızca biten talepleri saymak ve eski açık olanları göz ardı etmek; hedef kümesi için hızlı kalemleri seçip ayıklamak | Açık talepler için birikim yaşı; hedeflerdeki değişikliklerin bir gerekçeyle metrik kayıt defterine kaydedilmesi; hedef kümesinin hacme göre tüm kalemleri kapsaması |
| Talep birikimi ve yaşı | Açık taleplerin sayısı ve en eskilerinin ne kadar eski olduğu, katalog kalemine göre | Dönem sonunda açık talepler (sayı); her açık talebin yaşı = rapor tarihi eksi gönderim tarihi; sayıyı, ortanca yaşı ve en eski yaşı raporlayın | sayı ve gün | ITSM aracı açık talep kuyruğu | Hizmet talebi yönetimi | Devam eden iş ve yaşlanan iş kalemleri (bkz. Konu 2.3 “Devam eden iş ve kuyruklar”) | Haftalık | Eski talepleri “yanıt yok” ya da “bayat” olarak kapatmak; talepleri sayılan kuyruktan çıksınlar diye farklı bir kuyruğa ya da kategoriye taşımak | Teslimat olmadan kapatılan taleplerin gerekçeye göre sayısı; kategori ve kuyruk aktarımlarının aylık toplantıda gözden geçirilmesi |
| Onay bekleme süresi | Bir talebin bir onay için beklediği süre | Saat, onay istendiğinde başlar; verildiğinde ya da reddedildiğinde durur; onay adımı olmayan talepler hariç tutulur | saat | ITSM aracı onay günlüğü | Hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Engellenmiş süre ya da panoda bir “bekliyor” sütunu | Aylık | Onaylayanların kendi zamanlarını düşük tutmak için okumadan onaylaması; talep edenlerin kaydedilen bekleme kısa olsun diye onaylayanları sistemin dışında kovalaması | Onaylanan taleplerin politikaya karşı örnek gözden geçirmesi; onaylanan kalemler için yeniden açılma oranı ve güvenlik istisnaları; kalem başına onay adımı sayısı |
| Katalog kalemine göre talep hacmi | Her kalem için gönderilen talep sayısı ve tüm taleplerdeki payı | Dönemde kalem başına gönderilen talepler; tespit edilirse yinelenen olarak yeniden gönderilen talepler hariç tutulur; sayıyı ve toplamdaki payı raporlayın | sayı ve yüzde | ITSM aracı talep kayıtları | Hizmet kataloğu yönetimi | Birikim listesini şekillendirmek için talep analizi | Aylık | Kataloğu bulunması zor hale getirerek ya da talepleri caydırarak hacmi azaltmak; talepleri olay ya da “genel sorgu” olarak yeniden sınıflandırmak | Katalog için kullanıcı memnuniyeti; “diğer” olarak sınıflandırılan iletişimlerin payı; hizmet için benimseme verisi (bkz. Konu 6.3 “Hizmet benimsenmesi ve katalog metrikleri”) |
| Otomasyon payı | Gönderimden sonra hiçbir elle adım olmadan karşılanan taleplerin oranı | Otomasyonla uçtan uca karşılanan talepler / dönemde karşılanan talepler; herhangi bir karşılama adımı için bir kişinin dokunduğu talep elle sayılır; politika gerektiriyorsa bir kişi tarafından yapılan onaylar elle karşılama adımı sayılmaz | yüzde | ITSM aracı karşılama kayıtları ve otomasyon platformu günlükleri | Hizmet talebi yönetimi; hizmet değer zincirinde otomasyon | Tamamlanma tanımında otomasyon | Aylık | Yüzdeyi yükseltmek için önemsiz kalemleri otomatikleştirmek; bir kişinin hâlâ elle kontrol ettiği betiklenmiş bir talebi otomatik saymak; elle adımları ayrı bir talep kaydında gizlemek | Hacme ve kaldırılan eli değmiş süreye göre ağırlıklandırılmış pay; başarısız otomasyon ve elle geri dönme oranı; “otomatik” taleplerin uçtan uca izlenen örneklemi |
| Talep yeniden açılma oranı | Sonuç yanlış ya da eksik olduğu için kullanıcının yeniden açtığı ya da yeniden oluşturduğu karşılanmış taleplerin payı | Karşılamadan sonraki 7 gün içinde aynı kullanıcı tarafından aynı kalem için yeniden açılan ya da yeniden oluşturulan talepler / dönemde karşılanan talepler; 7 günlük pencere, takımın yazdığı bir örnektir | yüzde | ITSM aracı talep geçmişi | Hizmet talebi yönetimi | Yeniden iş oranı; kaçan kusur | Aylık | Yeniden açmayı zorlaştırarak caydırmak; kullanıcılara yeni bir talep açmalarını söylemek ki bu sayacı sıfırlar | Aynı kullanıcıdan aynı kalem için pencere içinde gelen tekrar talepler; kalem bazında kullanıcı memnuniyeti; bildirimden yeniden açmaya izin verilmesi |
3.6 Bilgi yönetimi metrikleri
Kaynak konu: 3.6, Bilgi yönetimi metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilgi bağlantı oranı | Çözüm anında bağlı en az bir bilgi makalesi olan çözülmüş taleplerin payı | Dönemde çözülen ve en az bir bağlı makalesi olan talepler / dönemde çözülen talepler. Çözüm tarihini sayar; büyük olaylar, yinelenen olarak kapatılan talepler ve hiçbir insan emeği olmadan otomatik kapatılan talepler hariç tutulur | yüzde | ITSM aracı: talep ve makale bağlantı tabloları | Bilgi yönetimi; olay yönetimi | Tamamlanma tanımı, öğrenilenleri yakalamayı içerir | Takım için haftalık; gözden geçirme için aylık | Kapatmadan önce her talebe, çoğu zaman genel ya da çok popüler olan herhangi bir makaleyi eklemek; sonradan toplu bağlamak | Bağlı taleplerin aylık ilgililik örneklemesi; bağlantıların aynı birkaç makaleye giden payı; bağlantı zaman damgasının çözüm zaman damgasına karşı kontrolü |
| Yeniden kullanım oranı | Makale bağlantılarının, o talep sırasında oluşturulana değil, var olan bir makaleye işaret eden payı | Talep açılmadan önce var olan makalelere bağlantılar / dönemde çözülen taleplerde yapılan tüm makale bağlantıları. Talep kapandıktan sonra eklenen bağlantılar hariç tutulur | yüzde | ITSM aracı: makale oluşturma tarihi, talep açılış tarihine karşı | Bilgi yönetimi; sürekli iyileştirme | Yeniden iş yerine yeniden kullanım; kod tabanının ve belgelerinin ortak sahipliği | Aylık | Her talep için yeni bir makale oluşturup sonra bir sonraki seferde yeniden kullanım sayılsın diye hemen bağlamak; ya da oranın mükemmel görünmesi için hiç oluşturmamak | Düzenli bir aramayla bulunan yinelenen makale oranı; “makale yoktu” gerekçesiyle kapatılan taleplerin payı |
| Makale güncelliği | Belirtilen bir inceleme penceresi içinde gözden geçirilmiş ya da kullanılıp doğru onaylanmış kullanımdaki makalelerin payı | İnceleme ya da onaylı kullanım tarihi pencere içinde olan kullanımdaki makaleler / kullanımdaki makaleler. Bir makale, son 12 ayda (bir takım seçimi) bir talebe bağlandıysa ya da bir okuyucu tarafından görüntülendiyse kullanımdadır; taslaklar ve emekliye ayrılmış makaleler hariç tutulur | yüzde | Bilgi tabanı meta verisi ve görüntüleme günlüğü | Bilgi yönetimi; hizmet masası | Belgelerin birikim listesi iyileştirmesi; retrospektif eylemleri | Aylık | Makaleleri kontrol etmeden gözden geçirilmiş olarak işaretlemek; önemsiz düzenlemelerle inceleme tarihini sıfırlamak; yalnızca gözden geçirmesi kolay makaleleri saymak | Yakın zamanda gözden geçirilmiş makalelerin gerçek hizmete karşı sınanan örneklemi; aynı makaleler için faydalılık oranı ve yazılı yorumlar |
| Sıfır sonuçlu arama oranı | Hiçbir makale döndürmeyen bilgi aramalarının payı | Sıfır sonuçlu aramalar / tüm aramalar. Botların ve otomatik kontrollerin aramaları hariç tutulur; bir dakika içinde tekrarlansa bile her arama bir kez sayılır | yüzde | Bilgi tabanı ya da portal arama günlüğü | Bilgi yönetimi; hizmet masası; hizmet talebi yönetimi | Karşılanmamış kullanıcı ihtiyacının keşfi; birikim listesi girdisi | Haftalık | Her sorguyla eşleşen belirsiz ya da her şeyi kapsayan makaleler eklemek; anahtar kelime doldurmak; zahmetli arama terimlerini günlükten hariç tutmak | Tıklamayı kısa bir pencere içinde aynı konuda bir iletişimin izlemesi; faydalılık oranı; en çok aranan terimlerin elle okunması |
| Faydalılık oranı | Makalenin yardımcı olduğunu söyleyen okuyucu geri bildiriminin payı, yanıt oranıyla birlikte gösterilir | Faydalı oylar / (faydalı oylar + faydalı değil oyları), dönemdeki makaleler için; yanıt oranı = geri bildirim oyları / makale görüntülemeleri | yüzde, yanıt oranıyla birlikte | Bilgi tabanı geri bildirim aracı ve görüntüleme günlüğü | Bilgi yönetimi; müşteri deneyimi | Belgeler üzerine paydaş gözden geçirme geri bildirimi | Aylık | Yalnızca memnun okuyucuları oy vermeye yönlendirmek; faydalı değil seçeneğini gizlemek; takımın içinden oy vermek | Oranla birlikte gösterilen yanıt oranı ve yanıt verenlerin dağılımı; yazılı yorumlar; makaleyi okuduktan sonra iletişim oranı |
| Yayımlama süresi | Bir makale taslağının oluşturulduğu andan, gözden geçirilip hedef kitlesine görünür olduğu ana kadar geçen süre | Saat taslak oluşturulduğunda başlar; yayımda (ya da ilk onaylı görünür durumda) durur. “Beklemede, ürün yayınını bekliyor” durumundaki süre hariç tutulur; ortanca ve 85. yüzdelik dilim olarak raporlanır | gün (ortanca ve 85. yüzdelik dilim) | Bilgi tabanı iş akışı geçmişi | Bilgi yönetimi | Bir iş kaleminin başlangıçtan bitişe teslim süresi (bkz. Konu 2.2 “Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği”) | Aylık | Saati durdurmak için yetersiz bir taslak yayımlamak; bir makaleyi parçalara bölmek; taslakları saatin dışarıda bıraktığı bir duruma taşımak | Yakın zamanda yayımlanan makalelerin ilgililiği ve faydalılığı; hariç tutulan durumlardaki taslakların sayısı ve yaşı |
| Katkı genişliği | Makale oluşturma ve iyileştirmenin takım genelindeki yayılımı, kimse adlandırılmadan ölçülür | Dönemde bir makale oluşturan ya da iyileştiren farklı katkıda bulunanlar / dönemde talep çözen takım üyeleri. Yalnızca bir takım için raporlanır, asla isim listesi olarak değil | yüzde | Takım üyeliğiyle birleştirilmiş bilgi tabanı düzenleme geçmişi | Bilgi yönetimi; sürekli iyileştirme | Ortak sahiplik; eşli çalışma ve sürü halinde çalışma (swarming) | Üç aylık | Herkes katkıda bulunan olarak görünsün diye önemsiz düzenlemeler yapmak; insanlardan bir kotayı karşılamak için bir cümle eklemelerini istemek | Düzenlemelerin boyutunun ve özünün örneklenmesi; katkıda bulunulan makalelerin yeniden kullanımı ve faydalılığı; raporda isim yok |
3.7 Self servis ve otomasyon metrikleri
Kaynak konu: 3.7, Self servis ve otomasyon metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Self servis başarı oranı | Kullanıcının ihtiyacının personelle iletişim olmadan karşılandığı self servis oturumlarının payı | Tamamlanmış bir sonuçla biten (talep gönderildi ve karşılandı, makale faydalı işaretlendi, sıfırlama tamamlandı) ve 7 gün içinde aynı ihtiyaç hakkında personelli bir iletişim olmayan oturumlar, bir görevi başlatan tüm oturumlara bölünür. Saat portaldaki ilk anlamlı eylemde başlar, tamamlanmada ya da terkte durur. Bot trafiği, test hesapları ve salt gezinme hariç tutulur | Yüzde | Portal ve kimlik günlükleri, talep kaydı sistemi, oturum analitiği | Hizmet talebi yönetimi; bilgi yönetimi | Müşteri geri bildirim döngüsü; sonuç tabanlı kabul ölçütleri | Aylık | Tamamlanmış herhangi bir formu ya da herhangi bir sayfa görüntülemesini başarı saymak; puanlar düştüğünde “bu yardımcı oldu mu” istemini kaldırmak; zor konuları paydadan hariç tutmak | Düşme oranı ve bir kişi tarafından okunan kapatılmış oturumların örneklemesi; payda kurallarını raporlayın |
| Tahmini yönlendirmeyle önleme oranı | Aksi halde personele ulaşacak olan ve seviye 0'da çözülen talebin tahmini payı | Bir hizmet için self servis değişikliğinden önce ve sonra ya da bir kontrol grubuna karşı, bilinen talep kaymaları için düzeltilmiş olarak, 1.000 etkin kullanıcı başına iletişim oranını karşılaştırın. Yöntem adlandırılarak bir tahmin olarak belirtilir. Başka bir kanala geçen iletişimler hariç tutulur | Yüzde (tahmin) | Talep kaydı sistemi, kullanıcı nüfusu sayıları, deney ya da kohort verisi | Hizmet masası; olay yönetimi | Kontrol gruplu deney; A/B testi | Üç aylık | İletişim yolunu gizlemek; iletişimden önce adımlar eklemek; nedenden bağımsız olarak daha az olan her talep kaydını yönlendirmeyle önleme olarak sınıflandırmak | 1.000 etkin kullanıcı başına iletişim, etkilenen hizmette kullanıcı memnuniyeti ve rakamın yanında yazılı yöntem |
| Düşme oranı | Başarısız self servis girişimlerinin aynı ihtiyaç hakkında personelli bir iletişimle biten payı | Aynı kullanıcının aynı konuda terk ettiği ya da başarısız olduğu bir self servis oturumundan sonraki 7 gün içinde açılan personelli iletişimler, başarısız oturumlara bölünür. Saat oturumun bitişinde başlar. İlgisiz iletişimler hariç tutulur | Yüzde | Kullanıcı ve konu üzerinden talep kaydı sistemine bağlanan portal günlükleri | Hizmet masası; bilgi yönetimi | Tamamlanma tanımında yükseltme yolu; destekten geri bildirim | Aylık | Eşleştirme penceresini, geri dönüşler dışarıda kalacak kadar kısa tanımlamak; takip iletişimini yinelenen olarak kapatmak | Tüm kanallar arasında tekrar iletişim oranı; geri dönen iletişimlerin bir örneklemesinin gözden geçirilmesi |
| Self servis benimsenmesi (önce portal payı) | Self servis kanalları üzerinden açılan uygun taleplerin ve olay bildirimlerinin payı | Portal, bot ya da API üzerinden oluşturulan kalemler, bir self servis yolu sunan katalog girişleri için tüm kalemlere bölünür. Hiçbir self servis yolu olmayan kalemler hariç tutulur | Yüzde | Talep kaydı sistemi kanal alanı, katalog yapılandırması | Hizmet talebi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Bir yayından sonra benimseme takibi | Aylık | Uygunluğa bakmadan tüm talepleri portala zorlamak; telefonla oluşturulan talep kayıtlarını portal talep kayıtları olarak yeniden etiketlemek | Self servis başarı oranı ve kullanıcı emeği; çalışabilir bir portal yolu olmayan taleplerin payı |
| Otomasyon kapsamı | Hiçbir elle adım olmadan otomasyonla tamamlanan uygun tekrarlanabilir işin payı | Otomatikleştirilmiş bir akışla uçtan uca tamamlanan kalemler, otomatikleştirilebilir sayılan türlerin tüm kalemlerine bölünür. Bir tür yalnızca yazılı bir aday listesi onu adlandırırsa otomatikleştirilebilir sayılır. Tek seferlik iş ve otomasyonun reddettiği kalemler hariç tutulur | Yüzde | Talep kaydı sistemi, otomasyon platformu günlükleri, aday listesi | Hizmet talebi yönetimi; dağıtım yönetimi | Tamamlanma tanımının otomasyonu; kod olarak iş hattı | Aylık | Aday listesi için kolay kalemleri seçmek; paydayı önemsiz görevlerle büyütmek; kısmen elle yapılan akışları otomatikleştirilmiş saymak | Her çeyrek gözden geçirilen yazılı aday listesi; otomasyon başarısızlık ve yeniden iş oranı; kalan kalemlerin elle dokunma süresi |
| Otomasyon başarısızlık ve yeniden iş oranı | Başarısız olan, elle onarım gerektiren ya da sonucu sonradan düzeltilen otomatik çalıştırmaların payı | Hata veren, geri alınan ya da 7 gün içinde elle bir düzeltmeyle izlenen otomatik çalıştırmalar, tüm otomatik çalıştırmalara bölünür. Saat çalıştırma başlangıcında başlar. Planlı deneme çalıştırmaları hariç tutulur | Yüzde | Otomasyon platformu günlükleri, talep kaydı sistemi, değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Değişiklik başarısızlık oranı; derleme ve test kararlılığı | Haftalık | Elle onarımları sayımın dışında bırakmak; başarısız çalıştırmaların başarılı olana kadar sessizce yeniden denenmesine izin vermek; başarısızlıkları “planlı deneme çalıştırması” olarak etiketlemek | Akışlara bağlı olay ve uyarı kayıtları; başarısız bir çalıştırmayı tespit etme süresi; sonuçların örneklenmiş denetimi |
| Talep türü başına elle dokunma süresi | Otomasyon için aday olan bir talep türüne harcanan personel emeği | Dönemde türün kalemleri üzerinde personel tarafından kaydedilen eli değmiş dakikalar, kalem başına ortanca ve 85. yüzdelik dilim olarak özetlenir. Zamanın kaydedilmediği yerlerde örneklemeyle tahmin edilir. Bekleme süresi hariç tutulur | Kalem başına dakika | Zaman örnekleme, talep kaydı iş günlükleri | Hizmet talebi yönetimi | Angarya takibi; değer akışı israfı | Üç aylık | Elle görünen kalemler için zamanı kaydetmemek; zamanı başka bir kategoriye atamak; yalnızca sakin günleri örneklemek | Yazılı ve gözden geçirilmiş örnekleme planı; aynı tür için çevrim süresi ve kuyruk yaşıyla karşılaştırma |
| Seviye dağılımı (sola kaydırma payı) | Kalemlerin destek zincirinde nerede çözüldüğü | Her seviyede (0, 1, 2, 3) çözülen kalemler, dönemdeki tüm çözülen kalemlere bölünür. Seviye, eli değmiş iş yapan en yüksek katmandır. Triyajdan önce iptal edilen kalemler hariç tutulur | Seviyeye göre yüzde | Talep kaydı sistemi çözümleyici grup ve atama geçmişi | Olay yönetimi; hizmet masası | Sürü halinde çalışma ve yükseltme örüntüleri; çapraz işlevli takımlar | Aylık | Yükseltmeleri yeniden sınıflandırarak ya da kalemleri seviye 1'de kapatıp seviye 2'de yeni kalem olarak yeniden açarak seviye 1'de çözülen payı yükseltmek | Yeniden açılma oranı ve bağlı talep kaydı oranı; çözüm kalitesi örneklemesi; seviyeye göre müşteri memnuniyeti |
Bölüm 4: Sorun, Değişiklik ve Yayın Metrikleri
4.1 Sorun yönetimi metrikleri
Kaynak konu: 4.1, Sorun yönetimi metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Açılan ve kapatılan sorunlar | Sorun kayıtlarının hizmete göre açık duruma giriş ve çıkış akışı | Dönemde açılanların sayısı ve dönemde kapatılanların sayısı, her biri kapatma koduna göre (düzeltildi, kabul edilen risk, yinelenen, yeniden üretilemedi); yinelenenler gösterilir ancak “düzeltildi” sayısının dışında tutulur | dönem başına sayı | ITSM sorun kayıtları | Sorun yönetimi | Birikim listesine giriş ve verim | Aylık | Çok sayıda önemsiz kayıt açmak; bir sorunu birkaça bölmek; listeyi temizlemek için kayıtları yinelenen ya da “yeniden üretilemedi” olarak kapatmak | Kapatma kodu dağılımı; çözüm sonrası tekrar oranı; her çeyrekte okunan kapatılmış kayıt örneklemi |
| Sorun birikim listesi yaşı | Açık sorunların ne kadar süredir beklediği | Her açık sorun için, anlık görüntü tarihi eksi kaydın oluşturulma tarihi; açık sorunların ortancasını ve 85. yüzdelik dilimini ve en eskisini önceliğe göre bildirin | gün | ITSM sorun kayıtları | Sorun yönetimi | Panodaki iş kalemi yaşı | Aylık | En eski kayıtları düzeltme yapmadan kapatmak; saati sıfırlamak için yeni kayıt olarak yeniden açmak; bir sorunu talep olarak yeniden sınıflandırmak | Yeni kayıtları özgün kayıtlarına bağlamak ve yaşı ilk kayıttan bildirmek; nedene göre kapatma listesi; kabul edilen risklerin gözden geçirilmesi |
| Olay-sorun bağlantı oranı | Bir sorun ya da bilinen hataya işaret etmesi beklenen olaylardan bunu yapanların payı | Dönemde bağlı bir sorunu ya da bilinen hatası olan olaylar / dönemde önceliği yüksek ya da üstü olan, yeniden açılan ya da tekrar eden bir kategoride yer alan olaylar; kullanıcı hatası ya da yinelenen olarak kapatılan olaylar dışarıda bırakılır | yüzde | ITSM olay ve sorun kayıtları | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Retrospektifte örüntü fark etme | Aylık | Oranı yükseltmek için her olayı belirsiz bir genel sorunla ilişkilendirmek | En büyük beş soruna işaret eden bağların payı; gerçek eşleşme için denetlenen bağ örneklemi; bağlı belirtilerin tekrarı |
| Kök nedene kadar geçen süre | Teşhis edilmiş bir sorunun kaydedilmiş bir nedene ulaşmasının ne kadar sürdüğü | Saat, sorun kaydı oluşturulduğunda başlar; neden kaydedildiğinde ve ikinci bir kişi onu gözden geçirdiğinde durur; nedensiz kapatılan sorunlar dışarıda bırakılır ve ayrıca sayılır; ortancayı ve 85. yüzdelik dilimi bildirin | gün | ITSM sorun kayıtları ve denetim izleri | Sorun yönetimi | Araştırma ya da zaman kutulu inceleme süresi | Aylık | Saati durdurmak için hızlı ve yüzeysel bir neden kaydetmek; “insan hatası” yazmak; ikinci gözden geçireni atlamak | Çözüm sonrası tekrar oranı; “insan hatası”nın tek başına kabul edilmediği neden sınıflandırması; nedenlerden bir örneklemin kanıta karşı gözden geçirilmesi |
| Bilinen hata yeniden kullanım oranı | Bir olay geldiğinde bilinen hatanın ne sıklıkla kullanıldığı | Bağlı bir bilinen hata ya da geçici çözümüyle çözülen olaylar / dönemde belirtisi o sırada var olan bir bilinen hatayla eşleşen olaylar; eşleşen bilinen hatası olmayan olaylar dışarıda bırakılır | yüzde | ITSM olay bağlantıları; bilgi makalesi kullanımı | Bilgi yönetimi; sorun yönetimi | Takım çalışma kılavuzu ya da oyun kitabı kullanımı | Aylık | Olay kapandıktan sonra eklenen bir bağı saymak; bir hizmetin her olayına bilinen bir hata eklemek | Olay kapanışı ile bağ arasındaki süre; girdinin yardımcı olup olmadığına dair yanıt veren geri bildirimi; 90 gündür kullanılmayan girdilerin gözden geçirilmesi |
| Kalıcı çözüme kadar geçen süre | Bir sorunun teşhisten çözümün üretimde çalışmasına kadar ne kadar süre açıkta kaldığı | Saat, neden kaydedildiğinde başlar; bağlı düzeltme değişikliği uygulandığında ve doğrulandığında durur; kabul edilen risk olarak kapatılan sorunlar dışarıda bırakılır ve ayrıca sayılır; ortancayı ve 85. yüzdelik dilimi bildirin | gün | Sorun kayıtları; değişiklik kayıtları ya da boru hattı dağıtım olayları | Sorun yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Düzeltme kaleminin çevrim süresi | Aylık | Düzeltme doğrulanmadan değişikliği uygulandı olarak işaretlemek; işten kaçınmak için kabul edilen risk olarak kapatmak | Çözüm sonrası tekrar oranı; sahibi ve gözden geçirme tarihi olan kabul edilen risk listesi; saat durmadan önce doğrulama adımı |
| Çözüm sonrası tekrar oranı | Düzeltilmiş sorunlardan bağlı belirtileri geri dönenlerin payı | Bir kohort çeyreğinde düzeltildi olarak kapatılan ve çözümün canlıya çıkışından sonraki 90 gün içinde eşleşen yeni bir olayı olan sorunlar / o çeyrekte düzeltildi olarak kapatılan sorunlar; 90 günlük pencere bir örnektir ve grafikte belirtilir | yüzde | ITSM olay ve sorun kayıtları; dağıtım olayları | Sorun yönetimi; sürekli iyileştirme | Kaçan hata ya da gerileme oranı | Üç aylık | Tekrarların eşleşmemesi için belirtileri dar tanımlamak; çözümlerin daha erken kohortlara düşmesi için kapatma penceresini genişletmek; bağlamayı geciktirmek | Sahip takımın dışından biri tarafından gözden geçirilen neden sınıflandırması; olay bağlantı oranı; önceden belirtilen sabit pencere |
| Yalnızca geçici çözümle korunan sorun payı | Yalnızca bir geçici çözümle korunan bilinen sorunların payı | Bilinen hata durumunda olan ve düzeltmesi planlanmamış açık sorunlar / bilinen hata durumundaki açık sorunlar; adlandırılmış bir sahibi ve gözden geçirme tarihi olan kabul edilmiş risk sorunları ayrı bir grup olarak gösterilir | yüzde | ITSM sorun kayıtları | Sorun yönetimi; risk yönetimi | Teknik borç sicili | Aylık | Gerçek tarihi olmayan bir yer tutucu düzeltme planlamak; sorunları kabul edilen riske taşımak; sorunun önceliğini düşürmek | Kayan planlı düzeltmelerin yaşı; adlandırılmış bir yönetici sahiple gözden geçirilen kabul edilen risk listesi; soruna göre tekrarlayan olay maliyeti |
4.2 Olay sonrası inceleme ve öğrenme metrikleri
Kaynak konu: 4.2, Olay sonrası inceleme ve öğrenme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İnceleme kapsamı | Nitelikli olaylardan tamamlanmış bir inceleme alanların payı | Üzerinde anlaşılmış pencere içinde yayımlanmış incelemesi olan nitelikli olaylar / dönemde kapatılan nitelikli olaylar. Nitelikli olaylar yazılı tetikleyicileri karşılayanlardır. Dönem sonunda hâlâ açık olan, pencere içindeki olaylar dışarıda bırakılır. | yüzde | İnceleme deposuyla birleştirilmiş ITSM aracı olay kayıtları | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Düzenli takım yansıtması; takım çalışma anlaşmaları | Aylık | Tetikleyicileri daraltmak; olayların tetikleyicilerin dışında kalması için ciddiyeti düşürmek; kutuyu işaretlemek için tek satırlık bir “inceleme” dosyalamak | İnceleme kalite puanı; olay ciddiyet sayılarını müşterinin bildirdiği etkiyle karşılaştırmak; ciddiyet düşürmelerini denetlemek |
| İnceleme kalite puanı | Yayımlanmış bir incelemenin kısa yazılı bir standardı karşılayıp karşılamadığı | Kontrol listesi maddelerinin en az [üzerinde anlaşılmış sayı] kadarını karşılayan örneklemdeki incelemeler / örneklemdeki incelemeler. Örneklem, her çeyrekte rastgele seçilen sabit sayıda incelemedir ve sahip takımın dışından biri tarafından puanlanır. | yüzde | İnceleme deposundan puanlama tablosuyla üç aylık örneklem | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Bir inceleme için bitti tanımı | Üç aylık | Kontrol listesine kalıp metinle yazmak; sahip takımın puanlaması; öngörülebilir bir örneklem | Dışarıdan puanlayıcı; rastgele örneklem; her çeyrekte iki incelemeyi sesli okumak; yüksek puanlı incelemelerden gelen eylemlerin bitip bitmediğini izlemek |
| Eylem kapatma oranı | İnceleme eylemlerinden bitiş tarihine kadar tamamlananların payı | Bitiş tarihine kadar tamamlanan ya da (gerekçeyle) resmen reddedilen eylemler / dönemde bitiş tarihi gelen eylemler. Saat, inceleme yayımlandığında başlar ve sahip takım eylemi bitti olarak işaretleyip bir gözden geçiren bunu onayladığında durur. “Yapılmayacak” olarak kapatılan eylemler ayrıca sayılır ve bildirilir. | yüzde | İncelemeye bağlı takım birikim listesi ya da ITSM iyileştirme sicili | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Takım birikim listesi; iyileştirme eylemleri | Aylık | Bitiş tarihlerini çok uzağa koymak; eylemleri önemsiz parçalara bölmek; eylemleri doğrulamadan kapatmak; listeyi temizlemek için “yapılmayacak” ilan etmek | Açık eylem yaşı; gerekçeli reddedilen payı; değişikliğin işe yaradığına dair gözden geçiren onayı; neden tekrar oranı |
| Açık eylem yaşı | Hâlâ açık olan inceleme eylemlerinin yaşı | Her açık eylem için, bugün eksi incelemesinin yayımlanma tarihi. Ortancayı, 85. yüzdelik dilimi ve en eskiyi bildirin. | gün | Takım birikim listesi ya da iyileştirme sicili | Sürekli iyileştirme | İş kalemi yaşı; yaşlanan devam eden iş | Aylık | Yaşı sıfırlamak için bir eylemi kapatıp yeniden açmak ya da yeniden oluşturmak; eylemleri ayrı bir “fikirler” listesine taşımak | Yeni eylemleri kaynak incelemeye bağlamak ve ilk tarihi korumak; fikirlere taşınan eylemlerin sayısı |
| Neden tekrar oranı | Birincil neden sınıfı aynı hizmetin daha önceki bir olayıyla eşleşen olayların payı | Birincil neden sınıfı, aynı hizmet için önceki on iki ayda kapatılmış bir incelemeyle eşleşen dönemdeki olaylar / dönemde kaydedilmiş bir neden sınıfı olan olaylar. Neden sınıfı kaydedilmemiş olaylar dışarıda bırakılır ve ayrıca sayılır. | yüzde | Olay kayıtlarıyla birleştirilmiş inceleme deposu neden sınıfı alanı | Sorun yönetimi; olay yönetimi | Kaçan hata analizi; retrospektif temaları | Üç aylık | Hiçbir şeyin eşleşmemesi için belirsiz ya da sürekli değişen neden sınıfları kaydetmek; geniş bir “diğer” sınıfı kullanmak; bir tekrarı farklı bir sınıfa bağlamak | “Diğer” sınıfındaki olayların payı; incelemelerin sınıfa göre dönemsel olarak yeniden okunması; sınıf listesinin kendisinin gözden geçirilmesi |
| Ramak kala bildirim oranı | İnsanların bildirmeyi seçtiği ramak kalaların ve zayıf sinyallerin hacmi | Dönemde kaydedilen ramak kalalar / etkin hizmetler; hizmet başına bir eğilim olarak gösterilir, asla kişi başına değil. Oranın sağlıklı bir programın başında artması ve sonra dengelenmesi amaçlanır. | hizmet başına sayı | Ramak kala kaydı ya da sorun izleyicide etiketli bir alan | Olay yönetimi; risk yönetimi | Takım sağlık kontrolü; engel panosu | Aylık | Bir sayıya ulaşmak için bildirim istemek; önemsiz olayları kaydetmek; ya da tersine, sayıyı bir başarısızlık olarak okuyup bildirimleri bastırmak | Değişikliğe yol açan ramak kalaların payı; sayı üzerinde hedef olmaması; konuşmaya güvenli hissetme nabzından geri bildirim |
| Öğrenme erişimi | Bir incelemenin onu yazan takımın ötesine ne kadar ulaştığı | Yayımlanmasından sonraki [üzerinde anlaşılmış sayı] gün içinde sahip takımın dışında sunulan ya da tartışılan (ortak bir forum, takımlar arası bir oturum ya da bağımlı bir takımın belgelenmiş okuması) incelemeler / dönemde yayımlanan incelemeler | yüzde | Forum ya da toplantı kayıtları ve inceleme deposu | Sürekli iyileştirme; bilgi yönetimi | Paydaş incelemesi; uygulama toplulukları | Üç aylık | Bir dağıtım listesine isim eklemek; az katılımlı oturumlarda sunum yapmak; bir bağlantıyı okuma saymak | Katılım ya da gerçek tartışma notları; bağımlı takımlara son incelemeden sonra neyi değiştirdiklerini sormak |
| Retrospektif eylem devri | Takım retrospektif eylemlerinden bir sonraki retrospektife kadar bitirilenlerin payı | Bir sonraki retrospektiften önce tamamlanan retrospektif eylemleri / bir öncekinde kararlaştırılan retrospektif eylemleri. Bir gerekçeyle bilerek bırakılan eylemler her iki sayıdan da çıkarılır. | yüzde | Takım birikim listesinde tutulan retrospektif notları ya da panosu | Sürekli iyileştirme | Düzenli takım yansıtması | İnceleme dönemi başına, üç ayda bir gözden geçirilir | Yalnızca bitirmesi kolay önemsiz eylemler üzerinde anlaşmak; retrospektifi atlamak; kalemleri tamamlandı olarak işaretlemek | Eylemlerin takım tarafından yargılanan etkisi; retrospektif yapılma oranı; aynı temanın birkaç hafta boyunca görünüp görünmediği |
| Konuşmaya güvenli hissetme nabzı | İnsanların hataları suçlanmadan anlatabileceklerine inanıp inanmadığı | Kısa ve anonim bir soru kümesinde (örneğin “Bir incelemede suçlanma korkusu olmadan bir hatayı anlatabilirim”) [üzerinde anlaşılmış düzey] ya da üzerindeki yanıtların payı / alınan yanıtlar. Nabız yalnızca anonimliği korumaya yetecek büyüklükteki gruplar için bildirilir. | yüzde | Anonim nabız anketi | Sürekli iyileştirme; kurumsal değişim | Takım sağlık kontrolü; psikolojik güvenlik kontrolü | Üç aylık | Yanıtlayanlara baskı yapmak; yalnızca kendine güvenenleri anketlemek; düşük puanlı bir grubu gizleyen bir ortalama bildirmek | Yanıt oranı ve yanıtlayan karışımı; en az grup büyüklüğü; açık yorumların tam okunması; inceleme dilinin değişip değişmediği |
4.3 Değişiklik yetkilendirme metrikleri
Kaynak konu: 4.3, Değişiklik yetkilendirme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türe göre değişiklik hacmi | Standart, normal ve acil olarak ayrılmış, tamamlanan değişiklik sayısı | Dönemde uygulandı durumuna ulaşan değişiklik kayıtlarının, onay anındaki türe göre gruplanmış sayısı; iptal edilen ve geri çekilen değişiklikler dışarıda bırakılır ve ayrıca bildirilir; kişi başına değil, hizmet başına bildirin | Türe göre haftalık ya da aylık değişiklik sayısı | Boru hattı dağıtım olaylarıyla birleştirilmiş ITSM aracındaki değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme | Biten iş kalemlerinin verimi; artım başına yayın içeriği | Haftalık, aylık gözden geçirilir | Meşgul görünmek için bir değişikliği birçok küçük kayda bölmek, sakin görünmek için birçoğunu tek kayda birleştirmek ya da gayriresmî değişiklikleri kayıtların dışında bırakmak | Sayıları her ay boru hattı dağıtım olaylarıyla uzlaştırmak; eşleşen değişiklik kaydı olmayan dağıtımların payını izlemek |
| Standart değişiklik payı | Tamamlanan değişikliklerden önceden yetkilendirilmiş yolu izleyenlerin payı | Dönemde tamamlanan standart değişiklikler / dönemde tamamlanan tüm değişiklikler; sonradan yeniden sınıflandırılan bir değişiklik nihai türü altında sayılır ve yeniden sınıflandırma kaydedilir | Yüzde | Tür ve yeniden sınıflandırma geçmişi olan değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme | Takımın çalışma anlaşması ve bitti tanımıyla kapsanan rutin iş | Aylık | Bir hedefe ulaşmak için riskli işi standart olarak yeniden sınıflandırmak ya da her şeyi kapsayan geniş standart prosedürler yazmak | Sınıflandırmanın üç aylık örneklem incelemesi; türe göre değişiklik başarısızlık oranı (bkz. Konu 4.4 “Değişiklik başarısızlığı ve yeniden iş”); yeniden sınıflandırma günlüğü |
| Onay teslim süresi | Bir değişikliğin yetkilendirme kararı için beklediği süre | Saat, talep değerlendirmeye hazır olarak gönderildiğinde başlar ve yetkilendirme kararı kaydedildiğinde durur; talep edenin bilgi sağlamasını beklemekle geçen süre dışarıda bırakılır ve ayrıca gösterilir; dönemdeki normal değişiklikler için ortancayı ve 85. yüzdelik dilimi bildirin; onay adımı olmayan standart değişiklikler dışarıda bırakılır | Saat ya da iş günü | Değişiklik kayıtlarındaki zaman damgaları ya da boru hattındaki onay olayları | Değişiklik yetkilendirme | Bir iş akışındaki bekleme süresi; bir inceleme sütunundaki süre | Haftalık, aylık gözden geçirilir | Saati geç başlatmak, erken durdurmak, sorulması gerekmeyen sorular için duraklatmak ya da okumadan onaylamak | Ortancanın yanında 85. yüzdelik dilim; onayların özü açısından örneklemli incelemesi; bireye göre değil, onaylayan grubuna göre değişiklik başarısızlık oranı |
| Otomatik onay payı | Yetkilendirme kararlarından boru hattı denetimleri ya da önceden yetkilendirilmiş politika tarafından verilen ve kaydedilenlerin payı | Onayı kayıtlı bir otomatik denetim ya da yazılı bir politika altında kayıtlı akran incelemesi tarafından verilen değişiklikler / dönemde tamamlanan tüm değişiklikler; bir kurul ya da yönetici tarafından elle onay otomatik sayılmaz | Yüzde | Boru hattı günlükleri, kod inceleme kayıtları ve değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; dağıtım yönetimi | Otomatik kalite kapıları; bitti tanımının parçası olarak akran incelemesi | Aylık | Her zaman geçen otomatik denetimler eklemek ya da yorumsuz bir akran incelemesini güvence saymak | Otomatik ve akran onaylarının örneklemli incelemesi; otomatik onaylanan değişiklikler için kaçan hatalar ve başarısızlık oranı; atlama sayısı |
| Onay kuyruğu yaşı | Bekleyen taleplerin şu anda ne kadar süredir beklediği | Şu anda karar bekleyen her değişikliğin yaşı, gönderimden anlık görüntü anına kadar ölçülür; en eski kalemi ve açık kuyruğun 85. yüzdelik dilimini bildirin; tamamlanmış onaylar dışarıda bırakılır | Saat ya da iş günü | Açık onay durumu olan değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme | İş kalemi yaşı; yaşlanan devam eden iş | Günlük anlık görüntü, haftalık gözden geçirilir | Kuyruk kısa görünsün diye eski talepleri kapatmak ya da geri çekmek veya onları yeni bir zaman damgasıyla yeni bir talebe taşımak | Geri çekilen ve yeniden gönderilen taleplerin sayısı; talep yaşının ilk gönderimden ölçülmesi |
| Değişiklik kaydı bütünlüğü | Kaydı kim, ne, neden, ne zaman ve hangi hizmet sorularını yanıtlayabilen tamamlanmış değişikliklerin payı | Tüm gerekli alanları doldurulmuş ve etkilenen hizmete ya da yapılandırma öğesine bağlı değişiklikler / dönemde tamamlanan tüm değişiklikler; gerekli alanlar tanımda listelenir; değişiklik uygulandıktan sonra oluşturulan kayıtlar işaretlenir | Yüzde | Değişiklik kayıtları, sürüm denetimi bağlantıları, yapılandırma verisi | Değişiklik yetkilendirme; hizmet yapılandırma yönetimi | Taahhütten bilete ve dağıtıma izlenebilirlik | Aylık | Gerekli alanları yer tutucu metinle doldurmak ya da bir raporu karşılamak için değişiklikten sonra kayıt oluşturmak | Uygulamadan sonra oluşturulan kayıtları işaretlemek; serbest metnin örneklemli kalite incelemesi; taahhüde bağlantı oranı |
4.4 Değişiklik başarısızlığı ve yeniden iş
Kaynak konu: 4.4, Değişiklik başarısızlığı ve yeniden iş.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değişiklik başarısızlık oranı | Üretime yapılan değişikliklerden bozulmuş hizmete yol açan ya da düzeltme gerektirenlerin payı | başarısızlık penceresi içinde geri alma, acil yama, ileriye dönük düzeltme ya da bağlı bir olay gerektiren değişiklikler / dönemde tamamlanan üretime yapılan tüm değişiklikler; pencere değişikliğin tamamlanmasıyla başlar ve sabit sayıda günden (örneğin 7) sonra durur, metrik sicilinde yazılır; pencere içindeki değişiklikler ayrıca bildirilir ve pencere kapanana kadar orandan dışarıda bırakılır | yüzde | Olay aracı ve acil yama listesiyle birleştirilmiş değişiklik kayıtları ya da dağıtım günlüğü | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Bitti tanımı; kaçan hatalar | Aylık, 90 günlük kayan pencerede | Başarısızlık penceresini daraltmak; olayları değişikliklere bağlamamak; kötü bir değişikliği “hizmet talebi” ya da “bakım” olarak sınıflandırmak; ileriye dönük düzeltip yeni bir değişiklik olarak adlandırmak; tek bir başarısızlık hepsini kapsasın diye birçok düzenlemeyi tek değişikliğe toplamak | Değişiklik-olay bağlantı oranı; olay listesine karşı üç aylık örneklem denetimi; başarısızlık tanımı uzlaşması; yanında teslim süresi ve dağıtım sıklığı |
| Acil değişiklik payı | Acil yoldan yapılan değişikliklerin payı | acil olarak kaydedilen değişiklikler / dönemde tamamlanan tüm değişiklikler; acil, normal değerlendirmenin aciliyet nedeniyle atlandığı ya da kısaltıldığı anlamına gelir ve önceden yetkilendirilmiş standart değişiklikler her iki sayımdan da dışarıda bırakılır | yüzde | Değişiklik kaydı tür alanı | Değişiklik yetkilendirme | Plansız iş ve hızlandırma hizmet sınıfı | Aylık | Acil işi sahte bir risk derecelendirmesiyle standart yoldan geçirmek; onaydan kaçınmak için sıradan işi acil olarak yönlendirmek; bir acili birkaç normal değişikliğe bölmek | Tüm acil değişikliklerin üç aylık okunması; nedenlerin sıralanması ve gözden geçirilmesi; standart değişiklik payı ve onay teslim süresi (bkz. Konu 4.3 “Değişiklik yetkilendirme metrikleri”) |
| Geri alma oranı | Önceki bir sürüme geri döndürülen değişikliklerin payı | üretime ulaştıktan sonra geri alınan değişiklikler / dönemde üretime yapılan tüm değişiklikler; değişiklik herhangi bir kullanıcıya ulaşmadan önce yapılan bir geri alma (örneğin ilk adımında durdurulan bir kanaryalı yayın) ayrıca sayılır | yüzde | Dağıtım günlüğü ve yayın aracı | Yayın yönetimi; dağıtım yönetimi | Boru hattı ve yayın uygulamaları | Aylık | Geri alma kaydetmemek için ileriye dönük düzeltmek; bozuk bir sürümü canlıda tutmak; geri alınacak bir şey kalmasın diye değişiklikleri üretimden uzak tutmak | Yanında acil yama oranı ve yeniden iş oranı; geri getirme süresi dağılımı; olayların dağıtım günlüğüne karşı örneklemi |
| Acil yama oranı | Normal yayın akışının dışında uygulanan acil yamalar olan değişikliklerin payı | acil yama olarak etiketlenen ya da dallanan değişiklikler / dönemde üretime yapılan tüm değişiklikler; payda acil yamaların kendisini içerir | yüzde | Sürüm denetimi dalları ya da etiketleri ve dağıtım günlüğü | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Plansız iş; hızlandırma | Aylık | Acil yamaları etiketlememek; onları normal daldan geçirmek; bir acil yamaya “küçük bir iyileştirme” demek | Dağıtım yeniden iş oranı; dal ve etiket denetimi; plansız iş payı (bkz. Konu 2.9 “Operasyonel iş ve plansız iş”) |
| Dağıtım yeniden iş oranı | Önceki bir dağıtımdaki bir soruna plansız düzeltme olan dağıtımların payı | aynı başarısızlık penceresi içinde yakın bir önceki dağıtımdaki bir hatayı ya da başarısızlığı düzelten üretim dağıtımları / dönemdeki tüm üretim dağıtımları; yol haritasından planlı takip işi dışarıda bırakılır | yüzde | “Düzeltir” bağlantısı ya da etiketi olan dağıtım günlüğü ve iş izleyici | Değişiklik yetkilendirme; sürekli iyileştirme | Yeniden iş; kaçan hatalar; başarısızlık talebi | Aylık | Düzeltmeleri kaynak dağıtıma bağlamamak; bir düzeltmeyi “planlı” olarak etiketlemek; düzeltmeyi yeni özelliklerle toplu yapmak | Düzeltici dağıtımlarda gerekli “düzeltir” bağlantısı; planlı olarak etiketlenen dağıtımların örneklemli incelemesi; yanında değişiklik başarısızlık oranı |
| Değişiklik-olay bağlantı oranı | Çözülen olaylardan, bir değişikliğin onlara neden olup olmadığını ve hangisinin neden olduğunu kaydedenlerin payı | tamamlanmış “değişiklik nedeniyle” alanı olan olaylar (evet ya da hayır, evet ise değişiklik tanımlayıcısı da) / dönemde çözülen olaylar; saat olay kapatıldığında durur | yüzde | Olay aracı ve değişiklik kayıtları | Olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Olay sonrası inceleme; bitti tanımı | Aylık | Alanı kontrol etmeden “hayır” ile doldurmak; alanın varsayılan olarak “hayır” olmasına izin vermek; yüzdeyi yükseltmek için olayları toplu kapatmak | Olay sonrası incelemede “hayır” yanıtlarının örneklem denetimi; varsayılan değer yok; bir örneklem üzerinde gözden geçiren yorumları |
| Başarısızlık tanımı uzlaşması | İki gözden geçirenin bir değişiklik örneklemi için başarısızlık konusundaki uzlaşması | iki bağımsız gözden geçirenin yazılı tanımı kullanarak aynı başarısızlık hükmüne vardığı örneklenen değişiklikler / örneklenen değişiklikler; her çeyrekte rastgele seçilen en az 20 değişiklikten oluşan bir örneklem | yüzde | Metrik siciliyle birlikte tutulan örneklem inceleme tablosu | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Retrospektif | Üç aylık | Örneklem için kolay örnekler seçmek; ölçülen kişilerin gözden geçiren olması; herkes aynı fikirde olsun diye tanımı gevşetmek | Takımın dışından birinin çektiği rastgele örneklem; sınır vakalarını bilerek eklemek; anlaşmazlıkları yayımlamak ve tanımı düzeltmek |
4.5 Yayın ve dağıtım metrikleri
Kaynak konu: 4.5, Yayın ve dağıtım metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dağıtım sıklığı | Bir hizmetin üretime ne sıklıkla başarılı bir dağıtım aldığı | Dönemde hizmetin başarılı üretim dağıtımlarının sayısı / dönemdeki gün sayısı; test ya da hazırlık ortamlarına dağıtımlar, başarısız ya da geri alınan dağıtımlar ve değişmemiş bir derlemenin yeniden dağıtımları dışarıda bırakılır; yalnızca yapılandırma dağıtımları ayrı bir seride sayılır | Günlük ya da haftalık dağıtım | Dağıtım boru hattı olay günlüğü | Dağıtım yönetimi | Sürekli teslimat; çalışan bir artım göndermek | Haftalık | Bir değişikliği önemsiz dağıtımlara bölmek; değişmemiş derlemeleri yeniden dağıtmak; hazırlık ortamına dağıtımları saymak; yalnızca yapılandırma dağıtımlarını ana seriyle saymak | Yayın parti büyüklüğü ve kullanıcıya görünen bir değişikliği olan dağıtımların payı; ayrı yapılandırma serisi; yanında değişiklik başarısızlık oranı |
| Yayın sıklığı | Kullanıcıların ulaşabileceği bir değişikliği ne sıklıkla aldığı | Dönemdeki yayın olaylarının sayısı / dönemdeki gün sayısı; yayın olayı, bir değişikliğin ya da bir değişiklik grubunun hedeflenen kullanıcılarına ulaşılabilir hale geldiği andır (tüm kullanıcılar için açılan bir bayrak, aşamalı yayılımın son aşaması ya da bayraksız bir değişikliğin dağıtımı); karanlık lansman, kısmi bir aşamada durdurulan yayılım ve yalnızca dahili kullanıcıları etkileyen bir bayrak değişikliği dışarıda bırakılır | Haftalık ya da aylık yayın | Boru hattı günlüğü ve yayın takvimiyle birleştirilmiş bayrak hizmeti denetim günlüğü | Yayın yönetimi | Her artımın sonunda yayımlamak; yayına hazır bir artımın kullanıma sunulması | Haftalık, aylık gözden geçirilir | Dağıtımları yayın olarak yeniden etiketlemek; dahili çalışanlar için açılan bir bayrağı yayın saymak; bir hedefi karşılamak için boş ya da kozmetik değişiklikler yayımlamak; bir yayılımın her aşamasını ayrı bir yayın saymak | Yayının yazılı tanımı; her çeyrekte kullanıcıya görünen değişikliklere karşı denetlenen yayın örneklemi; parti büyüklüğü ve müşteriye dönük değişiklik sayıları |
| Yayın teslim süresi | Bitmiş bir değişikliğin kullanıcılar ona ulaşabilmeden önce ne kadar beklediği | Saat, değişiklik ana hatta birleştirildiğinde ve otomatik denetimlerini geçtiğinde (ya da takımınız öyle yazıyorsa ilk taahhütte) başlar ve değişiklik yukarıda tanımlandığı gibi yayımlandığında durur; dönemde yayımlanan değişikliklerin ortancasını ve 85. yüzdelik dilimini bildirin; henüz yayımlanmamış değişiklikler dışarıda bırakılır ve bekleyen işin yaşı olarak bildirilir | Saat ya da gün | Boru hattı ve bayrak denetim günlüğüyle birleştirilmiş sürüm denetimi | Yayın yönetimi; dağıtım yönetimi | Bitmişten teslim edilene teslim süresi; müşteriye teslim süresi | Haftalık, aylık gözden geçirilir | Saati daha geç başlatmak, örneğin birleştirme yerine onayda; uzun bekleyen değişiklikleri “engellenmiş” olarak dışarıda bırakmak; ortancayı aşağı çekmek için önce önemsiz bir değişiklik yayımlamak; saati dağıtımda bitirmek | 85. yüzdelik dilim ve bekleyen en eski değişikliğin yaşı; sabit yazılı başlangıç; değişikliklerin en yavaş yüzde 10'unun üç aylık incelemesi |
| Dağıtımdan yayına boşluk | Dağıtılmış kodun kullanıcılar ona ulaşabilmeden önce ne kadar süre karanlıkta kaldığı | Saat, değişiklik üretime dağıtıldığında başlar ve yayımlandığında durur; ortancayı ve 85. yüzdelik dilimi bildirin; dağıtım anında yayımlanan değişikliklerin boşluğu sıfırdır ve dâhil edilir; dağıtılıp sonradan yayımlanmadan kaldırılan değişiklikler dışarıda bırakılır ve ayrıca sayılır | Saat ya da gün | Bayrak denetim günlüğüyle birleştirilmiş boru hattı günlüğü | Yayın yönetimi; dağıtım yönetimi | Karanlık lansman; dağıtımı yayından ayırmak | Aylık | Yayını erken kaydetmek için sembolik bir kullanıcı için bir bayrağı açmak; uzun süre karanlıkta kalan kodu “yayın değil” diyerek örneklemin dışında bırakmak; uzun bir boşluktan kaçınmak için karanlık kodu silmek | Yayındaki maruziyet payı (neyin yayımlanmış sayıldığına dair bir eşik); dağıtılıp yayımlanmadan kaldırılan değişikliklerin sayısı; eskimiş bayrak sayısı |
| Yayın parti büyüklüğü | Bir yayında ne kadar değişikliğin birlikte gönderildiği | Dönemde yayın başına birleştirilmiş değişikliklerin (çekme istekleri ya da iş kalemleri) sayısının ortancası ve 85. yüzdelik dilimi; değişiklik birimi yazılır; her değişiklik, onu ulaşılabilir kılan yayında bir kez sayılır | Yayın başına değişiklik | Yayın olayıyla birleştirilmiş sürüm denetimi ve sorun izleyici | Yayın yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Küçük partiler; işin dikey dilimleri | Yayın başına, aylık gözden geçirilir | İşi yapay çekme isteklerine bölmek; yayın sayısını düşürmek için ilgisiz değişiklikleri tek bir yayında birleştirmek; bir demetteki yalnızca büyük değişikliği saymak | Bağlam ölçüsü olarak satır ya da dosya cinsinden ortanca değişiklik büyüklüğü; ilgisiz demetleme için yayın örneklemi incelemesi; büyüklüğün yanında sıklık |
| Özellik bayrağı kapsamı | Kullanıcıya görünen değişikliklerden bir bayrağın arkasında yayımlananların payı | Dönemde yayımlanan ve yayın sırasında bir bayrağı olan kullanıcıya görünen değişiklikler / dönemde yayımlanan tüm kullanıcıya görünen değişiklikler; bayraklanamayan altyapı değişiklikleri ve hata düzeltmeleri dışarıda bırakılır ve “kullanıcıya görünen” kuralı yazılır | Yüzde | Sorun izleyici ve yayın günlüğüyle birleştirilmiş bayrak hizmeti | Yayın yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Aşamalı teslimat; deney güdümlü geliştirme | Aylık | Oranı yükseltmek için önemsiz değişikliklere bayrak eklemek; yalnızca güvenli değişiklikleri bayraklayıp riskli olanları bayraksız göndermek; pratikte kapatma yolu olmayan bir bayrak oluşturmak | Bir bayrak örneklemi için bayrak kapalı test sonuçları; eskimiş bayrak sayısı; bayrağı olmayan olay nedenleri |
| Eskimiş bayrak sayısı | Kaç bayrağın amacını aştığı | Koruduğu değişiklik tüm kullanıcılara ulaştıktan sonra belirtilmiş bir gün sayısından fazla süredir kodda ya da yapılandırmada hâlâ bulunan yayın bayraklarının sayısı; kalıcı operasyonel bayraklar (kapatma anahtarları, yetki bayrakları) etiketlenir ve dışarıda bırakılır; yaş sınırı bayrak türüne göre yazılır | Bayraklar ve yayın bayraklarının gün cinsinden ortanca yaşı | Kod aramasıyla birleştirilmiş bayrak hizmeti envanteri | Yayın yönetimi; bilgi yönetimi | Teknik borç temizliği; bir bayrağı kaldırmanın bitti ölçütü | Aylık | Eskimiş sayısından çıkmak için yayın bayraklarını kalıcı olarak yeniden etiketlemek; bayrağı kodda bırakırken bayrak kaydını silmek; son kullanma tarihlerini incelemeden uzatmak | Sicile karşı dönemsel kod araması; her bayrak türü değişikliğinin gözden geçirilmesi; en eski yayın bayrağının yaşı |
4.6 Teknik borç ve bilinen hatalar
Kaynak konu: 4.6, Teknik borç ve bilinen hatalar.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilinen hata birikim listesi yaşı | Açık bilinen hataların kalıcı bir çözüm için ne kadar beklediği | Saat, sorun kaydı “bilinen hata” olarak işaretlendiğinde başlar; kalıcı çözüm üretime yayımlandığında durur; “kabul edilen risk” olarak kapatılan kalemler ayrıca bildirilir ve dışarıda bırakılır. Hizmete göre sayıyı, ortanca yaşı ve 85. yüzdelik dilim yaşı bildirin | gün (dağılım) | ITSM aracı sorun ve bilinen hata kayıtları, yayın kayıtları | Sorun yönetimi | Yaşlanan iş kalemi grafiği; hata birikim listesi yaşı | Aylık | Eski kayıtları “kabul edilen risk” ya da “düzeltilmeyecek” olarak kapatmak; bir eski kaydı yeni genç kayıtlara bölmek; yeniden kaydederek saati sıfırlamak | Aynı sayfada bildirilen kabul edilen risk sayısı ve yaşı; kapatmaların sahip takımın dışından biri tarafından gözden geçirilmesi; kayıt soyağacının tutulması |
| Geçici çözüm kapsamı | Açık bilinen hatalardan bir görevlinin izleyebileceği belgelenmiş, test edilmiş bir geçici çözümü olanların payı | son 6 ayda gözden geçirilmiş bir geçici çözümü olan açık bilinen hatalar / açık bilinen hatalar; kapatılmış ve kabul edilen risk kalemleri dışarıda bırakılır | yüzde | Bilinen hata kayıtlarına bağlı bilgi tabanı | Sorun yönetimi; bilgi yönetimi | Çalışma kılavuzu ya da işletilebilirlik için bitti tanımı | Aylık | Alanı karşılamak için belirsiz bir geçici çözüm yazmak; hiçbir görevlinin denemediği bir geçici çözümü saymak | Bağlı olaylarda geçici çözüm kullanımı ve başarısızlık oranı; bir geçici çözüm örneklemi için dönemsel test |
| Açık bilinen hatalara bağlı olaylar | Nedeni açık bir bilinen hata olan olaylar, hizmet kesintisinde ödenen faizin doğrudan bir ölçüsü | dönemde olay başladığında açık olan bir bilinen hataya bağlı olaylar / dönemdeki tüm olaylar; neden bağı olmayan olaylar bağsız olarak bildirilir, sayılmaz | yüzde, artı sayı | ITSM aracı olay-sorun bağlantıları | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Kaçan hatalar; üretim hatası girişi | Aylık | Pay düşsün diye olayları bağsız bırakmak ya da farklı bir nedene bağlamak | Yanında bildirilen bağsız olay payı; kaçırılan bağlar için kapatılmış olayların örneklem incelemesi |
| Borç stoku | Açık kalan kayıtlı teknik borç kalemlerinin sayısı ve tahmini büyüklüğü | dönem sonunda borç sicilindeki açık kalemler; büyüklük, kayıt sırasında atanan kaba çaba bantlarının (saat, gün, hafta) toplamıdır; kaydedilmemiş ya da şüphelenilen borç dışarıda bırakılır | sayı ve çaba bantları | İzleyicideki borç sicili, hizmete göre etiketlenmiş | Sürekli iyileştirme; hizmet tasarımı | Borç olarak etiketlenmiş ürün birikim listesi kalemleri | Aylık | Stok küçük görünsün diye borcu kaydetmemek; birçok kalemi tek büyük bir kalemde birleştirmek; özenli görünmek için önemsiz şeyleri kaydetmek | Sicilin kod incelemeleri ve olay sonrası incelemelerden bir örneklemle gözden geçirilmesi; kalem büyüklüğü ve özgüllük denetimleri |
| Borç faizi | Açık borcun ve bilinen hataların neden olduğu, takım zamanı cinsinden ek iş | dönemde bir borç ya da bilinen hata referansıyla etiketlenmiş iş kalemlerine karşı kaydedilen saatler (geçici çözümler, elle adımlar, yeniden iş ve etkilenen değişikliklerde ek çaba) / dönemdeki toplam takım çalışma saatleri; onarım işinin kendisi dışarıda bırakılır ve kapasite payı altında sayılır | çalışma süresinin yüzdesi | İş kalemlerindeki zaman ya da çaba etiketleri, takım düzeyinde tutulur | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Plansız iş ve yeniden iş payı | Aylık | İncelemeden kaçınmak için işi eksik etiketlemek ya da bir onarım bütçesi kazanmak için fazla etiketlemek; rakamı bir takımın derecelendirmesi olarak okumak | Etiketlenmiş ve etiketlenmemiş kalemlerin örneklem denetimi; yalnızca takım düzeyinde görünüm, takımlar arasında karşılaştırma yok; faizin olay bağlarıyla birlikte okunması |
| Borç kapasite payı | Teslimat kapasitesinin borcu ve bilinen hataları kapatmaya harcanan payı | borç onarımı ya da bilinen hata düzeltmesi olarak etiketlenmiş tamamlanan iş kalemlerinin kapasitesi (kalem sayısı ya da çaba) / dönemde tamamlanan tüm iş kalemleri; etiketi olmayan kalemler dışarıda bırakılır | yüzde | İzleyici, etikete göre tamamlanan kalemler | Sürekli iyileştirme; değişiklik yetkilendirme | Kapasite tahsisi | Planlama dönemi başına, aylık gözden geçirilir | Sıradan özellik işini onarım olarak etiketlemek; payı doldurmak için kolay kozmetik kalemleri seçmek | Sonuç denetimi: en eski yüksek faizli kalemlerin yaşı ve düşen olay bağları; neyin düzeltildiğinin sıralamaya karşı incelemesi |
| Borç net değişimi | Defterin büyüyüp büyümediği ya da küçülüp küçülmediği | dönemde kaydedilen borç ve bilinen hata kalemleri eksi dönemde çözülen kalemler; çözülmüş, düzeltmenin yayımlandığı anlamına gelir, birleştirildiği değil; “düzeltilmeyecek” olarak kapatılan kalemler ayrı bir satırda sayılır | sayı (işaretli) | Borç sicili ve bilinen hata kayıtları | Sürekli iyileştirme | Kategoriye göre birikim listesi değişimi | Aylık | Birkaç büyük kalemi dengelemek için çok sayıda minik kalemi çözmek; sayı düşsün diye kalemleri “düzeltilmeyecek” olarak kapatmak | Boyut bandına ve faize göre gösterilen net değişim; bildirilen “düzeltilmeyecek” satırı; çözülen kalemlerde tekrar denetimi |
Bölüm 5: Hizmet Düzeyi, Kullanılabilirlik ve Güvenilirlik Metrikleri
5.1 SLA, OLA ve XLA metrikleri
Kaynak konu: 5.1, SLA, OLA ve XLA metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SLA karşılama oranı | Dönemde belirtilen bir SLA hedefini karşılayan ölçülmüş kalemlerin (olaylar, talepler ya da zaman pencereleri) payı | Hedefi karşılayan kalemler bölü ölçülen kalemler. Saat, anlaşmada tanımlanan kayıtlı zamanda (örneğin kayıt oluşturma) başlar ve tanımlanan bitiş olayında (örneğin onaylanmış onarım) durur. Hariç tutulanlar: yinelenen olarak iptal edilen kalemler ve planlı bakım gibi üzerinde uzlaşılmış istisnalar içindeki süre. Payın yanında sayıyı da raporlayın | Yüzde, n ile birlikte | ITSM aracı zaman damgaları; zamana dayalı hedefler için izleme verileri | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Kayan bir pencere üzerinde hizmet düzeyi hedefi karşılama (bkz. Konu 5.2 “SLI, SLO ve hata bütçeleri”) | Aylık, haftalık bir iç görünümle | Hedefin kolay seçilmesi; kayıtları erken kapatıp sonra yeniden açmak; önceliği aşağı yönde yeniden sınıflandırmak; zor vakaları “kapsam dışı” diyerek hariç tutmak | Yeniden açılma oranı ve öncelik yeniden sınıflandırma oranı; müşteriyle birlikte okunan kapatılmış kayıt örneği; her çeyrekte istisna listesinin gözden geçirilmesi |
| Ramak kalan payı | Hedefi karşılayan ama izin verilen sürenin son onda birinde biten kalemlerin payı | Hedef sürenin yüzde 90'ında ya da daha fazlasında bitmiş ve hâlâ hedef içinde kalan kalemler bölü hedefi karşılayan kalemler. SLA ile aynı saat. Zaman pencereleri için uygulanamaz (yalnızca hedefe ulaşma süresi ölçümlerine uygulanır) | Yüzde | ITSM aracı zaman damgaları | Hizmet düzeyi yönetimi | Bir akış grafiğinde hizmet düzeyi beklentisine yakın işin oranı (bkz. Konu 2.1 “Akış ölçümleri”) | Aylık | Saati sınırdan bir dakika önce durdurup işe kayıt dışı devam etmek; bir kaydı iki daha kısa kayda bölmek | Son müşteri temasından onaylanmış onarıma kadar geçen süre; olay başına bağlantılı ya da alt kayıt sayısı |
| Saat duraklatma payı | Toplam geçen kayıt süresinin SLA saatini duraklatan durumlarda harcanan payı | Toplam duraklatma süresi bölü kapsamdaki kalemler için başlangıçtan bitişe geçen toplam süre. Hiçbir duraklatma durumu kullanılmamış kalemler hariç tutulur. Duraklatma durumuna göre raporlayın | Yüzde | ITSM aracı durum geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi | Bir akış görünümünde engellenmiş süre ve bekleme süresi (bkz. Konu 2.4 “Değer akışı metrikleri”) | Aylık | Müşteriyi beklemeyen kayıtlarda duraklatma durumlarını kullanmak; işi sayılmayan bir duruma taşımak | Örnek üzerinde denetlenen duraklatma nedenleri; müşteri tarafından geri alınan duraklatmaların payı; duraklatılmış kayıtlar için deneyim puanı |
| OLA karşılama oranı | İki ekip arasında OLA hedefini karşılayan iç devirlerin payı | OLA hedefi içinde tamamlanan devirler bölü alınan devirler. Saat, alıcı ekip atandığında başlar ve kalemi geri verdiğinde ya da kapattığında durur. Hariç tutulanlar: yanlışlıkla yeniden atanan kalemler, ayrıca sayılır | Yüzde, n ile birlikte | ITSM aracı atama geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi | Ekipler arasında devir bekleme süresi ve engellenmiş iş (bkz. Konu 9.3 “İş birliği ve devir teslim metrikleri”) | Aylık | Saati yeniden başlatmak için devirleri göndericiye geri reddetmek; işe başlamadan kalemleri kabul edilmiş olarak işaretlemek | Kalem başına geri dönme sayısı ve ekipler arası toplam onarım süresi; uçtan uca SLA sonucu |
| Devir bekleme süresi (85. yüzdelik dilim) | Bir kalemin işe başlanmadan önce alıcı ekibin kuyruğunda beklediği süre | Alıcı ekibe atama ile o ekibin ilk kayıtlı eylemi arasındaki sürenin 85. yüzdelik dilimi. Hariç tutulanlar: müşteriyi bekleyen kalemler | Saat veya dakika | ITSM aracı atama ve etkinlik geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; olay yönetimi | Bir akış görünümünde kuyruk süresi (bkz. Konu 2.3 “Devam eden iş ve kuyruklar”) | Haftalık | Beklemeyi gizlemek için ekip kuyruğu yerine bir kişiye atama yapmak; göstermelik bir ilk eylem kaydetmek | Örneklenen ilk eylem kalitesi; atamadan müşteriye görünen ilk güncellemeye kadar geçen süre |
| Yolculuğa göre deneyim puanı | Müşterinin ya da kullanıcının, hizmetin yeni bir dizüstü bilgisayar almak ya da bir kesintiden kurtulmak gibi tanımlı bir yolculuğu nasıl desteklediğine verdiği derecelendirme | Dönemde tamamlanan yolculuklar için sabit bir ölçekteki anket derecelendirmelerinin ortalaması ve dağılımı. Yanıt oranını ve yanıtlayan karışımını raporlayın. Hariç tutulanlar: eksik anketler. Tek bir ortalama değildir, bu yüzden dağılımı gösterin | Derecelendirme ölçeği, yanıt oranıyla birlikte | Kısa etkileşim sonrası anket; ITSM aracındaki yolculuk olayları | Hizmet düzeyi yönetimi; müşteri memnuniyeti uygulamaları (bkz. Konu 6.1 “Müşteri memnuniyeti metrikleri”) | Müşteri geri bildirimi ve sonuç ölçümleri | Aylık, her dalga gösterilerek | Anketleri yalnızca memnun kullanıcılara göndermek; yönlendirici sorular sormak; yanıtlayanları yüksek puan vermeleri için yönlendirmek | Popülasyona karşı yanıtlayan karışımı; puanın yanında gösterilen yanıt oranı; gözden geçirmede okunan açık yorumlar |
| Karpuz açığı | SLA karşılanmış görünürken deneyim ölçümünün ya da bir kullanıcı etkisi ölçümünün kötü göründüğü raporlama dönemlerinin ya da hizmetlerin payı | SLA karşılama oranı hedefte ya da üzerinde olup deneyimi üzerinde uzlaşılan düzeyin altında kalan hizmetler (ya da dönemler) bölü SLA karşılama oranı hedefte ya da üzerinde olan hizmetler (ya da dönemler). Deneyim düzeyi, dönem puanlanmadan önce üzerinde uzlaşılmış olmalıdır | Yeşil hizmetlerin yüzdesi | SLA karşılama ve deneyim puanı birlikte | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Sonuçlara karşı sonuçların retrospektifi | Üç aylık | Açık küçük kalsın diye deneyim düzeyini düşük belirlemek; ölçüm düştüğünde deneyim ölçümünü değiştirmek | Önceden üzerinde uzlaşılmış deneyim düzeyi ve gerekçesiyle kaydedilen değişiklikler; dağılımın tamamının eğilimi |
| Anlaşma kapsamı ve güncelliği | SLA'sı, OLA'ları ve tedarikçi sözleşmeleri mevcut olan ve üzerinde uzlaşılan aralık içinde gözden geçirilmiş canlı hizmetlerin payı | Üç katmanı da belgelenmiş ve aralık içinde gözden geçirilmiş hizmetler bölü hizmet kataloğundaki canlı hizmetler. Aralığı kuruluş belirler. Hariç tutulanlar: kullanımdan kaldırılma aşamasındaki hizmetler | Yüzde | Hizmet kataloğu (ITIL'in kendi yazımıyla service catalogue) ve anlaşma sicili | Hizmet düzeyi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi; tedarikçi yönetimi | Düzenli bir ritimde gözden geçirilen çalışma anlaşmaları ve ekip sözleşmeleri | Üç aylık | Gerçek bir gözden geçirme yapmadan anlaşmayı gözden geçirilmiş olarak işaretlemek; taslak bir belgeyi SLA olarak saymak | Gözden geçirmenin kanıtı (katılımcılar, değişiklikler, kararlar); gerçek içerik ve müşteri onayı açısından okunan anlaşma örneği |
5.2 SLI, SLO ve hata bütçeleri
Kaynak konu: 5.2, SLI, SLO ve hata bütçeleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SLI karşılama | Bir hizmetin bir göstergesi için iyi olan geçerli olayların payı | iyi olaylar / geçerli olaylar; raporlama döneminin başından sonuna kadar olan pencere için; SLO belgesinin hariç tuttuğu olaylar (yük testleri, SLO öyle diyorsa önceden duyurulan planlı bakım) hem paydan hem paydadan çıkarılır | yüzde | Yük dengeleyici, uygulama ya da sentetik prob telemetrisi; izleme ya da gözlemlenebilirlik platformu | Hizmet düzeyi yönetimi; izleme ve olay yönetimi | İşletilebilirlik için bitti tanımı; hizmet sağlığının paydaş gözden geçirmesi | Sürekli, günlük ve pencere başına raporlanır | Arızalar düşene kadar “geçerli” olayları daraltmak; örneğin yeniden denenen istekleri ya da bütün hata sınıflarını hariç tutmak; yalnızca en sağlıklı bileşeni ölçmek; yalnızca elverişli bir konumdan prob yapmak | SLI tanımını ve istisnaları bir değişiklik günlüğüyle SLO belgesinde yayımlamak; SLI'yı destek temasları ve kullanıcı şikâyetleriyle karşılaştırmak; hariç tutulan olayların ve hacimlerinin düzenli gözden geçirilmesi |
| SLO uyumu | SLI'nın SLO penceresi boyunca hedefi karşılayıp karşılamadığı ve kaç yakın pencere için karşıladığı | SLI karşılamasının hedefte ya da üzerinde olduğu pencereler / değerlendirilen pencereler, son 12 ay boyunca; hâlâ açık olan pencere hariç tutulur | pencerelerin yüzdesi | SLI karşılama geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Güvenilirlik üzerine ekip hedefi ya da çalışma anlaşması | Aylık, üç aylık bir eğilimle | Hedefi her zaman geçecek kadar düşük belirlemek; kötü bir dönemden sonra pencere uzunluğunu değiştirmek; bir ihlali bakım dönemi olarak yeniden tanımlamak | Kullanıcı girdisiyle belirlenen ve bir takvimle gözden geçirilen hedef; belgede sabitlenmiş pencere; uyumun yanında raporlanan istisna sayısı ve pencerede plansız değişiklikler |
| Kalan hata bütçesi | Mevcut pencerede henüz harcanmamış bütçe payı | 1 - (şimdiye kadarki kötü olaylar / tüm pencere için izin verilen kötü olaylar), burada izin verilen kötü olaylar = (1 - SLO) x tüm pencere için beklenen geçerli olaylar; saat pencere başlangıcında başlar ve pencere sonunda durur | bütçenin yüzdesi | SLI karşılama ve hacim tahmini | Hizmet düzeyi yönetimi; risk yönetimi | Yayın hazırlık kontrolü; planlı iş girdisi | Günlük, haftalık gözden geçirilir | Kötü olayları hariç tutulmuş olarak yeniden sınıflandırmak; izin verilen kötü sayısı daha büyük görünsün diye beklenen hacmi şişirmek; pencereyi erken sıfırlamak | İzin verilen kötü olayları pencere sonunda gerçek hacimden hesaplamak; bütçenin yanında gösterilen hariç tutulan olay hacmi; önceden sabitlenmiş pencere tarihleri |
| Yanma hızı | Bütçenin eşit harcama hızına göre harcanma hızı | (geriye dönük bir dönem boyunca kötü olaylar / geçerli olaylar) / (1 - SLO); geriye dönük dönem belirtilir, örneğin 1 saat ya da 6 saat | oran (1 tam olarak bütçe dahilinde demektir) | İnce zaman çözünürlüğünde SLI telemetrisi | İzleme ve olay yönetimi; olay yönetimi | Nöbet uyarı kuralları; ekip seferberliği tetikleyicisi | Sürekli, uyarı kurallarında değerlendirilir | Yanma hiç tetiklenmesin diye uyarı eşiklerini ayarlamak; hızlı yanmaların ortalamada kaybolacağı kadar uzun bir geriye dönük dönem kullanmak | Geçmiş olaylar kullanılarak uyarı kapsamı testi (“bu kural çağrı yapar mıydı?”); eyleme dönüştürülebilir uyarı oranı ve kaçırılan algılama sayısı (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”) |
| Bütçe politikasına uyum | Hata bütçesi politikasındaki bir tetikleyiciye ulaşıldığında üzerinde uzlaşılan sonucun ne sıklıkla uygulandığı | dönemde politika eyleminin üzerinde uzlaşılan süre içinde alındığı tetikleyiciler / dönemde ulaşılan tetikleyiciler; kayıtlı bir gerekçeyle resmen feragat edilen tetikleyiciler çıkarılmaz, ayrıca sayılır | yüzde | Politika belgesi, karar günlüğü ve birikim listesi geçmişi | Hizmet düzeyi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Çalışma anlaşması; retrospektif takibi | Üç aylık | Rutin olarak istisna vermek; hiç ulaşılamayacak tetikleyicilerle bir politika yazmak; göstermelik bir güvenilirlik kaydını politika eylemi olarak saymak | İstisnaların ayrıca sayılıp gözden geçirilmesi; dönemdeki istisnaların payı; tamamlanan güvenilirlik çalışması (bkz. Konu 4.1 “Sorun yönetimi metrikleri”) |
| SLO kapsamı | Kapsamdaki kritik kullanıcı yolculuklarının ya da hizmetlerin güncel bir SLO'su ve çalışan bir SLI'sı olanlarının payı | SLI verisi son 7 günde gelen en az bir SLO'su olan kapsamdaki hizmetler ya da yolculuklar / kapsamdaki hizmetler ya da yolculuklar; “kapsamda” olanlar hizmet kataloğunda listelenir (ITIL terimleriyle service catalogue) | yüzde | Hizmet kataloğu, SLO sicili ve izleme yapılandırması | Hizmet kataloğu yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Ekibin hizmet sahipliği listesi | Üç aylık | Yüzdeyi yükseltmek için her hizmete önemsiz bir SLO eklemek; veri akmıyorken bir yolculuğu kapsanmış saymak | SLI verisi güncellik kontrolü (veri son 7 günde geldi); SLO'nun ikincil bir uç nokta değil, kritik bir yolculuğu kapsayıp kapsamadığının gözden geçirilmesi |
5.3 Kullanılabilirlik metrikleri
Kaynak konu: 5.3, Kullanılabilirlik metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zamana dayalı kullanılabilirlik | Hizmetin “ayakta” için yazılı tanımı karşıladığı kapsamdaki sürenin payı | (penceredeki kapsam dakikaları eksi plansız kesinti dakikaları) / penceredeki kapsam dakikaları. Saat, daha sonra kullanıcı etkisi olarak doğrulanan ilk başarısız probda ya da olay incelemesinde kaydedilen doğrulanmış etki başlangıcında başlar; hizmet yeniden tanımı karşıladığında durur. Üzerinde uzlaşılan hizmet saatleri içindeki planlı kesinti süresi ayrıca gösterilir ve üzerinde uzlaşılan hizmet saatleri dışındaki süre paydadan çıkarılır | yüzde | Sentetik izleme sonuçları; etki başlangıcı ve onarım zaman damgalarıyla olay kaydı | Kullanılabilirlik yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Tek bir sistem için zamana dayalı SLI (bkz. Konu 5.2 “SLI, SLO ve hata bütçeleri”) | Aylık | Gerçek yolculuk arızalanırken ayakta kalan önemsiz bir sayfayı probe etmek; kısa kesintiler kontroller arasına düşsün diye prob aralığını uzatmak; kapsamdaki saatleri küçültmek; kesintileri bozulma olarak saymak | Kullanıcı ağırlıklı kullanılabilirlik ve gerçek kullanıcı izleme; rakamın yanında belirtilen prob aralığı; olayları izleme kaydına karşı örneklemek |
| İstek tabanlı kullanılabilirlik | Başarılı olan geçerli isteklerin payı | penceredeki başarılı geçerli istekler / toplam geçerli istekler. Geçerli istekler, hatalı biçimlendirilmiş istekleri ve çağıranın neden olduğu istemci hatalarını hariç tutar; hizmetin neden olduğu arızalar, zaman aşımları dahil, arıza olarak sayılır. Hizmet başına ve kullanıcı yolculuğu başına raporlanır | yüzde | Yük dengeleyici, ağ geçidi ya da uygulama günlükleri ve metrikleri | Kullanılabilirlik yönetimi; izleme ve olay yönetimi | SLO ve hata bütçeli başarı oranı SLI'sı (bkz. Konu 5.2 “SLI, SLO ve hata bütçeleri”) | Günlük eğilim, aylık rapor | Arızaları seyreltmek için paydada kolay istekleri (sağlık kontrolleri, önbelleğe alınmış varlıklar) saymak; sunucu hatalarını istemci hatası olarak sınıflandırmak; kullanıcıların arıza olarak yaşadığı yeniden denemeleri hariç tutmak | İstek başına değil, kritik yolculuk başına başarı oranı; istisna listesinin gözden geçirilmesi; kullanıcıların bildirdiği olaylarla karşılaştırma |
| Kullanıcı ağırlıklı kullanılabilirlik | Etkilenen kullanıcılara ya da yolculuklara göre ağırlıklandırılmış kullanılabilirlik; böylece yoğun saatteki bir kesinti, gece yarısındakinden daha fazla sayılır | 1 eksi (penceredeki başarısız kullanıcı oturumları ya da başarısız yolculuklar / toplam kullanıcı oturumları ya da yolculukları). Tanımlı kritik bir adım başarısız olduysa bir oturum başarısız sayılır; kısmi başarı, içine katılmadan ayrı bir bozulma payı olarak raporlanır | yüzde | Gerçek kullanıcı izleme; uygulama oturum günlükleri; analitik olaylar | Kullanılabilirlik yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Yolculuk temelli SLI ve Konu 6.2'deki deneyim ölçümleri (bkz. Konu 6.2 “Deneyim düzeyi anlaşmaları”) | Aylık | Yoğun saat arızaları az önemli olsun diye ağırlıklandırmayı seçmek; bozuk adımlar yine geçsin diye “başarılı” bir oturumu çok gevşek tanımlamak | Ağırlıklandırma kuralını ve yolculuk listesini yayımlamak; kesintiler sırasında şikâyet hacmi ve destek temaslarıyla karşılaştırmak |
| Plansız kesinti süresi | Hizmetin önceden onaylı bildirim olmadan kullanılamadığı dakikalar | Penceredeki, başlamadan önce değişiklik yetkilendirme yoluyla duyurulmamış ve onaylanmamış kesintiler için, doğrulanmış etki başlangıcından doğrulanmış onarıma kadar kesinti sürelerinin toplamı. Aynı hizmet üzerinde çakışan kesintiler toplanmaz, birleştirilir. Toplam dakika, kesinti sayısı ve kesinti süresinin medyanı ile 95. yüzdelik dilimi olarak raporlanır | dakika | Etki başlangıcı ve onarım zaman damgalarıyla olay kaydı | Olay yönetimi; kullanılabilirlik yönetimi | Bir dağılım olarak okunan onarım süresi (bkz. Konu 3.3 “Olaya yanıt ve çözüm süresi”) | Aylık | Kesintileri sonradan planlı olarak yeniden sınıflandırmak; doğrulanmış etki başlangıcını geciktirmek; bir kesintiyi daha kısa görünsün diye ikiye bölmek | Başladıktan sonra duyurulan bir kesintinin plansız olduğu kuralıyla planlı kesinti süresi payı; etki başlangıcını izleme verisiyle karşılaştırmak |
| Planlı kesinti süresi payı | Önceden duyurulmuş ve onaylanmış tüm kesinti süresinin oranı | penceredeki planlı kesinti dakikaları / (planlı artı plansız kesinti dakikaları). Bir kesinti, yalnızca başlamadan önce bir değişiklik kaydı üzerinden onaylandıysa ve başlangıç ve bitiş zamanları kullanıcılara iletildiyse planlı sayılır; onaylı pencerenin ötesine taşan bir aşım, pencerenin sona erdiği andan itibaren plansız olarak yeniden sınıflandırılır | yüzde | Onaylı pencereli değişiklik kaydı; olay kaydı; durum sayfası geçmişi | Değişiklik yetkilendirme; kullanılabilirlik yönetimi | Sıfır kesintili dağıtımı tercih eden yayın ve bakım uygulamaları (bkz. Konu 4.3 “Değişiklik yetkilendirme metrikleri”) | Aylık | Aşımlar ve arızalar planlı sayılsın diye değişiklikleri onaylı pencereler olarak kaydetmek; gereksiz bakım planlayarak planlı payı şişirmek | Plansız olarak yeniden sınıflandırılan aşım dakikaları; değişiklik başarısızlık oranı ve acil değişiklik payı (bkz. Konu 4.4 “Değişiklik başarısızlığı ve yeniden iş”) |
| Kesinti sıklığı ve aralığı | Kesintilerin ne sıklıkla başladığı ve hizmetin aralarında ne kadar çalıştığı | Pencerede başlayan kesintilerin sayısı; ve ardışık her kesinti çifti için, birincinin onarımı ile ikincinin başlangıcı arasındaki çalışma süresi dakikaları, medyan ve 5. yüzdelik dilim olarak özetlenir. On aralıktan azı varsa tek bir ortalama olarak raporlanmaz | sayı; dakika | Olay kaydı; izleme geçmişi | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Değişiklik başarısızlık oranının yanında bir kararlılık sinyali (bkz. Konu 4.4 “Değişiklik başarısızlığı ve yeniden iş”) | Aylık | Sayıyı düşük tutmak için olayları birleştirmek ya da yalnızca uzun bir aradan sonra yeni olay açmak; kısa kesintiler kaydedilmesin diye uyarıları bastırmak | Ham izleme olaylarına karşı uyarı ve olay örneklemesi; izleme kapsamı ve uyarı kalitesi (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”) |
| Bozulma payı | Hizmetin çalıştığı ama üzerinde uzlaşılan kalitenin altında kaldığı süre | Gecikme, hata ya da doğruluk göstergesinin eşiğini aştığı, kesinti süresi olarak zaten sayılmış dakikalar hariç dakikalar / kapsamdaki dakikalar. Eşik hizmet başına belirtilir, örneğin SLO'da | yüzde | İzleme ve SLI ölçümleri | Kullanılabilirlik yönetimi; kapasite ve performans yönetimi | Gecikme SLI'sı (bkz. Konu 5.4 “Kapasite ve performans metrikleri”) | Aylık | Yavaş hizmet eşiği hiç aşmasın diye eşiği çok gevşek belirlemek; bozulmuş süreyi ayakta olarak ilan etmek | Rakamın yanında gözden geçirilen gecikme yüzdelik dilimleri ve kullanıcıların bildirdiği yavaşlık (bkz. Konu 5.4 “Kapasite ve performans metrikleri”) |
| Ölçüm kapsamı | Kullanılabilirlik ölçümünün hizmetin kullanıcıya dönük davranışının ne kadarını gerçekten gözlemlediği | Etkin bir prob ya da gerçek kullanıcı ölçümü olan kritik kullanıcı yolculukları / hizmet tanımında listelenen kritik kullanıcı yolculukları | yüzde | Hizmet tanımı; izleme yapılandırması | İzleme ve olay yönetimi; kullanılabilirlik yönetimi | Gözlemlenebilirlik kapsamı ve uyarı kalitesi (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”) | Üç aylık | Kapsam yüzde 100 görünsün diye yalnızca probe etmesi kolay yolculukları listelemek; hiç çalışmayan bir probla bir yolculuğu kapsanmış saymak | Hizmet sahibi ve kullanıcılarla uzlaşılan yolculuk listesi; her çeyrekte örneklenen prob çalışma geçmişi |
5.4 Kapasite ve performans metrikleri
Kaynak konu: 5.4, Kapasite ve performans metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kaynak kullanımı | Bir aralık boyunca bir kaynağın kapasitesinin kullanılan payı, aralık serisinin yüksek bir yüzdelik dilimi olarak raporlanır | 1 ila 5 dakikalık aralık başına meşgul kapasite / toplam kapasite; gözden geçirme penceresi üzerinde medyanı ve 95. yüzdelik dilimi raporlayın; kaynağın boşaltıldığı bakım pencereleri hariç tutulur | yüzde | Altyapı izleme ve bulut platformu metrikleri | Kapasite ve performans yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Bitti tanımındaki operasyonel kabul ölçütleri; SRE kaynak sinyalleri | Haftalık | Zirveleri gizlemek için uzun aralıklar üzerinden ortalama almak; boşta ayrılmış kapasiteyi “kullanılmış” saymak; yalnızca en sakin kaynakları raporlamak | Ortalamanın yanında yoğun saat 95. yüzdelik dilimi; doygunluk ölçümü; hizmet haritasına karşı gözden geçirilen kapsamdaki kaynak listesi |
| Doygunluk | Tamamen kullanılan bir kaynak için bekleyen iş miktarı | aralık başına kuyruk uzunluğu, çalıştırma kuyruğu, bekleyen istekler ya da kısıtlanan istekler; 95. yüzdelik dilimi ve herhangi bir beklemenin olduğu aralıkların payını raporlayın; talebin olmadığı aralıklar hariç tutulur | sayı ya da aralıkların yüzdesi | Uygulama ve altyapı telemetrisi | Kapasite ve performans yönetimi; izleme ve olay yönetimi | SRE doygunluk sinyali; bir hizmet kuyruğunda devam eden iş sınırı | Haftalık | Hiçbir şey reddedilmiş ya da kısıtlanmış olarak raporlanmasın diye kuyruk sınırlarını yükseltmek; beklemeyi ölçülmeyen başka bir kuyruğa taşımak | Aynı işlem için gecikme yüzdelik dilimi ve hata oranı; tek bir aşama değil, uçtan uca kuyruk süresi; yoldaki tüm kuyrukların gözden geçirilmesi |
| Gecikme yüzdelik dilimi | Kullanıcıya dönük bir işlem için bir isteği yanıtlamak için geçen süre; medyan, p95 ve p99'da raporlanır | kenarda isteğin alınmasından son baytın gönderilmesine kadar yanıt süresi, başarılı istek başına; başarısız istekler hızlı yanıt olarak değil hata olarak raporlanır; kayan bir pencere üzerinde ölçün | milisaniye | Yük dengeleyici ya da ağ geçidi günlükleri, izleme, gerçek kullanıcı izleme | Hizmet düzeyi yönetimi; kapasite ve performans yönetimi | SRE gecikme göstergesi ve hizmet düzeyi hedefi | Sürekli, haftalık gözden geçirilir | Yalnızca ortalamayı ya da medyanı raporlamak; yavaş ya da başarısız istekleri örneklemden çıkarmak; hızlı bir iç konumdan ölçmek; “aykırı değerleri” hariç tutmak | p95 ve p99'un her zaman gösterilmesi; gecikmenin yanında gösterilen hata ve zaman aşımı oranı; sunucu tarafı zamanlamayla karşılaştırılan gerçek kullanıcı izleme; gösterilen ham örneklem büyüklüğü |
| Tampon kapasite | Bir hizmetin hedeflerini ihlal etmeden önce taşıyabileceği kalan yük | (sınanmış ya da modellenmiş kırılma yükü - mevcut en yüksek yük) / mevcut en yüksek yük; en yüksek yük, penceredeki en yoğun saattir; kırılma yükü, bir testte gecikme hedefinin ilk kez ihlal edildiği yüktür, donanımın azami değeri değil | yüzde ya da mevcut büyümede gün | Yük testi sonuçları ve trafik telemetrisi | Kapasite ve performans yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Boru hattında işlevsel olmayan gereksinimler ve performans testleri | Aylık ve büyük lansmanlardan önce | Hafif bir test iş yükü seçmek; üretimden daha büyük bir ortamı test etmek; kırılma noktasını donanımın azami değeri olarak tanımlamak | Üretim trafiği biçimine karşı gözden geçirilen test iş yükü; test ile üretim arasındaki farkların yazılı listesi; ilgili değişikliklerden sonra yeniden test edilen tampon kapasite |
| Tahmin hatası | Bir dönem için tahmin edilen talep ile gerçekleşen talep arasındaki fark | belirtilmiş bir ufuk için mutlak (tahmin edilen en yüksek - gerçekleşen en yüksek) / gerçekleşen en yüksek; tahmin ufkun başında dondurulur ve sonradan gözden geçirilmez; tahmin edilmemiş tek seferlik olaylar çıkarılmaz, listelenir | yüzde | Tahmin sicili ve trafik telemetrisi | Kapasite ve performans yönetimi; hizmet finansal yönetiminde talebe ilişkin planlama | Yayın ve yol haritası tahmini; SRE talep tahmini | Üç aylık | Tahmini sonradan gözden geçirmek; her sonuç “aralığın içinde” olsun diye çok geniş aralıklar belirlemek; sürprizli ayları “tahmin edilmemiş olaylar” olarak çıkarmak | Sicilde dondurulmuş ve tarihlenmiş tahmin; hatayla birlikte raporlanan aralık genişliği; hariç tutulan her olayın listelenip gözden geçirilmesi |
| Kapasite hazırlık süresi | İhtiyaç kabul edildikten sonra yeni kapasiteyi hizmete almak için gereken süre | saat, kapasite talebi onaylandığında başlar ve kapasite üretim trafiğini taşıdığında durur; medyanı ve 85. yüzdelik dilimi raporlayın; iptal edilen talepler hariç tutulur | gün | ITSM aracındaki talep kayıtları, değişiklik kayıtları, sağlama günlükleri | Kapasite ve performans yönetimi; hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Bir platform birikim listesi kalemi için teslim süresi (bkz. Konu 2.2 “Teslim süresi, çevrim süresi ve akış verimliliği”) | Üç aylık | Onay kayıtlarını geciktirerek saati daha geç başlatmak; kapasite trafik taşıdığında değil sipariş verildiğinde talepleri kapatmak; talepleri bölmek | Onaydan trafik taşımaya kadar tanımlanan saat; sağlama günlükleriyle karşılaştırılan kapatılmış talep örneği; yeniden açılan talep sayısı |
| Performans testi kapsamı | Yakın tarihli, gerçekçi bir yük testi olan kritik hizmetlerin payı | temsili bir ortamda ve iş yükünde, belirtilmiş bir yaştan daha genç geçen bir yük testi olan kritik hizmetler / sicildeki kritik hizmetler; yaş sınırı yazılıdır | yüzde | Test sonuçları deposu ve hizmet sicili | Kapasite ve performans yönetimi; yayın yönetimi | Sürekli teslimat boru hattında işlevsel olmayan testler | Üç aylık | Kapsam iddia etmek için önemsiz bir test çalıştırmak; kritik hizmetlerin listesini küçültmek; eski geçen bir testi kayıtlarda tutmak | Kaydedilen test yaşı ve iş yükü gerçekçiliği; hizmet kataloğuna ve olay geçmişine karşı gözden geçirilen kritik hizmet listesi; geçenlerin yanı sıra başarısız testlerin raporlanması |
5.5 İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri
Kaynak konu: 5.5, İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uyarı hacmi | Bir insanı bilgilendiren uyarıların sayısı, çağrılar ve kayıtlar olarak ayrılmış | Dönemde bir rotasyona ya da kuyruğa iletilen ayrı bildirimlerin sayısı; aynı açık uyarının tekrarları bire gruplanır; hiçbir insan bildirimi olmadan tümüyle otomasyonla ele alınan uyarılar hariç tutulur; rotasyon başına hafta başına ve mesai dışı payı ayrıca raporlayın | rotasyon-haftası başına uyarı | Çağrı ve uyarı yönlendirme aracı | İzleme ve olay yönetimi | Nöbet üzerine ekip çalışma anlaşması | Haftalık | Sayı düşerken sorunlar görünmez kalsın diye eşikleri yükseltmek, uzun gecikmeler eklemek ya da uyarıları çağrılardan sessiz bir kuyruğa taşımak; sayıyı değiştirmek için uyarıları bölmek ya da birleştirmek | İzlemeyle algılanan pay ve algılama süresi; her indirmenin gerekçesiyle kaydedilmesi ve bir çeyrek sonra gözden geçirilmesi kuralı |
| Eyleme dönüştürülebilir uyarı oranı | Ardından bir kişinin yararlı bir eylem yaptığı uyarıların payı | Kaydedilmiş bir eylemi (düzeltme, hafifletme, eskalasyon ya da uyarı kuralında bir değişiklik) olan uyarılar / dönemde gözden geçirilen uyarılar; herhangi bir onaydan önce kendiliğinden çözülen uyarılar eyleme dönüştürülebilir değil olarak sayılır; gözden geçirilmeyen uyarılar atılmaz, ayrı bir sayı olarak raporlanır | yüzde | Gözden geçirme etiketine, kayda ya da olaya birleştirilmiş uyarı kaydı | İzleme ve olay yönetimi; olay yönetimi | Operasyonlar üzerine ekip iyileştirme eylemi | Haftalık gözden geçirme, aylık eğilim | Uyarıları sonradan eyleme dönüştürülebilir olarak etiketlemek ya da nitelik kazanmak için önemsiz bir eylem (bir yorum, bir onay) yapmak; gürültülü uyarıları gözden geçirilmeden bırakıp paydaya hiç girmemelerini sağlamak | Oranın yanında gösterilen gözden geçirilmemiş uyarıların sayısı; rotasyonun dışındaki biri tarafından örnek kontrolü; yazılı bir “yararlı eylem” tanımı |
| Yanlış pozitif oranı | Hiçbir sorun yokken tetiklenen uyarıların payı | Dönemde gözden geçirmede yanlış pozitif olarak etiketlenen uyarılar / gözden geçirilen uyarılar; “yanlış pozitif”, durumun bir arıza olmadığı ve kimsenin bilgilendirilmek istemeyeceği anlamına gelir; üzerinde harekete geçilemeyecek kadar küçük gerçek bir sorun yanlış pozitif değildir | yüzde | Uyarı gözden geçirme etiketleri | İzleme ve olay yönetimi | Retrospektif gürültü gözden geçirmesi | Aylık | “Gerçek ama anlamsız” uyarılar doğru sayılsın diye yanlış pozitifleri dar tanımlamak; gürültülü uyarıları etiketsiz kapatmak | Ayrı izlenen eyleme dönüştürülebilir uyarı oranı ve “gerçek ama çağrıya değmez” etiketi; kapatılmış uyarıların dönemsel örneklenmesi |
| Algılama kapsamı | En az bir sınanmış, kullanıcıya dönük belirti uyarısı olan kapsamdaki hizmetlerin payı | Son 12 ayda bir test ya da gerçek bir olayla sınanmış belirti uyarısı olan hizmetler / hizmet kataloğu kapsamındaki hizmetler; kapsamdaki hizmetlerin listesi dönemin başında sabitlenir | yüzde | Hizmet kataloğu, uyarı kuralı envanteri, test kayıtları | Hizmet yapılandırma yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Yeni bir hizmet için bitti tanımı | Üç aylık | Kapsam iddia etmek için her hizmete önemsiz bir uyarı (bir ping) eklemek; hiç sınanmamış uyarıları saymak | Uyarının kullanıcıya dönük bir belirtiyi izlemesi ve son 12 ayda sınanmış olması şartı; izlemeyle algılanan pay |
| İzlemeyle algılanan pay | Bir kullanıcı ya da meslektaş bildirmeden önce izlemenin algıladığı olayların payı | İlk sinyali bir uyarı olan olaylar / dönemdeki olaylar; saat olayın açılış zamanıdır ve kayıtlı ilk sinyali olmayan olaylar algılanmış olarak değil bilinmiyor olarak raporlanır | yüzde | İlk sinyal alanlı olay kaydı, uyarı zaman çizelgesi | Olay yönetimi | Olay incelemesi (olay sonrası öğrenme) | Aylık | Bir kullanıcı önce bildirmiş olsa bile her olayı “izlemeyle algılandı” olarak kaydetmek; sonradan bir uyarı oluşturup ona atıfta bulunmak; kötü bir sayıdan kaçınmak için ilk sinyal alanını boş bırakmak | Payın yanında gösterilen bilinmeyen sayısı; hafızadan değil uyarı zaman çizelgesinden alınan ilk sinyal kanıtı; destek kaydından bağlanan müşteri tarafından bildirilen olaylar |
| Algılama süresi (TTD) | Kullanıcı etkisinin başlangıcı ile bir insanı bilgilendiren ilk uyarı arasında geçen süre | İnsanı bilgilendiren ilk uyarı zamanı eksi etki başlangıç zamanı; burada etki başlangıcı, olay incelemesinde belirlendiği gibi hizmet düzeyi göstergesinin ilk ihlal edildiği en erken zamandır; medyanı ve 95. yüzdelik dilimi raporlayın; uyarısı olmayan olaylar hariç tutulur ve ayrıca sayılır | dakika | Olay incelemesi, uyarı zaman çizelgesi, hizmet düzeyi göstergesi geçmişi | Olay yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Olay sonrası inceleme | Aylık, olay başına | Etki başlangıcını olduğundan daha geç ilan etmek; uyarısı olmayan olayları hariç tutmak; kuyruğu gizlemek için ortalamayı raporlamak | Hizmet düzeyi göstergesi geçmişinden alınan etki başlangıcı; sayılan ve gösterilen uyarısız olaylar; birlikte raporlanan medyan ve 95. yüzdelik dilim |
| Uyarı yoğunlaşması | Uyarı hacminin en gürültülü birkaç uyarı kuralı tarafından üretilen payı | En çok uyarı üreten beş kuraldan gelen uyarılar / dönemdeki tüm uyarılar; aynı uyarı bir kez gruplanır; beş kural sayısı, nedenini belirtmek koşuluyla bir ekibin değiştirebileceği bir kuraldır | yüzde | Uyarı kuralı envanteri ve çağrı kaydı | Sürekli iyileştirme; izleme ve olay yönetimi | Retrospektif iyileştirme birikim listesi | Aylık | Hiçbiri ilk beşte olmasın diye gürültülü bir kuralı birkaçına bölmek; kuralları yeniden adlandırmak | Yoğunlaşmayı kural bazında olduğu kadar altta yatan arıza ya da hizmet bazında da raporlamak; yanında toplam hacmi ve eyleme dönüştürülebilir uyarı oranını izlemek |
| Uyarı kuralı güncelliği | Bir sahibi, bir çalışma kılavuzu bağlantısı ve üzerinde uzlaşılan aralık içinde bir gözden geçirmesi olan çağrı kurallarının payı | Üç koşulun hepsini karşılayan çağrı kuralları / tüm çağrı kuralları; dönemde devre dışı bırakılan kurallar hariç tutulur | yüzde | Uyarı kuralı envanteri | Bilgi yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Operasyonel hazırlık üzerine çalışma anlaşması | Üç aylık | Koşulu karşılamak için yer tutucu sahipler, boş çalışma kılavuzu bağlantıları ya da lastik damga gözden geçirme eklemek | Çalışma kılavuzu bağlantısının çözüldüğünün ve gerçek bir yanıtta kullanıldığının örnek kontrolü; çalışma kılavuzunu tatbikat günlerinde test etme uygulaması |
5.6 Hizmet sürekliliği metrikleri
Kaynak konu: 5.6, Hizmet sürekliliği metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| RTO karşılama oranı | Hizmetin belirtilen RTO'su içinde geri getirildiği kurtarma tatbikatlarının payı | geri yükleme süresi <= RTO olan tatbikatlar / yapılan tatbikatlar. Saat, tatbikat arızasının ilan edilen başlangıcında (enjeksiyon zamanı ya da senaryo ilanı) başlar ve hizmet gerçek ya da sentetik kullanıcılar için üzerinde uzlaşılan sağlık kontrolünü geçtiğinde durur. Masa başı tatbikatları ve zamanlanmış geri yüklemesi olmayan tatbikatlar hariç tutulur ve ayrıca sayılır | yüzde, tatbikat sayısı gösterilir | Tatbikat raporu, izlemeden zaman çizelgesi, RTO'lu hizmet sicili | Hizmet sürekliliği yönetimi; kullanılabilirlik yönetimi | Tatbikat günü sonucu; teslimat metriklerinde kurtarma süresi | Tatbikat başına; üç aylık toplulaştırılır | Küçük bir test veri kümesi, kolay bir senaryo ya da provası yapılmış bir betik seçmek; saati ekip başladıktan sonra, geç başlatmak; “geri yüklendi” daha erken gelsin diye sağlık kontrolünü gevşetmek; her test geçsin diye cömert bir RTO belirlemek | Her sonuçla birlikte veri boyutunu, senaryo sürprizini ve sağlık kontrolü tanımını kaydetmek; RTO'yu BIA ile karşılaştırmak; başarısızlıklar dahil her tatbikatı kendi satırı olarak göstermek |
| RPO karşılama oranı | Veri kaybının belirtilen RPO içinde kaldığı kurtarma tatbikatlarının payı | ölçülen veri kaybı aralığı <= RPO olan tatbikatlar / veri geri yükleyen tatbikatlar. Veri kaybı aralığı, kurtarmadan sonra mevcut olan son yazma ile arıza anı arasındaki süredir. Hiçbir durumu geri yüklemeyen tatbikatlar hariç tutulur | yüzde, tatbikat sayısı gösterilir | Tatbikat raporu, geri yüklenen verinin kaynak ya da yazma günlüğüyle karşılaştırması | Hizmet sürekliliği yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Bitti tanımının bir parçası olarak geri yükleme tatbikatı | Tatbikat başına; üç aylık toplulaştırılır | Kaybı yalnızca birincil tablo için ölçüp tüm durum için ölçmemek; yük çalışmadığı için senkronize olan bir kopyayı test etmek; bir sonucun kaçırılmasından sonra RPO'yu yeniden tanımlamak | Veri kaybını kapsamdaki tüm veri depolarında yazma günlüğüne karşı doğrulamak; gerçekçi yazma yükü altında test etmek; hedeflerin gerekçeli bir değişiklik günlüğünü tutmak |
| Test edilmiş kurtarma kapsamı | Kademe-1 ve kademe-2 hizmetlerinden, üzerinde uzlaşılan test aralığı içinde uygulamalı bir kurtarma testi yapılanların payı | aralık içinde nitelikli bir testi olan hizmetler / kapsamdaki hizmetler. Nitelikli bir test uygulamalıdır (yalnızca masa başı değil) ve hizmeti test ya da üretim ortamında geri yükler. Aralık kademe başına belirlenir | yüzde, kademeye göre | Hizmet sicili, tatbikat takvimi ve raporları | Hizmet sürekliliği yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Tatbikat günü takvimi | Aylık | Masa başı tartışmalarını test saymak; yüzdeyi yükseltmek için önemsiz derecede küçük bir hizmeti test etmek; hizmetleri daha düşük bir kademeye yeniden sınıflandırarak kapsamdaki listeyi küçültmek | Kademe-1 sayısı için uygulamalı testler istemek; kapsamı hizmet kritikliğine göre ağırlıklandırarak raporlamak; kademe değişikliklerini BIA'ya karşı denetlemek |
| Son başarılı kurtarma testinden bu yana geçen gün | Her kritik hizmet için en son geçen kurtarma testinin yaşı | rapor tarihi eksi hem RTO'yu hem RPO'yu karşılayan en son testin tarihi. Başarısız bir test saati sıfırlamaz. Hiç test edilmemiş hizmetler sıfır olarak değil “hiç” olarak gösterilir | gün, hizmet başına, en eskisi vurgulanarak | Tatbikat raporları, hizmet sicili | Hizmet sürekliliği yönetimi | Tatbikat günü takvimi; iş kalemi yaşı | Aylık | Yaşı sıfırlamak için kolay bir testi yeniden çalıştırmak; kısmi bir testi geçmiş olarak etiketlemek; bir kâğıt üzerinde gözden geçirmeden sonra tarihi sıfırlamak | Son geçen testin kapsamını göstermek; en eski yaşı ve hiç test edilmemiş hizmetleri göstermek; hem RTO'nun hem RPO'nun karşılanmış olmasını istemek |
| Yedekten geri yükleme başarı oranı | Doğrulanmış, kullanılabilir veriyle tamamlanan, yedekten denenen geri yüklemelerin payı | tamamlanan ve bir veri doğrulama kontrolünü geçen geri yüklemeler / denenen geri yüklemeler; otomatik ve elle geri yükleme testleri üzerinden. Yalnızca yedek işi başarısı hariç tutulur; çünkü çalışmış bir iş, işe yarayan bir geri yükleme değildir | yüzde, veri kademesine göre | Yedekleme sistemi günlükleri, otomatik geri yükleme doğrulama sonuçları | Hizmet sürekliliği yönetimi; altyapı ve platform yönetimi | Geri yükleme tatbikatı; bitti tanımındaki işletilebilirlik ölçütleri | Otomatik testler için haftalık; gözden geçirmede aylık | Yedek işi başarısını geri yükleme başarısı olarak raporlamak; yalnızca iyi bilinen yedekleri test etmek; başarısız olamayacak bir kontrolle doğrulamak | Rastgele örneklenmiş yedeklerin geri yüklemelerini izlemek; bir veri doğrulama sonucu istemek; kontrolün kendisini her denetimde gözden geçirmek |
| Tatbikat bulgusu kapatma oranı | Kurtarma tatbikatlarından gelen bulguların, ciddiyete göre ayrılmış, üzerinde uzlaşılan süre içinde kapatılanlarının payı | hedef içinde kapatılan bulgular / dönemde vadesi gelen bulgular. Saat, bulgu tatbikat raporuna kaydedildiğinde başlar ve doğrulanmış düzeltmede durur; bu, bunu doğrulayan bir yeniden test ya da gözden geçirme demektir. Adı belli bir sahip tarafından risk olarak kabul edilen bulgular ayrıca sayılır | yüzde, gecikmiş bulguların sayısıyla | Tatbikat raporu, sorun izleyici | Hizmet sürekliliği yönetimi; sürekli iyileştirme | Retrospektif eylem kalemleri; birikim listesi kalemi yaşı | Aylık | Bulguları düzeltme olmadan kapatmak; vade tarihini gevşetmek için ciddiyeti düşürmek; bir bulguyu çok sayıda kolay bulguya bölmek; en baştan az bulgu kaydetmek | Kapatmayı yeniden testle doğrulamak; düşen bir sayı daha yumuşak tatbikatlar anlamına gelebileceği için kapatma oranının yanında tatbikat başına bulguları raporlamak; ciddiyet değişikliklerini gözden geçirmek |
| Plan güncelliği | Hizmetlerindeki son önemli değişiklikten sonra ya da gözden geçirme aralığı içinde gözden geçirilen süreklilik planlarının ve çalışma kılavuzlarının payı | gözden geçirme tarihi son önemli değişiklikten sonra olan ve aralık içinde olan planlar / kapsamdaki planlar. Önemli değişiklik, mimariyi, veri depolarını, bağımlılıkları ya da tedarikçileri değiştirdiği işaretlenmiş bir değişiklik kaydı demektir | yüzde, en eski gözden geçirilmemiş plan yaşıyla | Plan deposu (sürüm kontrolü), değişiklik kayıtları, hizmet sicili | Hizmet sürekliliği yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Bitti tanımı çalışma kılavuzu güncellemesini içerir | Üç aylık | Planı okumadan gözden geçirme tarihini güncellemek; değişiklikleri önemli değil olarak işaretlemek; planı hiç eskimeyen genel metinle doldurmak | Planlardan örnek almak ve onları yazmamış biriyle gözden geçirmek; önemli değişiklik işareti oranını mimari değişiklik geçmişiyle karşılaştırmak; güncelliği test sonuçlarına bağlamak |
5.7 Angarya ve nöbet metrikleri
Kaynak konu: 5.7, Angarya ve nöbet metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Vardiya başına çağrı | Bir vardiya sırasında bir rotasyona iletilen çağrıların sayısı | Vardiya başlangıcı ile bitişi arasında iletilen çağrıların sayısı, vardiya başına bir sayım, aynı uyarı grubu için 5 dakika içindeki yinelenen çağrılar birleştirildikten sonra (birleştirme penceresi bir ekip ayarıdır). Test çağrıları ve yanlışlıkla gönderilen çağrılar hariç tutulur. Vardiyalar boyunca medyanı ve 90. yüzdelik dilimi, ayrıca en yoğun vardiyayı raporlayın | vardiya başına çağrı | Çağrı aracı; nöbet çizelgesi | Olay yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Plansız iş politikası; sürdürülebilir tempo | Haftalık gözden geçirme, aylık eğilim | Sayı düşsün diye uyarı eşiklerini yükseltmek ya da uyarıları susturmak; ilgisiz uyarıları tek bir çağrıda birleştirmek; çağrıları kimsenin izlemediği bir kayıt kuyruğuna taşımak | Algılama kapsamı ve izlemenin kaçırdığı, müşterilerce bildirilen olaylar (bkz. Konu 5.5 “İzleme ve uyarı kalitesi metrikleri”); algılama süresi (bkz. Konu 3.3 “Olaya yanıt ve çözüm süresi”) |
| Mesai dışı çağrı payı | Yazılı çalışma penceresinin dışında gelen çağrıların payı | Çalışma penceresinin dışında iletilen çağrılar / dönem boyunca iletilen tüm çağrılar. Pencere rotasyon başına yerel saatte belirlenir; tatiller pencerenin dışında sayılır | yüzde | Çağrı aracı; rotasyon takvimi | Olay yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Kullanılabilirlik üzerine çalışma anlaşması | Aylık | Çalışma penceresini daha geniş olacak biçimde yeniden tanımlamak; çağrıları azaltmadan mesai saatlerine kaydırmak için işleri ve dağıtımları yeniden planlamak; çağrıları “düşük aciliyet” olarak yeniden sınıflandırmak | Payın yanında toplam çağrı hacmi; değişiklik kontrolü altında yazılı çalışma penceresi; neyin taşındığının gözden geçirilmesi |
| Gece kesinti oranı | Bir vardiyanın korunan uyku penceresinde en az bir çağrı içerme sıklığı | Korunan uyku penceresinde (örneğin yerel saatle 22:00 ile 07:00 arası, ekip tarafından belirlenir) en az bir çağrısı olan vardiyalar / dönemdeki tüm vardiyalar. İnsan yanıtı olmadan otomatik olarak onaylanan bir çağrı hariç tutulur | vardiyaların yüzdesi | Çağrı aracı; onay günlüğü | Olay yönetimi; işgücü ve yetenek yönetimi | Sürdürülebilir tempo; ekip sağlık kontrolü | Aylık | Onayı sabaha kadar geciktirmek; çağrıları otomatik onaylamak; yalnızca bir insana ulaşan çağrıları saymak | Saate göre onaylama süresi (bkz. Konu 3.3 “Olaya yanıt ve çözüm süresi”); insan yanıtı olmayan çağrıların ayrı raporlanması; gece müşteri etkisi |
| Zamanın angarya payı | Bir rotasyonun çalışma zamanının angaryaya harcanan payı | Rotasyonun angarya olarak sınıflandırılmış işe karşı kaydettiği saatler / rotasyonun kaydettiği toplam çalışma saatleri, bir ay üzerinden. Toplantılar, eğitim ve izin hem paydan hem paydadan hariç tutulur. Sınıflandırma, ekip tarafından uygulanan angaryanın altı özelliğini izler | zamanın yüzdesi | Zaman örneklemesi ya da iş izleyicideki görev etiketleri; ekip sınıflandırma gözden geçirmesi | Sürekli iyileştirme; dağıtım yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Plansız iş payı; planlı işte kapasite tahsisi | Aylık, sınıflandırmanın üç aylık gözden geçirmesiyle | Angaryayı “mühendislik” ya da “proje işi” olarak yeniden sınıflandırmak; harcanandan az kaydetmek; yalnızca tarifi kolay olanı etiketlemek | Rotasyonun dışındaki biri tarafından sınıflandırılmış kalemlerin dönemsel denetimi; haftanın nasıl hissettirdiğine dair ekibin kendi görüşü; planlı iyileştirme işine harcanan zamanın payı |
| Kaynağa göre angarya | Angarya saatlerinin elle yeniden başlatmalar, erişim talepleri, sertifika yenilemeleri ve kayıt önceliklendirmesi gibi adı belli kaynaklar arasındaki dağılımı | Her kaynak için angarya saatleri / toplam angarya saatleri; ilk beş kaynak ve bir “diğer” grubu listelenir. Zamanın angarya payıyla aynı istisnalar | kaynağa göre angarya saatlerinin yüzdesi | Zaman örneklemesi ya da iş izleyicideki görev etiketleri | Sorun yönetimi; hizmet talebi yönetimi | İyileştirme kalemleri birikim listesi | Üç aylık | Hiçbiri öne çıkmasın diye büyük bir kaynağı birkaç küçüğe bölmek; bir kaynağı “diğer” içinde adsız bırakmak | “Diğer” grubu için bir sınır (örneğin angarya saatlerinin beşte birinin altında, bir ekip ayarı); her çeyrek “diğer” kalemlerinin örneklenmesi |
| Tekrarlayan çağrı oranı | Belirtilmiş bir pencere içinde rotasyonu daha önce çağırmış bir durumun neden olduğu çağrıların payı | 30 gün içinde uyarı grubu ya da neden kodu daha önceki bir çağrıyla eşleşen çağrılar / dönemdeki tüm çağrılar. Neden kodu kapanışta yanıtlayıcı tarafından belirlenir; belirlenmemiş kodlar ayrıca raporlanır | yüzde | Çağrı aracı; olay kaydı neden kodları | Sorun yönetimi; olay yönetimi | Retrospektif eylemler; teknik borç birikim listesi | Aylık | Eşleşmeler kaçsın diye çağrıları her seferinde yeni bir neden koduyla kapatmak; her şey ayrı olana kadar neden kodlarını genişletmek; pencereyi uzatmak ya da kısaltmak | Bir örnek üzerinde neden kodu denetimi; olaylar arasında aynı uyarı grubunun tekrarı (bkz. Konu 4.1 “Sorun yönetimi metrikleri”) |
| Rotasyon derinliği | Doldurulacak rol sayısına kıyasla kaç nitelikli yanıtlayıcının çağrı cihazını paylaştığı | Nöbet hazırlığını tamamlamış ve vardiyalar için müsait olan kişi sayısı / rotasyon döngüsü başına vardiya konumlarının sayısı. İzin ve geçici görevlendirme müsaitliği azaltır. Rotasyon başına bir oran olarak raporlayın, kişi başına asla | oran | Rotasyon çizelgesi; hazırlık kontrol listesi | İşgücü ve yetenek yönetimi | Çok işlevli ekip; beceri matrisi | Üç aylık | Hazırlığı tamamlamamış insanları saymak; nadiren müsait olan insanları saymak; çizelgeyi şişirmek | Nominal havuzun gerçekten karşıladığı vardiyaların payı; konuma göre gerçek vardiya sayısı, isimsiz raporlanır; hazırlık kontrol listesi tamamlama |
| Giderilen angarya | Bir otomasyon ya da tasarım değişikliğiyle rotasyonun işinden çıkarılan tekrarlayan angarya saatleri | Değişiklikten önce bir kaynağın tahmini aylık angarya saatleri eksi değişiklikten sonra aynısı; tesliminden sonra en az iki döngü boyunca ölçülür. Tek seferlik bir temizlikle kazanılan saatler hariç tutulur | ay başına saat | Öncesinde ve sonrasında zaman örneklemesi; iyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Teslim edilen iyileştirme kalemi | Üç aylık | Tek seferlik temizlikleri tekrarlayan tasarruf olarak saymak; otomasyonu inşa etme ve sürdürme çabasını yok saymak; öncesi ve sonrası olmadan tasarruf iddia etmek | İki döngü boyunca ölçülen öncesi ve sonrası saatler; otomasyonun bakım çabası; sonraki çeyreklerde zamanın angarya payı |
Bölüm 6: Müşteri ve Deneyim Metrikleri
6.1 Müşteri memnuniyeti metrikleri
Kaynak konu: 6.1, Müşteri memnuniyeti metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CSAT | Tanımlı bir etkileşim türü için memnun yanıtların payı | beş basamaklı ölçekte 4 veya 5 verilen yanıtlar / geçerli yanıtlar | yüzde | Kayda veya yayına bağlı etkileşim sonrası anket | Hizmet masası; olay yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Paydaş gözden geçirme geri bildirimi | Haftalık veya aylık | Çalışanlar kullanıcıları en yüksek notu vermeye yönlendirir; anketler yalnızca kolay kayıtlardan sonra gönderilir; zor kayıtlar anketsiz kapatılır | Uygun her kayda otomatik anket; yanıt oranı ve yanıtlayıcı karışımı; yeniden açılma oranı |
| NPS | Tanımlı bir hizmet ve hedef kitle için destekçiler eksi eleştirmenler | 9 veya 10 yanıtı verenlerin yüzdesi eksi 0 ile 6 arasında yanıt verenlerin yüzdesi | puan, aralık -100 ile 100 | Sabit aralıkla gönderilen ilişki anketi | Sürekli iyileştirme; hizmet düzeyi yönetimi | Ürün sonucu gözden geçirmesi | Üç aylık | Yalnızca dost kullanıcıları anketlemek; anketi iyi bir olaydan sonraya zamanlamak; yüz yüze sormak; ölçek noktalarını yeniden etiketlemek | Sicilde sabit hedef kitle ve takvim; yanıtlayan kapsamı; eleştirmenlerin yorumlarını okuma |
| CES | Bir işi yapmanın ne kadar kolay olduğuna ilişkin ortalama veya olumlu pay derecelendirmesi | olumlu yanıtlar / geçerli yanıtlar veya ortalama derece | yüzde veya ortalama | Kayda, talebe veya yayına bağlı etkileşim sonrası anket | Hizmet talebi yönetimi; hizmet masası | İyileştirme oturumlarında kullanılabilirlik geri bildirimi | Aylık | İşi başka yere kaydıracak biçimde formdan adım çıkarmak; yalnızca sorunsuz taleplerden sonra sormak | Sorun başına temas sayısı; talep karşılama süresi ve yeniden iş (bkz. Konu 3.5 “Hizmet talebi karşılama metrikleri”) |
| Anket yanıt oranı | Davet edilen kullanıcılardan yanıt verenlerin payı | alınan yanıtlar / teslim edilen anketler | yüzde | Anket aracı ve kayıt sistemi | Ölçüm ve raporlama | Gözden geçirmelerde geri bildirime katılım | Aylık | Yalnızca yanıt vermesi olası kişileri davet etmek; anketi her seferinde farklı bir listeye göndermek | Yazılı davet kuralı; davetlileri kullanıcı nüfusuyla karşılaştırma |
| Yanıtlayan kapsamı | Yanıtlayanların karışımının, kullanıcı nüfusuna kabul edilen boyutlarda ne kadar yakın olduğu | her gruptaki yanıtlayanların payı ile o gruptaki kullanıcıların payının, grup başına karşılaştırması | yüzde puanı | Kullanıcı dizinine veya kayıt verisine bağlanan anket aracı | Ölçüm ve raporlama | Paydaş haritası | Üç aylık | Ulaşılması zor grupları karşılaştırmadan çıkarmak; söylemeden yeniden ağırlıklandırmak | Boyutları ve yöntemi yayımlama; ağırlıklandırılmamış sonucu ağırlıklandırılmışın yanında gösterme |
| Yorum tema payı | Serbest metin yorumlarının her temaya atanan payı | temadaki yorumlar / kodlanan yorumlar | yüzde | Kodlanmış anket yorumları | Sürekli iyileştirme | Geriye dönük değerlendirme temaları | Aylık | Kötü temalardan kaçınmak için yorumları kodlamak; hiçbiri büyük görünmesin diye temaları birleştirmek | Bir örneği ikinci bir kişinin kodlaması; tema listesini kararlı tutma ve değişiklikleri kaydetme |
| Eleştirmen takip süresi | Düşük bir derecelendirmeden kullanıcıyla belgelenmiş bir iletişime kadar geçen süre | takip notunun zaman damgası eksi düşük derecelendirmenin zaman damgası, medyan ve 85. yüzdelik | saat veya gün | Anket aracı ve kayıt sistemi | Olay yönetimi; sürekli iyileştirme | Çalışma anlaşmasındaki geri bildirim döngüsü | Aylık | Kullanıcıyla iletişime geçmeden not girmek; daha iyi bir puan istemek için kullanıcıyla iletişime geçmek | Takip notlarının içeriğini kontrol etme; sonraki ankette kullanıcıya biri onlarla iletişime geçti mi diye sorma |
6.2 Deneyim düzeyi anlaşmaları
Kaynak konu: 6.2, Deneyim düzeyi anlaşmaları.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Deneyim puanı | Bir hizmet ve hedef kitle için kararlaştırılmış bir deneyim ifadesinin ortalama derecelendirmesi | sabit bir ölçekte tek bir ifadeye verilen geçerli yanıtların ortalama derecesi | ölçek puanı | Takvimle gönderilen kısa nabız anketi | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Paydaş gözden geçirme geri bildirimi; ürün sonucu gözden geçirmesi | Aylık | Yalnızca memnun kullanıcıları anketlemek; anketi iyi olaylardan sonraya zamanlamak; ifadeyi daha kolay katılınır olacak biçimde yeniden yazmak | Yanıt oranı ve yanıtlayıcı karışımı; kararlı ifade günlüğü; yorumları okuma |
| Duygu eğilimi | Bir hizmete ilişkin serbest metin yorumlarındaki tonun yönü | olumlu kodlanan yorumların payı eksi olumsuz kodlanan yorumların payı, dönem başına | yüzde puanı | Kodlanmış anket yorumları ve kayıt yorumları | Sürekli iyileştirme | Geriye dönük değerlendirme temaları | Aylık | Eğilim yükselene kadar aracı veya tema listesini ayarlamak; olumsuz kanalları dışlamak | Aylık bir örneğin insan tarafından kontrolü; sabit bir kodlama kılavuzu tutma ve değişiklikleri kaydetme |
| Kullanıcı başına sürtünme olayı | Bir kullanıcının sorunla karşılaştığına dair sinyallerin sayısı, etkin kullanıcılara göre normalleştirilmiş | (tekrar temaslar + yeniden açılan kalemler + belirlenen sayıyı aşan başarısız girişler + terk edilen talepler) / etkin kullanıcılar | kullanıcı başına olay | Kayıt sistemi, kimlik günlükleri, talep portalı | Hizmet masası; olay yönetimi | Kullanımda bulunan kusurlar | Aylık | Daha az olay sayılsın diye olayları yeniden tanımlamak; masaya ulaşmayı zorlaştırarak tekrar temasları caydırmak | Kanal bazında temas hacmi; hizmet masasında terk oranı (bkz. Konu 3.1 “Hizmet masası metrikleri”) |
| BT sorunlarına kaybedilen zaman | Kullanıcıların bir dönemde hizmet sorunlarına kaybettiği tahmini zaman | kullanıcı başına bildirilen kayıp dakika veya etkilenen kullanıcılarla ağırlıklandırılmış, bozulmuş durumda ölçülen süre | kullanıcı başına dakika | Nabız anketi; kullanıcı sayılarına bağlanan izleme | Kullanılabilirlik yönetimi; olay yönetimi | Engellerde kaybedilen çevrim süresi | Üç aylık | Düşük tahminleri sabitleyecek biçimde sormak; yalnızca büyük olayları saymak | Bildirilen zamanı ölçülen bozulmuş zamanla karşılaştırma; anket ifadesinin gözden geçirilmesi |
| Yolculuk tamamlama oranı | Tanımlı bir yolculuğu terk etmeden veya yardım aramadan bitiren kullanıcıların payı | yardım teması olmadan yolculuğu tamamlayan kullanıcılar / yolculuğa başlayan kullanıcılar | yüzde | Portal analitiği; kayıt bağlantıları | Hizmet talebi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Kullanılabilirlik testlerinde görev başarısı | Aylık | Yolculuğu, başarısızlık kapsam dışı kalacak kadar dar tanımlamak; zor vakaları farklı bir kanala yönlendirmek | Sicilde yolculuk tanımı; yardım temas oranı ve yükseltmeler |
| XLA gerçekleşmesi | Dönemde karşılanan kararlaştırılmış deneyim hedeflerinin payı | karşılanan hedefler / kararlaştırılan hedefler | yüzde | XLA sicili | Hizmet düzeyi yönetimi | Teslimat hedefi gerçekleşmesi | Üç aylık | Zaten karşılanmış hedefler belirlemek; çok küçük bir hedef kümesi tanımlamak | Hedef belirlemeyi kullanıcılarla gözden geçirme; gerçekleşmeyi eğilim ve hedef geçmişiyle gösterme |
| Deneyim farkı | Aynı hizmet için SLA gerçekleşmesi ile deneyim puanı arasındaki fark | hizmetler arasında SLA gerçekleşme sırası eksi deneyim puanı sırası veya yazılı bir karşılaştırma | sıra farkı veya not | SLA raporları ve nabız anketi | Hizmet düzeyi yönetimi | Bitti tanımı ile kullanıcı geri bildirimi | Üç aylık | En iyi görünen hizmetleri veya dönemleri seçmek; hangi SLA'ların karşılaştırıldığını değiştirmek | Önceden kararlaştırılmış sabit karşılaştırma kümesi; tüm hizmetleri gösterme |
6.3 Hizmet benimsenmesi ve katalog metrikleri
Kaynak konu: 6.3, Hizmet benimsenmesi ve katalog metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Benimsenme oranı | Dönemde bir hizmeti en az bir kez kullanan uygun kullanıcıların payı | en az bir tamamlanmış kullanımı olan ayrı uygun kullanıcılar / uygun kullanıcılar | yüzde | Kullanıcı dizinine bağlanan hizmet kullanım günlükleri | Hizmet kataloğu yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Özellik benimsenmesi; ürün sonucu gözden geçirmesi | Aylık | Kullanımı zorunlu kılmak; oturum açmaları veya sayfa görüntülemelerini kullanım saymak; “uygun kullanıcıları” zaten kullananlara daraltmak | Tamamlanmış sonuç tanımı; memnuniyet ve çaba derecelendirmeleriyle karşılaştırma; uygun kullanıcı kuralını yayımlama |
| Etkin kullanım oranı | Zaman içinde hizmeti kullanmayı sürdüren benimseyenlerin payı | dönemde etkin olan ve önceki dönemde de hizmeti kullanan kullanıcılar / önceki dönemde etkin olan kullanıcılar | yüzde | Kullanım günlükleri; kohort tabloları | Sürekli iyileştirme | Ürün analitiğinde elde tutma | Aylık | Kullanıcılar etkin görünsün diye otomatik kaydetmek; etkinlik sayılan bildirimler göndermek | Yalnızca kullanıcı tarafından başlatılmış tamamlanmış eylemleri sayma; bırakmış kullanıcılarla örnek görüşmeler |
| Katalog kapsamı | Plansız kanallar yerine katalog üzerinden gelen taleplerin payı | katalog üzerinden oluşturulan talepler / tüm kanallardan gelen tüm talepler | yüzde | Talep yönetimi aracı; posta kutusu ve sohbet etiketleri | Hizmet talebi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Yazılı bir tanım taşıyan birikim listesi kalemleri | Aylık | Her talebi genel bir katalog kalemine zorlamak; e-posta taleplerini “lütfen portalı kullanın” diyerek kapatmak | Talep terk oranı ve memnuniyet; kaç talebin başka bir kanaldan yeniden açıldığını sayma |
| Talep terk oranı | Başlatılıp kullanıcı tarafından gönderilmeyen taleplerin payı | 24 saat içinde gönderilmeyen başlatılmış talepler / başlatılan talepler | yüzde | Portal analitiği | Hizmet talebi yönetimi | Kullanılabilirlik testlerinde görevi terk | Aylık | Gerekli form alanlarını kaldırarak işi karşılamaya kaydırmak; terk edilen talepleri yalnızca uzun bir pencereden sonra saymak | Karşılamada yeniden iş ve açıklama oranı (bkz. Konu 3.5 “Hizmet talebi karşılama metrikleri”) |
| Arama başarı oranı | Bir talep veya görüntülenen bir yanıtla biten katalog aramalarının payı | oturum içinde bir talep veya bilgi görüntülemesi izleyen aramalar / aramalar | yüzde | Portal arama günlükleri | Bilgi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Kullanıcı araştırmasında bulunabilirlik | Aylık | Her tıklamayı başarı saymak; her sorguyla eşleşen ilgisiz makaleler eklemek | Sonucun kullanıldığını kontrol etme (talep yapıldı, makale yararlı olarak derecelendirildi); sonuçsuz aramaları okuma |
| Bayat kalem payı | Gözden geçirme tarihini aşmış veya belirli bir dönemde hiç kullanılmamış katalog kalemlerinin payı | gözden geçirmesi gecikmiş veya 12 ayda sıfır talebi olan kalemler / katalogdaki kalemler | yüzde | Katalog sicili | Hizmet kataloğu yönetimi | Birikim listesi yaşı ve budama | Üç aylık | Kalemleri okumadan gözden geçirilmiş işaretlemek; gözden geçirme tarihlerini toplu sıfırlamak | Gözden geçirilen kalemlerin doğruluğundan örnekleme; son gerçek değişiklik tarihini gösterme |
| Talep yoğunlaşması | En çok talep edilen kalemlerin açıkladığı taleplerin payı | en üstteki beş kalem için talepler / tüm katalog talepleri | yüzde | Talep yönetimi aracı | Hizmet talebi yönetimi | İş türüne göre Pareto | Üç aylık | Popüler kalemleri çoklu kalemlere bölmek; uzun kuyruk talebini gizlemek için ilgisiz kalemleri birleştirmek | Değişiklik günlüğü olan sabit kalem sınıflandırması; kuyruğa kategoriye göre bakma |
6.4 Kullanıcı ve çalışan deneyimi
Kaynak konu: 6.4, Kullanıcı ve çalışan deneyimi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlk gün hazırlık oranı | Cihazları, hesapları ve erişimi başlangıç zamanında eksiksiz ve çalışır durumda olan yeni başlayanların payı | başlangıçta kararlaştırılan tüm kalemleri çalışan yeni başlayanlar / dönemdeki yeni başlayanlar | yüzde | İşe alım talepleri, kimlik sistemi, yeni başlayan onayı | Hizmet talebi yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | İşe alım için takım çalışma anlaşması | Aylık | Kararlaştırılan listeyi kısaltmak; kalemleri çalışmadan hazır işaretlemek; resmî başlangıç tarihini geciktirmek | Sicildeki yazılı liste; yeni başlayan onayı; üretken olma süresi |
| Üretken olma süresi | Başlangıç tarihinden, yeni başlayanın ilk gerçek görevi için gereken her şeye sahip olduğu ana kadar geçen süre | başlangıç tarihinden yeni başlayanın ve yöneticisinin onayına kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | İşe alım izleyicisi; kısa onay sorusu | Hizmet talebi yönetimi; sürekli iyileştirme | Yeni bir takım üyesinin ilk değişikliği yapma süresi | Aylık | Saatin başlangıcını daha sonraya işaretlemek; işe alım kaydını erken kapatmak | Sicildeki saat tanımı; hem yöneticinin hem yeni başlayanın onayı |
| Geçici çözüm yaygınlığı | Resmî bir hizmeti dolanmak için onaylanmamış araçlar veya elle adımlar kullanan ankete katılan personelin payı | hizmet için geçici çözüm bildiren yanıtlayanlar / geçerli yanıtlayanlar | yüzde | Nabız anketi; onaylı araç keşif raporları | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Günlük takım yoklamalarında dile getirilen engeller | Üç aylık | Sonuçları ima ederek dürüst yanıtları caydırmak; yalnızca memnun grupları sormak | Anonimlik beyanı; yanıt oranı ve yanıtlayıcı karışımı; gizlilik güvencesi uyumu |
| Zorunlu kesinti dakikaları | İnsanların zorunlu yeniden başlatmalar, güncellemeler ve oturum açma istemleri gibi planlı BT eylemleriyle kesintiye uğradığı süre | planlı eylemlerin neden olduğu toplam kesinti dakikaları / gruptaki etkin kullanıcılar | kişi başına ayda dakika | Gruba göre toplulaştırılmış uç nokta yönetimi günlükleri | Değişiklik yetkilendirme; yayın ve dağıtım yönetimi | Kesintisiz çalışma zamanı | Aylık | Kesinti türlerinin yalnızca bir kısmını saymak; kesintileri ölçülmeyen gruba kaydırmak | Tüm planlı kesinti türlerini tanımlama; uzaktan ve vardiyalı personel dahil gruba göre raporlama |
| Erişilebilirlik talebi çözüm süresi | Erişilebilirlik ihtiyaçlarıyla ilgili talepleri çözme süresi | talepten onaylanmış çalışan çözüme kadar geçen saatlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | saat | Erişilebilirlik etiketli talep sistemi | Hizmet talebi yönetimi; olay yönetimi | Kapsayıcı bitti tanımı | Aylık | Talepleri kısmi bir düzeltmeyle kapatmak; saatten kaçınmak için talepleri başka bir şey olarak etiketlemek | Talep edenin çözümün işe yaradığını onaylaması; etiketsiz taleplerin gözden geçirilmesi |
| Araç nabız puanı | Adı konmuş bir araç veya hizmetin, kısa ve kararlaştırılmış bir soru üzerindeki derecelendirmesi | araç başına geçerli yanıtlar üzerinde ortalama derece veya olumlu pay | ölçek puanı veya yüzde | Araçları döndüren nabız anketi | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Takım üyelerinden araçlarına ilişkin geri bildirim | Üç aylık | Yalnızca mutlu kullanıcıları anketlemek; soruyu değiştirmek; personeli iyi yanıtlamaya eğitmek | Kararlı ifade günlüğü; yanıt oranı ve karışımı; yorumları okuma |
| Gizlilik güvencesi uyumu | Bastırma ve toplulaştırma kurallarına uyan deneyim raporlarının payı | kurallara uyan raporlar / yayımlanan raporlar | yüzde | Yayımlanan raporların gizlilik kurallarına göre gözden geçirilmesi | Bilgi güvenliği yönetimi; ölçüm ve raporlama | Veri kullanımı çalışma anlaşması | Üç aylık | Bağımsız gözden geçirme olmadan uyum raporlamak; sorunları gizlemek için grupları genişletmek | Takım dışından birinin periyodik gözden geçirmesi; kuralları yayımlama (k değeri ve bastırma) |
6.5 Değer gerçekleştirme ve iş sonuçları
Kaynak konu: 6.5, Değer gerçekleştirme ve iş sonuçları.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fayda gerçekleşme oranı | Kararlaştırılan gözden geçirme tarihinde gözlemlenen beklenen faydaların payı | ölçülen sonucu kararlaştırılan eşikte veya üzerinde olan faydalar / dönemde gözden geçirme tarihi olan beklenen faydalar | yüzde | Sahipleri, başlangıç değerleri ve gözden geçirme tarihleri olan fayda sicili | Sürekli iyileştirme; hizmet değer sistemi yönetişimi | Paydaşlarla sonuç gözden geçirmesi | Üç aylık | Düşük eşikler belirlemek; gözden geçirme tarihini kaydırmak; faydayı sonradan yeniden tanımlamak | Onayda sabitlenen eşik ve tarih; kanıt kalitesi payı; teslimat takımı dışında sahip |
| İlk değere kadar geçen süre | Çalışmanın başlangıcından kullanıcılar için ilk ölçülebilir faydaya kadar geçen süre | ilk çalışmanın başladığı günden fayda göstergesinin beklendiği gibi hareket ettiği ilk tarihe kadar geçen günler | gün | İş izleyici ve fayda göstergesi | Hizmet tasarımı; yayın ve dağıtım yönetimi | Değerin sürekli teslimi | Girişim başına | Yanlış nedenle hareket eden erken bir gösterge seçmek; saati geç başlatmak | Sicilde tanımlı gösterge ve saat; fayda sahibiyle doğrulama |
| Hipotez kontrol oranı | Belirtilen değer hipotezi yayından sonra kontrol edilen yayımlanmış değişikliklerin payı | kayıtlı yayın sonrası kontrolü olan değişiklikler / hipotez taşıyan yayımlanmış değişiklikler | yüzde | Yayın kayıtlarına bağlı hipotez günlüğü | Sürekli iyileştirme; değişiklik yetkilendirme | Yayımlanmış işten öğrenme | Aylık | Her zaman geçen belirsiz hipotezler yazmak; yalnızca başarılı değişiklikleri kontrol etmek | Hipotezlerden sınanabilirlik için örnekleme; gözden geçirmeye boş ve başarısız sonuçları dahil etme |
| Kanıt kalitesi payı | Bir başlangıç değeri ve belirtilmiş bir karşılaştırma yöntemi olan iddia edilen faydaların payı | başlangıç değeri ve yöntemi olan fayda iddiaları / raporlanan fayda iddiaları | yüzde | Fayda sicili gözden geçirmesi | Ölçüm ve raporlama | Sonuçların dürüst raporlanması | Üç aylık | Başlangıç değerlerini sonradan doldurmak; herhangi bir karşılaştırmayı yöntem olarak tanımlamak | Değişiklikten önce tarihlenmiş başlangıç değeri; takım dışından birinin gözden geçirmesi |
| Sonuç göstergesi hareketi | Seçilen bir sonuç göstergesinin başlangıç değerine ve mümkünse bir karşılaştırmaya göre değişimi | (sonrasındaki gösterge eksi öncesindeki gösterge), karşılaştırma grubunun değişimi yanında raporlanır | gösterge birimleri | Ürün analitiği, hizmet verisi, finans | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Anahtar sonuç ilerlemesi | Aylık | Elverişli bir dönem veya grup seçmek; karıştırıcıları yok saymak | Önceden kaydedilmiş dönem ve grup; dikkate alınan karıştırıcıların listesi |
| İş etkisi saatleri | Bir iş sürecinin hizmet sorunları nedeniyle bozulduğu veya durduğu saatler | süreç sahiplerinin BT hizmet nedenlerine atfettiği bozulmuş veya durmuş süreç saatleri | saat | Süreç sahibi onayıyla birleştirilen olay kayıtları | Olay yönetimi; kullanılabilirlik yönetimi | İş etkisi gözden geçirmesi | Aylık | Süreç sahiplerinin atıfları şişirmesi veya küçültmesi; atıftan kaçınmak için olayları yeniden sınıflandırmak | Yazılı ve kayıtlı atıf kuralları; olay ve kullanılabilirlik kayıtlarıyla karşılaştırma |
| Sonuca bağlı kapasite payı | Belirtilmiş bir sonuca bağlı işe harcanan takım kapasitesinin payı | kayıtlı bir sonuca bağlı kalemlerdeki kapasite / toplam kapasite | yüzde | Sonuç alanı olan iş izleyici | Hizmet değer sistemi; portföy yönetişimi | Ürün hedefiyle hizalanmış iş | Üç aylık | Tüm işi genel bir sonuçla etiketlemek; rutin iş için sonuç icat etmek | Paydaşlarla gözden geçirilen sonuç listesi; bağlantı kalitesi için kalemlerden örnekleme |
Bölüm 7: Varlık, Yapılandırma ve Finansal Metrikler
7.1 BT varlık yönetimi metrikleri
Kaynak konu: 7.1, BT varlık yönetimi metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Envanter doğruluğu | Kaydı bulunanla eşleşen örneklenmiş varlıkların payı | üzerinde anlaşılan tüm alanlarda kaydı fiziksel ya da teknik kanıtla eşleşen örneklenmiş varlıklar / örneklenen varlıklar | yüzde | Varlık sicili ve keşif verileriyle karşılaştırılan denetim örneği | BT varlık yönetimi; yapılandırma yönetimi | Bitti tanımı, varlığın kaydedilmesini içerir | Üç aylık | Kolay varlıkları örneklemek; yalnızca bir temizlikten sonra denetlemek; daha az alanda eşleşmeyi eşleşme saymak | Takım dışından biri tarafından çekilen rastgele örnek; sabit alan listesi; her iki yönden örnek |
| Keşif kapsamı | Dönemde keşif tarafından görülen beklenen varlıkların payı | son 30 günde en az bir keşif kaynağı tarafından görülen varlıklar / sicilde bulunan ve keşfin görebildiği varlıklar | yüzde | Siciliyle birleştirilmiş keşif aracı raporları | BT varlık yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Kod olarak altyapı durumu gerçeklikle örtüşür | Aylık | “Beklenen varlıkları” keşfin görebildiğiyle daraltmak; taranması zor ağları hariç tutmak | Dışlamaları belgelemek; satın alma ve bulut faturalamasıyla karşılaştırmak |
| Mutabakat oranı | Bağımsız kaynaklar arasında eşleşen varlıkların payı | hem sicilde hem de ikinci bir kaynakta (örneğin satın alma, kimlik ya da bulut faturalaması) eşleşen varlıklar / iki kaynaktan herhangi birindeki varlıklar | yüzde | Sicil, satın alma, kimlik, bulut faturalaması dışa aktarımları | BT varlık yönetimi; tedarikçi yönetimi | Ortamlar için tek doğruluk kaynağı | Aylık | Birincisinden türetilmiş bir ikinci kaynak seçmek; zayıf anahtarlarla otomatik eşleştirmek | Gerçekten bağımsız kaynaklar kullanmak; eşleşmeleri elle rastgele denetlemek |
| Sahipsiz varlık payı | Adlandırılmış, geçerli bir sahibi olmayan varlıkların payı | sahibi olmayan ya da sahibi ayrılmış varlıklar / sicildeki varlıklar | yüzde | Kişi dizinine bağlanmış sicil | BT varlık yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Hizmetlerin ve bileşenlerin net sahipliği | Aylık | Sahip olarak hepsini kapsayan bir takım atamak; yer tutucu bir kişi girmek | Hepsini kapsayan takımların sahip olduğu varlıkların sayısı; sahip doğrulama örneği |
| Yaşam döngüsü aşaması bütünlüğü | Güncel bir yaşam döngüsü aşaması ve o aşamanın gerektirdiği tarihler olan varlıkların payı | aşaması ve gerekli tarihleri kayıtlı varlıklar / sicildeki varlıklar | yüzde | Sicil | BT varlık yönetimi; yayın ve dağıtım yönetimi | Ortam yaşam döngüsü işlem hattında izlenir | Aylık | Varsayılan tarihleri doldurmak; her varlığı “kullanımda” yapmak | Denetimde aşamayı kanıtla karşılaştırmak; yaş dağılımına bakmak |
| Kayda geçirme süresi | Bir varlık değişikliği ile sicildeki güncellenmesi arasındaki gecikme | değişiklik olayından sicil güncellemesine kadar geçen saat ya da gün sayısının medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Sicil zaman damgalarıyla karşılaştırılan değişiklik, satın alma ya da işlem hattı olayları | BT varlık yönetimi; değişiklik yetkilendirme | İşlem hattında otomatik kayıt | Aylık | Değişiklik olaylarını geriye tarihlemek; olay zamanını kayıt zamanı olarak kaydetmek | Kaynak sistem zaman damgalarıyla karşılaştırmak; düzenlemelerde denetim izi |
| Hesabı bulunmayan varlık oranı | Denetimde bulunamayan ya da açıklanamayan beklenen varlıkların payı | beklenen ama bulunamayan ve onaylı bir imhayla açıklanmayan varlıklar / beklenen varlıklar | yüzde | Denetim sonuçları | BT varlık yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Kayıp öğelere ilişkin geriye dönük bulgu | Denetim başına | Varlıkları onaysız silmek; imha edilmiş olarak yeniden sınıflandırmak | İmha onayı ve kanıt oranı; silmeleri finans kayıtlarıyla karşılaştırmak |
7.2 Yazılım varlığı ve lisans metrikleri
Kaynak konu: 7.2, Yazılım varlığı ve lisans metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Etkin lisans konumu | Ürün başına, lisansın kendi sayım biriminde, sahip olunan hakların bulunan kullanımla karşılaştırılması | sahip olunan haklar eksi bulunan dağıtımlar ya da kullanıcılar, ürün başına | birim (fazla pozitif, açık negatif) | Hak kayıtları, keşif aracı, kimlik sistemi | BT varlık yönetimi; tedarikçi yönetimi | Takımlar için görünür katalog ve kullanım verileri | Kilit ürünler için aylık; diğerleri için üç aylık | Elverişli bir birimde saymak; gölge dağıtımları keşfin dışında bırakmak | Lisansın kendi biriminde saymak; harcama ve kimlik verileriyle karşılaştırmak; sayım kuralının hukuki incelemesi |
| Lisans kullanım oranı | Ödenmiş hakların aktif kullanımda olanlarının payı | son 90 günde etkinliği olan haklar / ödenmiş haklar | yüzde | Tedarikçi kullanım raporları, kimlik günlükleri, hak kayıtları | BT varlık yönetimi; finansal yönetim | Aracın değeri üzerine retrospektif | Aylık | Etkinlik penceresini kısaltmak; botların ya da servis hesaplarının oturum açmalarını kullanım saymak | Sicilde sabit pencere; insan olmayan hesapları hariç tutmak; tedarikçi kullanım raporuyla karşılaştırmak |
| Atıl lisans (shelfware) maliyeti | Ödenmiş ve kullanılmayan hakların yıllık maliyeti | (kullanılmayan haklar çarpı birim maliyet) toplamı | para birimi/yıl | Hak kayıtları, kullanım verileri, faturalar | BT varlık yönetimi; finansal yönetim | Araç zincirinde israfın azaltılması | Üç aylık | Rakamı düşürmek için incelemeden hemen önce yeniden pazarlık yapmak ya da iptal etmek; kartlardaki abonelikleri yok saymak | Tüm harcama kaynaklarını dahil etmek; maliyeti bildirim penceresinin başında izlemek |
| Onaysız uygulama sayısı | Onaylı katalogda olmayan, kullanımdaki yazılım uygulamalarının sayısı | harcama verilerinde, çoklu oturum açma (SSO) günlüklerinde ya da ağ verilerinde görülen ve katalogda olmayan uygulamalar | sayı | Harcama raporları, kimlik sağlayıcı, ağ ve uç nokta verileri | BT varlık yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Takımların görünür destekle araç seçmesi | Aylık | Sayıyı azaltmak için her şeyi kataloğa onaylamak; kişisel hesaplar kullanarak kullanımı gizlemek | Katalog inceleme ölçütleri; harcama ve kimlik verilerine bakmak; takımlara neye ihtiyaç duyduklarını sormak |
| Yenileme hazırlığı | Bildirim tarihinden önce kullanım incelemesi yapılan yenilemelerin payı | bildirim tarihinden en az 90 gün önce tamamlanmış kullanım incelemesi olan yenilemeler / dönemde vadesi gelen yenilemeler | yüzde | Sözleşme sicili ve inceleme kayıtları | Tedarikçi yönetimi; finansal yönetim | Değişiklik için önceden planlama | Üç aylık | Göstermelik bir inceleme yapmak; bildirim tarihini daha geç belirlemek | Gerekli girdileri olan inceleme kontrol listesi; sözleşme tarihlerinin satın almada tutulması |
| SBOM kapsamı | Güncel yazılım malzeme listesi olan üretim hizmetlerinin payı | son yayın döngüsünde SBOM üretilmiş hizmetler / üretim hizmetleri | yüzde | Derleme işlem hattı çıktıları, hizmet kataloğu | BT varlık yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Bitti tanımı, bağımlılık görünürlüğünü içerir | Aylık | Geçişli bağımlılıkları dışarıda bırakan SBOM'lar üretmek; yayımlanmayan derleme çıktısını saymak | Derinliği sicilde tanımlamak; bir SBOM'u dağıtılmış yapıtla rastgele denetlemek |
| Açık kaynak inceleme kapsamı | Üretimdeki bileşenlerden lisans tanımı ve politika kararı kayıtlı olanların payı | lisansı ve kararı kayıtlı bileşenler / SBOM'larda bulunan bileşenler | yüzde | Yazılım bileşen analizi aracı, politika sicili | BT varlık yönetimi; tedarikçi yönetimi | İşlem hattında bağımlılık incelemesi | Aylık | Bileşenleri karar olmadan incelenmiş işaretlemek; “bilinmeyen” lisansları kabul etmek | Lisansı bilinmeyen bileşenleri saymak; kararlardan bir örneği incelemek |
7.3 Donanım varlığı yaşam döngüsü metrikleri
Kaynak konu: 7.3, Donanım varlığı yaşam döngüsü metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yaş profili | Sınıf bazında aygıt yaşının dağılımı ve planlanan ömrü aşanların payı | medyan yaş ve 85. yüzdelik yaş; sınıf için planlanan ömürden eski aygıtların payı | yıl; yüzde | Varlık sicilindeki satın alma ve devreye alma tarihleri | BT varlık yönetimi; kapasite ve performans yönetimi | Teknik sağlık incelemesi | Üç aylık | Ortalamayı düşürmek için sağlıklı aygıtları değiştirmek; eski aygıtları yedek olarak yeniden sınıflandırıp hariç tutmak | Yaş bandına göre arıza oranı; atıl aygıt payı; yeniden sınıflandırmanın incelenmesi |
| Zamanında yenileme oranı | Planlanan değiştirmeye ulaşanlardan planlanan pencere içinde değiştirilenlerin payı | pencere içinde değiştirilen aygıtlar / dönemde planlanan değiştirmeye ulaşan aygıtlar | yüzde | Varlık sicili ve yenileme planı | BT varlık yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Çalışma ortamının planlı bakımı | Üç aylık | Planlanan pencereyi genişletmek; planı düzenleyerek planlanan tarihleri ertelemek | Gerekçeleriyle günlüğe kaydedilen plan değişiklikleri; arıza ve kullanıcı geri bildirimiyle karşılaştırmak |
| Modele göre arıza oranı | Model ve yaş bandı bazında, yıllık 100 aygıt başına arızalar | dönemdeki donanım arızaları / hizmetteki ortalama aygıt sayısı, yıla ölçeklenmiş, çarpı 100 | yıllık 100 aygıt başına arıza | Siciliyle birleştirilmiş olay ve onarım kayıtları | Olay yönetimi; BT varlık yönetimi | Çalışma ortamındaki kusurlar | Üç aylık | Arızaları kullanıcı hasarı ya da yazılım arızası olarak kodlamak; onarım kayıtlarını geciktirmek | Arıza kodlamasından örnek almak; onarım kayıtlarını olay kayıtlarıyla karşılaştırmak |
| Atıl aygıt payı | Belirli bir dönemde etkinliği olmayan verilmiş aygıtların payı | 60 günde oturum açma ya da ağ etkinliği olmayan aygıtlar / verilmiş aygıtlar | yüzde | Sınıf bazında toplanmış uç nokta yönetim günlükleri | BT varlık yönetimi; finansal yönetim | İsrafın azaltılması | Aylık | Zamanlanmış arka plan etkinliğini kullanım saymak; atıl aygıtları hayalet kullanıcılara yeniden atamak | Etkinlik sinyali olarak insan oturum açmasını kullanmak; atamaları rastgele denetlemek |
| Değiştirme teslim süresi | Arızalı ya da kayıp bir aygıtın çalışan biriyle değiştirilme süresi | bildirimden kullanıcının çalışan bir aygıta sahip olmasına kadar geçen saat ya da gün sayısının medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Olay ve talep kayıtları | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Bir takım üyesinin önünü açma süresi | Aylık | Saati sevkte durdurmak; kullanıcı çalışan bir aygıta sahip olmadan talebi kapatmak | Saat kullanıcı onayında biter; son değiştirmelerin anketi |
| Güvenli imha tamamlanması | Verinin silindiğine ya da imha edildiğine dair kaydedilmiş kanıtı olan emekli aygıtların payı | silme ya da imha kanıtı olan emekli aygıtlar / emekli edilen aygıtlar | yüzde | İmha kayıtları ve silme sertifikaları | Bilgi güvenliği yönetimi; BT varlık yönetimi | Ekipmanı emekliye ayırmak için bitti tanımı | Aylık | Kanıtsız silme kaydetmek; seri numaralarıyla eşleşmeyen sertifikalar | Sertifikaları seri numaralarıyla eşleştirmek; imha iş ortağıyla bir örneği denetlemek |
| Yeniden kullanım ve geri dönüşüm oranı | Emekli aygıtlardan onaylı bir kanal aracılığıyla yeniden kullanılan, yenilenen ya da geri dönüştürülenlerin payı | onaylı kanal aracılığıyla yeniden kullanılan, yenilenen ya da geri dönüştürülen aygıtlar / emekli edilen aygıtlar | yüzde | İmha ve iş ortağı kayıtları | BT varlık yönetimi; tedarikçi yönetimi | Planlamada sürdürülebilirlik hedefi | Üç aylık | Sonraki işlemi bilinmeyen bir komisyoncuya gönderilen aygıtları geri dönüştürülmüş saymak | Sertifikalı iş ortakları ve sonraki işlem raporlaması zorunluluğu; örnek denetimler |
7.4 Yapılandırma ve CMDB kalitesi metrikleri
Kaynak konu: 7.4, Yapılandırma ve CMDB kalitesi metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CI bütünlüğü | Gerekli tüm öznitelikleri geçerli değerlerle doldurulmuş kapsamdaki CI'ların payı | her gerekli özniteliği geçerli olan kapsamdaki CI'lar / kapsamdaki CI'lar | yüzde | CMDB, öznitelik kuralları | Hizmet yapılandırma yönetimi; BT varlık yönetimi | Bitti tanımı, hizmet betimlemesini içerir | Aylık | Gerekli öznitelikleri varsayılan değerler ya da yer tutucularla doldurmak; gerekli listeyi daraltmak | Varsayılan ve yer tutucu değerleri saymak; sabit gerekli liste; doğruluk örneği |
| CI doğruluğu | Kaydı gerekli özniteliklerde kanıtla eşleşen örneklenmiş CI'ların payı | tüm gerekli özniteliklerde eşleşen örneklenmiş CI'lar / örneklenen CI'lar | yüzde | Canlı sistemle karşılaştırılan denetim örneği | Hizmet yapılandırma yönetimi | Kod olarak altyapı durumu gerçeklikle örtüşür | Üç aylık | Kolay sınıfları örneklemek; bir temizlikten sonra denetlemek | Her iki yönden bağımsız çekilen rastgele örnek; sabit yöntem |
| Bağımlılık kapsamı | Yukarı ve aşağı akış bağımlılıkları eşlenmiş ve gözden geçirilmiş kritik hizmetlerin payı | son 90 günde gözden geçirilmiş bağımlılık haritası olan kritik hizmetler / kritik hizmetler | yüzde | CMDB ilişkileri ve inceleme kayıtları | Hizmet yapılandırma yönetimi; kullanılabilirlik yönetimi | Mimari ve hizmet sahipliği incelemesi | Üç aylık | Haritaları okumadan gözden geçirilmiş işaretlemek; yalnızca önemsiz bağımlılıkları eşlemek | Etki tahmini isabet oranı; bir haritayı canlı trafiğe karşı rastgele denetlemek |
| Etki tahmini isabet oranı | Gerçekte etkilenen hizmetlerin CMDB'nin öngördüğü etki içinde olduğu olay ve değişikliklerin payı | etkilenen tüm hizmetlerin öngörüldüğü olaylar ya da değişiklikler / gözden geçirilen olaylar ya da değişiklikler | yüzde | CMDB sorgularıyla karşılaştırılan olay sonrası incelemeler ve değişiklik kayıtları | Olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Eksik bağımlılıklara ilişkin suçlamasız inceleme bulgusu | Üç aylık | İyi giden olayları seçmek; etkilenen hizmetleri dar kaydetmek | Tüm önemli olayları incelemek; sahip takım dışından gözden geçirenler |
| Yinelenen CI oranı | Başka bir CI'ın yinelemesi olan CI'ların payı | eşleştirme kurallarıyla yinelenen olarak işaretlenen ve incelemede doğrulanan CI'lar / kapsamdaki CI'lar | yüzde | CMDB eşleştirme raporu ve inceleme örneği | Hizmet yapılandırma yönetimi | Tek doğruluk kaynağı | Aylık | Oranı düşürmek için farklı CI'ları birleştirmek; eşleştirme kurallarını gevşetmek | Birleştirmelerin doğruluğunu örneklemek; birleştirme kurallarını günlüğe kaydetmek |
| Güncelleme gecikmesi | Gerçek dünyadaki bir CI değişikliği ile CMDB'deki güncellemesi arasındaki gecikme | değişiklik olayından CMDB güncellemesine kadar geçen saat ya da gün sayısının medyanı ve 85. yüzdeliği | saat ya da gün | CMDB zaman damgalarıyla karşılaştırılan değişiklik olayları ve işlem hattı olayları | Hizmet yapılandırma yönetimi; değişiklik yetkilendirme | İşlem hattında otomatik kayıt | Aylık | Değişiklik olaylarını geriye tarihlemek; yalnızca otomatik güncellemeleri saymak | Kaynak sistemlerden olay ve güncelleme zaman damgalarını karşılaştırmak; denetim izi |
| CMDB kullanım oranı | CI'lara atıfta bulunan olay ve değişikliklerin payı ve bunlardan kullanıcıların kaydın yardımcı olduğunu bildirdiği olanların payı | geçerli bir CI'a atıfta bulunan kayıtlar / dönemdeki olaylar ve değişiklikler; ayrıca CI verisinin yardımcı olduğu, gözden geçirilmiş kayıtların payı | yüzde | ITSM aracı, kısa geri bildirim istemi | Olay yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Takımların ortak kaydı işlerinde kullanması | Aylık | CI atıflarını biçimsel olarak eklemek; alanı herhangi bir değerle zorunlu kılmak | Atıf yapılan CI'ların ilgili olduğunu denetlemek; yararlılık üzerine geri bildirim sorusu |
7.5 Hizmet maliyeti ve birim ekonomisi
Kaynak konu: 7.5, Hizmet maliyeti ve birim ekonomisi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hizmet başına maliyet | Adlandırılmış bir hizmetin, belgelenmiş dağıtım kurallarıyla tam yüklenmiş yıllık maliyeti | dönemde hizmetin doğrudan maliyetleri + dağıtılan ortak maliyetleri | para birimi/yıl | Genel defter, maliyet merkezi verileri, bulut ve lisans faturaları, zaman ya da faaliyet verileri | Hizmet finansal yönetimi; hizmet kataloğu yönetimi | Kalıcı bir ürün takımının ve platformlarının maliyeti | Üç aylık | Maliyetleri dağıtım kuralıyla diğer hizmetlere kaydırmak; elverişsiz maliyetleri dağıtılmamış bırakmak | Dağıtım kapsamı; sahiplerce yayımlanan ve gözden geçirilen kurallar; toplamları defterle karşılaştırmak |
| Birim maliyet | Aktif kullanıcı, işlem ya da çözülen talep gibi kullanıcıların değer verdiği bir şeyin birimi başına maliyet | dönemde hizmet başına maliyet / dönemde teslim edilen birimler | para birimi/birim | Hizmet başına maliyet ve hacim verileri | Hizmet finansal yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Sonuç başına hizmet sunma maliyeti | Üç aylık | Paydayı düşük değerli birimlerle büyütmek; maliyeti kesmek için kaliteyi kesmek; birimi değiştirmek | Kalite eşlik ölçümü; sabit birim tanımı; sonuç denetimleri |
| Dağıtım kapsamı | BT harcamasından adlandırılmış bir hizmete atfedilen ya da ortak genel gider olarak bildirilenin payı | hizmetlere atfedilen ya da genel gider olarak bildirilen harcama / toplam BT harcaması | yüzde | Genel defter ve dağıtım modeli | Hizmet finansal yönetimi | Her takımın işinin görünür maliyeti | Üç aylık | Atfetmeden kaçınmak için büyük tutarları ortak genel gider olarak bildirmek | Genel gider payının raporlanması; genel gider olarak bildirilenin ve nedeninin incelenmesi |
| İşletme, değişiklik ve iyileştirme dağılımı | Hizmetleri işletmeye, değiştirmeye ve iyileştirmeye giden harcama ya da kapasitenin payı | her kategorideki harcama ya da kapasite / toplam | yüzde | Defter etiketleri, iş izleyicideki iş türleri | Hizmet finansal yönetimi; sürekli iyileştirme | İş türüne göre kapasite dağılımı | Üç aylık | İşletme işini iyileştirme ya da değişiklik olarak yeniden etiketlemek; dönem sonunda etiketlemek | Girişte etiketlemek; kalemlerden tür için örnek almak; olay ve talep verileriyle karşılaştırmak |
| Tahmin sapması | Hizmet bazında tahmin ile gerçekleşen maliyet arasındaki fark | (gerçekleşen eksi tahmin) / tahmin | yüzde | Tahmin günlüğü ve defter | Hizmet finansal yönetimi | Tahmin doğruluğu | Aylık | Tahminleri şişirmek; tahmini dönemin sonlarında revize etmek | Tahminin başlangıçta günlüğe kaydedilmesi; tahmin aralıklarını zaman içinde gerçekleşenlerle karşılaştırmak |
| Maliyet görünürlüğü (showback) itiraz oranı | Hizmet sahiplerinin itiraz ettiği ve değiştirilen showback ya da chargeback kalemlerinin payı | itiraz sonrası değiştirilen kalemler / düzenlenen kalemler | yüzde | Showback sistemi ve itiraz günlüğü | Hizmet finansal yönetimi | Ortak maliyetler üzerine retrospektif | Üç aylık | İtirazları cesaret kırmak; bir kural değişikliği olmadan kalemleri değiştirmek | İtirazları ve sonuçlarını incelemek; tekrarlanan itirazlardan sonra kuralların değişip değişmediğini denetlemek |
| Kalıcı takım finansman payı | Teslimat ve operasyon harcamasından bir hizmet için istikrarlı takım kapasitesi olarak finanse edilenin payı | kalıcı hizmet takımlarına harcama / toplam teslimat ve operasyon harcaması | yüzde | Defter ve organizasyon şeması | Hizmet finansal yönetimi; kurumsal değişim | Hizmetler ve motive olmuş insanlar etrafında kurulan takımlar | Yıllık | Finansmanı ya da sahipliği değiştirmeden projeleri kalıcı takım olarak yeniden adlandırmak | Takım istikrarını ve sahipliği zaman içinde denetlemek; hizmet sağlığı ölçümleri |
7.6 FinOps ve bulut maliyeti metrikleri
Kaynak konu: 7.6, FinOps ve bulut maliyeti metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dağıtım kapsamı | Bulut harcamasından sahibi olan bir takıma ya da bildirilmiş ortak bir havuza atfedilenin payı | geçerli sahip ve hizmet etiketi olan ya da bildirilmiş ortak havuzdaki harcama / toplam bulut harcaması | yüzde | Bulut faturalama dışa aktarımı, etiket politikası | Hizmet finansal yönetimi; BT varlık yönetimi | Takımın işlettiğinin sahipliği | Haftalık | Her şeyi hepsini kapsayan bir sahibe etiketlemek; büyük tutarları ortak olarak bildirmek | Hepsini kapsayan sahiplerin sahip olduğu harcama payı; ortak havuz büyüklüğü ve incelemesi; sahip doğrulama örneği |
| Bulut birim maliyeti | Kullanıcıların değer verdiği bir şeyin birimi başına bulut kaynaklarının maliyeti | dönemde hizmetin bulut maliyeti / dönemde teslim edilen birimler | para birimi/birim | Hizmet hacmiyle birleştirilmiş faturalama verileri | Hizmet finansal yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Sonuç başına hizmet sunma maliyeti | Aylık | Ucuza büyüyen bir birim seçmek; maliyeti kesmek için güvenilirliği kesmek | Sabit birim tanımı; güvenilirlik ve kalite eşlikçileri |
| İsraf oranı | Atıl ya da açıkça gereğinden büyük kaynaklara yapılan harcamanın payı | kapsamdaki kaynaklar üzerindeki toplam harcama içinde, kararlaştırılan kurallara göre atıl ya da gereğinden büyük kaynaklara yapılan harcama | yüzde | Kullanım metrikleri ve faturalama | Kapasite ve performans yönetimi; finansal yönetim | Araç zincirinde israfın azaltılması | Haftalık | Atıl tanımını daraltmak; israfı kapsam dışı bir hesaba taşımak | Sicilde kurallar; tüm hesapları taramak; kuralların hariç tuttuğu kaynaklardan örnek almak |
| Taahhüt kapsamı | İndirimli taahhütlerle karşılanan uygun kararlı kullanımın payı | taahhütlerle karşılanan uygun kullanım / uygun kullanım | yüzde | Faturalama ve taahhüt raporları | Hizmet finansal yönetimi; tedarikçi yönetimi | Öngörülebilir talep için planlama | Aylık | Yüksek bir yüzdenin peşinden şişirilmiş taban çizgilerine taahhüt vermek | Taahhüt kullanımı; taban çizgisini kullanım geçmişiyle denetlemek |
| Taahhüt kullanımı | Satın alınan taahhütlerin kullanılanının payı | kullanılan taahhüt saatleri / satın alınan taahhüt saatleri | yüzde | Taahhüt raporları | Hizmet finansal yönetimi; tedarikçi yönetimi | Planlı yatırımdan değer | Aylık | Taahhütleri doldurmak için gerekmeyen uygun kullanımı eklemek | Gerçek talepteki büyümeyle karşılaştırmak; birim maliyet |
| Tahmin sapması | Takım bazında ve toplamda tahmin ile gerçekleşen bulut harcaması arasındaki fark | (gerçekleşen eksi tahmin) / tahmin | yüzde | Tahmin günlüğü ve faturalama verileri | Hizmet finansal yönetimi | Tahmin doğruluğu | Aylık | Tahminleri şişirmek; geç revize etmek | Tahmini başlangıçta günlüğe kaydetmek; aralık genişliğini ve isabet oranını izlemek |
| Anomali kabul süresi | Bir maliyet anomalisi uyarısından sahibin kaydedilmiş bir kararına kadar geçen süre | uyarıdan sahip yanıtına kadar geçen saatlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | saat | Anomali uyarıları ve bilet kayıtları | İzleme ve olay yönetimi; olay yönetimi | Bir üretim sinyaline duyarlılık | Aylık | Uyarıları bakmadan kabul etmek; uyarıları otomatik kapatmak | Bir karar ve sonuç kaydetmek; yanıt kalitesi için uyarılardan örnek almak |
7.7 Yatırım getirisi ve iş gerekçesi
Kaynak konu: 7.7, Yatırım getirisi ve iş gerekçesi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yatırım getirisi | Belirtilen bir dönemde maliyete göre net kazanç | (toplam faydalar eksi toplam maliyetler) / dönem boyunca toplam maliyetler | yüzde | İş gerekçesi, defter, fayda sicili | Hizmet finansal yönetimi; sürekli iyileştirme | Finansmana karşı sonuç incelemesi | Karar anında ve her incelemede | Uzun bir dönem seçmek ya da yumuşak faydaları saymak; işletme maliyetini dışarıda bırakmak | Dönem ve maliyet kapsamı için sabit kurallar; fayda kanıtı kalitesi; bağımsız inceleme |
| Toplam sahip olma maliyeti | Belirtilen bir dönemde bir hizmetin ya da varlığın tüm ömür maliyeti | dönem boyunca edinme + işletme + destek + değişiklik + eğitim + imha maliyetleri | para birimi | Defter, maliyet modelleri, tedarikçi sözleşmeleri | Hizmet finansal yönetimi; BT varlık yönetimi | Kalıcı bir takımın ve platformlarının maliyeti | Karar anında ve yıllık | Destek, eğitim, değişiklik emeği ya da imhayı atlamak; iyimser hacimler kullanmak | Maliyet kategorileri kontrol listesi; benzer geçmiş işlerin gerçek TSM'si ile karşılaştırmak |
| Geri ödeme süresi | Kümülatif net faydaların ilk yatırıma eşit olma süresi | kümülatif faydalar eksi kümülatif maliyetlerin sıfıra ulaştığı zaman | ay | İş gerekçesi nakit akışları | Hizmet finansal yönetimi | İlk değere kadar geçen süre, maliyetin geri kazanılmasına genişletilmiş | Karar anında ve her incelemede | Başlangıcı geç tanımlamak; gerçekleşmeyen faydaları saymak | Saat tanımı sabit; gerçekleşen fayda doğruluğuyla karşılaştırmak |
| Net bugünkü değer | Belirtilen bir iskonto oranında beklenen faydaların bugünkü değeri eksi maliyetlerin bugünkü değeri | dönemler üzerinde (fayda eksi maliyet) / (1 + iskonto oranı) üzeri dönem toplamı | para birimi | İş gerekçesi nakit akışları, iskonto oranına ilişkin finans politikası | Hizmet finansal yönetimi | Değer temelli önceliklendirme | Karar anında | Düşük bir iskonto oranı seçmek; ufku uzatmak | Finans politikasıyla belirlenen iskonto oranı; gösterilen duyarlılık analizi |
| Maliyet tahmini doğruluğu | Tamamlanan girişimler için gerçekleşen maliyetin tahmin edilene oranı | onayda gerçekleşen maliyet / tahmin edilen maliyet, girişim başına ve bir dağılım olarak | oran | İş gerekçesi kayıtları ve defter | Hizmet finansal yönetimi; sürekli iyileştirme | Tahmin doğruluğu | Üç aylık | Temel tahmini sonradan revize etmek; aşımları kapsam değişikliği olarak dışlamak | Onayda dondurulmuş tahmin; kapsam değişikliklerini onayla günlüğe kaydetmek; tamamlanma için toplam maliyeti göstermek |
| Fayda tahmini doğruluğu | Fayda kanıt kurallarını kullanarak, tamamlanan girişimler için gerçekleşen faydanın beklenen faydaya oranı | onayda gerçekleşen fayda / beklenen fayda, girişim başına ve bir dağılım olarak | oran | İş gerekçesi kayıtları ve fayda sicili | Sürekli iyileştirme; hizmet değer sistemi yönetişimi | Paydaşlarla sonuç incelemesi | Üç aylık | Ölçülmemiş faydaları saymak; faydayı yeniden tanımlamak | Fayda sicili kuralları; teslimat takımı dışındaki sahibin doğrulaması |
| Kanıta dayalı durdurma oranı | Kanıt resmi değiştirdiği için bir aşama kapısında durdurulan ya da yeniden şekillendirilen finanse edilmiş girişimlerin payı | bir kapıda kanıta dayanarak durdurulan ya da yeniden şekillendirilen girişimler / bir kapıya ulaşan girişimler | yüzde | Aşama kapısı karar günlüğü | Sürekli iyileştirme; portföy yönetişimi | Yayımlanmış işten öğrenme | Üç aylık | Oranı şişirmek için düşük değerli işi durdurmak; hiçbir şeyi asla durdurmamak | Doğruluk ölçümleriyle birlikte okumak; durdurma ve devam etme nedenlerini incelemek |
Bölüm 8: Güvenlik, Risk, Uyum ve Tedarikçi Metrikleri
8.1 Güvenlik olayı ve zafiyet metrikleri
Kaynak konu: 8.1, Güvenlik olayı ve zafiyet metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maruz kalma penceresi | Bilinen bir zafiyetin kapsamdaki varlıklarda öncelik bandına göre açık kaldığı süre | zafiyetin varlığa uygulandığının bilindiği tarihten bir düzeltmenin veya kabul edilmiş azaltımın doğrulandığı tarihe kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Zafiyet tarayıcısı, kayıt sistemi, değişiklik kayıtları | Bilgi güvenliği yönetimi; sorun yönetimi | Birikim listesindeki bir kusurun düzeltilme süresi | Haftalık | Bulguları doğrulamadan kapatmak; başlangıç tarihini değiştirmek; önem derecesini yeniden sınıflandırmak | Düzeltme yapan takımın dışındaki biri tarafından doğrulama adımı; kayıttaki başlangıç tarihi kuralı; önem derecesi değişiklik günlüğü |
| Yama uyumu | Kapsamdaki varlıkların, sınıfları için yama politikası penceresini karşılayan oranı | politika penceresi içinde yamalanan varlıklar / dönemde yama gerektiren kapsamdaki varlıklar | yüzde | Uç nokta ve sunucu yönetim araçları, varlık kaydı | Bilgi güvenliği yönetimi; yayın ve dağıtım yönetimi | İşlem hattında güncel tutulan bağımlılıklar | Haftalık | Yamalaması zor varlıkları kapsamın dışında bırakmak; sistem yeniden başlatılmadığı halde bir yamayı uygulanmış saymak | Kapsam değişikliklerinin günlüğe kaydedilmesi; yüklü sürümü kayıttan değil varlığın kendisinden doğrulamak |
| Gecikmiş kritik bulgular | Politika son tarihini aşmış kritik öncelikli bulguların sayısı ve yaşı | son tarihi geçmiş kritik bulguların sayısı; en eskisinin yaşı | adet; gün | Zafiyet yönetim sistemi | Bilgi güvenliği yönetimi; risk yönetimi | Üzerinde anlaşılan sınırı aşan güvenlik kusurları | Haftalık | Bulguları bölmek veya birleştirmek; önem derecesini düşürmek | Benzersiz zafiyet ve varlığa göre saymak; tüm önem derecesi değişikliklerini incelemek |
| Tarama kapsamı | Kapsamdaki varlıkların gereken aralık içinde değerlendirilen oranı | son aralıkta başarıyla taranan varlıklar / kapsamdaki varlıklar | yüzde | Varlık kaydıyla birleştirilmiş tarayıcı raporları | Bilgi güvenliği yönetimi; BT varlık yönetimi | Her derlemede çalıştırılan işlem hattı denetimleri | Haftalık | Daha dar bir kümeyi taramak; kimlik doğrulaması başarısız olan bir taramayı saymak | Varlık kaydına karşı kapsam; tarama kalitesi (kimlik doğrulamalı, tam) |
| Sınırlama süresi | Doğrulanmış bir güvenlik olayının tespitinden sınırlanmasına kadar geçen süre | tespitten sınırlamaya kadar geçen saatlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | saat | Olay kayıtları | Olay yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Bir arızadan sonra hizmeti geri getirme süresi | Olay başına, aylık incelenir | Saati daha geç başlatmak; sınırlamayı erken ilan etmek | Saat ilk tespit sinyalinde başlar; sınırlamayı kanıtla doğrulamak |
| Risk istisnası yaşı | Kabul edilmiş risk istisnalarının yaşı ve inceleme tarihini geçenlerin oranı | onaydan bu yana geçen günler; inceleme tarihi geçmiş istisnalar / açık istisnalar | gün; yüzde | İstisna kaydı | Risk yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Teknik borç incelemesi | Aylık | İstisnaları otomatik yenilemek; yaşı düşürmek için istisnaları bölmek | İstisna yenilemelerini gerekçeyle incelemek; yeni kanıt olmadan yenilemeleri sınırlamak |
| Güvenlik bildirim oranı | Bildirim kültürünün bir göstergesi olarak, çalışanların bildirdiği şüpheli olayların doğrulanmış güvenlik olaylarına oranı | dönemdeki çalışan bildirimleri / dönemde doğrulanan şüpheli olaylar, grup düzeyinde eğilimle birlikte | oran | Güvenlik e-posta kutusu, olay kayıtları | Bilgi güvenliği yönetimi; olay yönetimi | Engelleri açıkça dile getirme | Aylık | Düşük değerli bildirimleri teşvik etmek; diğer rakamları iyileştirmek için bildirimleri caydırmak | Bildirimlerin kalitesi; yorumları okumak; insanların bildirimde kendilerini güvende hissedip hissetmediğine dair anket |
8.2 Risk ve kontrol metrikleri
Kaynak konu: 8.2, Risk ve kontrol metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Risk inceleme güncelliği | Açık risklerin sahibi tarafından kararlaştırılan aralık içinde incelenen oranı | aralık içinde incelenen riskler / açık riskler | yüzde | Risk kaydı inceleme tarihleri | Risk yönetimi; sürekli iyileştirme | Planlama ve gözden geçirme konuşmalarında incelenen riskler | Aylık | Riskleri tartışma yapmadan incelenmiş olarak işaretlemek; aralığı değiştirmek | İncelemeleri içerik açısından örneklemek; kayıtta sabit aralık |
| Sahip kapsamı | Sahipliği kabul etmiş, adı belli, güncel bir sahibi olan açık risklerin oranı | doğrulanmış güncel sahibi olan riskler / açık riskler | yüzde | Kişi dizinine bağlanmış risk kaydı | Risk yönetimi | Birikim listesindeki takım sahipli riskler | Aylık | Sahiplerini haberdar etmeden atama yapmak; yetkisi olmayan kıdemli birini adlandırmak | Sahip doğrulaması; sahiplerin yanıta göre hareket edebildiğini kontrol etmek |
| Kontrol testi kapsamı | Gereken döngü içinde işleyiş açısından test edilen temel kontrollerin oranı | döngüde test edilen temel kontroller / temel kontroller | yüzde | Kontrol kaydı ve test kayıtları | Risk yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | İşlem hattındaki otomatik denetimler | Üç aylık | Kolay kontrolleri test etmek; tasarım incelemelerini işleyiş testi olarak saymak | Temel kontrol listesinin ikinci bir tarafça belirlenmesi; test türünün kaydedilmesi |
| Kontrol etkinliği oranı | Test edilen kontrollerin tasarlandığı gibi çalıştığı bulunan oranı | etkili bulunan kontroller / test edilen kontroller | yüzde | Test sonuçları | Risk yönetimi; sürekli iyileştirme | Doğru nedenlerle geçen otomatik testler | Üç aylık | Küçük örneklemlerle test etmek; geçecek örnekleri seçmek | Sahibinden bağımsız örnekleme yöntemi; örneklem büyüklüğünün kaydedilmesi |
| KRI ihlali yanıt süresi | Bir temel risk göstergesinin eşiğini aşmasından kaydedilmiş bir karara kadar geçen süre | ihlalden karara kadar geçen saat veya günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | saat veya gün | KRI izleme ve karar günlüğü | Risk yönetimi; izleme ve olay yönetimi | Bir üretim sinyaline tepki | Aylık | İhlalden sonra eşiği değiştirmek; içeriği olmayan bir karar kaydetmek | Eşik değişikliği günlüğü; karar içeriğinin örneklenmesi |
| Ele alma planı zamanındalığı | Risk ele alma işlemlerinin taahhüt edilen tarihe kadar tamamlanan oranı | tarihine kadar tamamlanan ele alma işlemleri / dönemde vadesi gelen ele alma işlemleri | yüzde | Risk kaydı ve eylem izleyici | Risk yönetimi; sürekli iyileştirme | Teslim edilen iyileştirme eylemleri | Üç aylık | Kolay tarihler belirlemek; tamamlanmayı yeniden tanımlamak | Onay sırasında sahibiyle üzerinde anlaşılan tarihler; risk derecelendirmesinin değiştiğini kontrol etmek |
| Riske dayalı değişiklik payı | Kontrol kanıtı eklenmiş, riske dayalı yollarla onaylanan değişikliklerin oranı | gerekli kanıtla riske dayalı yolla onaylanan değişiklikler / dönemdeki değişiklikler | yüzde | Değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; risk yönetimi | Otomatik denetimlerle sürekli teslim edilen değişiklikler | Aylık | İncelemeden kaçınmak için değişiklikleri düşük riskli olarak sınıflandırmak; kontrollerce üretilmemiş kanıt eklemek | Sınıflandırmayı kurallara karşı örneklemek; işlem hattından otomatik kanıt |
8.3 Uyum ve denetim metrikleri
Kaynak konu: 8.3, Uyum ve denetim metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yükümlülük kapsamı | Uygulanabilir yükümlülüklerin, sahibi ve bir kanıt kaynağı olan bir kontrole eşlenen oranı | sahibi ve kanıt kaynağı olan en az bir kontrole eşlenen yükümlülükler / uygulanabilir yükümlülükler | yüzde | Yükümlülük kaydı ve kontrol kaydı | Yönetişim; bilgi güvenliği yönetimi; risk yönetimi | Bitti tanımı kontrol kanıtını içerir | Üç aylık | Yükümlülükleri zayıf veya ilgisiz kontrollere eşlemek; yükümlülükleri dar tanımlamak | Kontrol uygunluğunun ikinci bir tarafça gözden geçirilmesi; kontrolleri test etmek (bkz. Konu 8.2 “Risk ve kontrol metrikleri”) |
| Kanıt otomasyon oranı | Kapsamdaki kontrol kanıtının kayıt sistemlerinden otomatik toplanan oranı | otomatik toplanan kontrol kanıtı öğeleri / gereken kanıt öğeleri | yüzde | Kontrol kaydı, işlem hattı ve sistem günlükleri | Bilgi güvenliği yönetimi; değişiklik yetkilendirme | İşlem hattı incelemeyi, testi ve dağıtımı otomatik kaydeder | Üç aylık | Ekran görüntülerini veya dışa aktarımları otomatik saymak; önce düşük değerli kanıtı otomatikleştirmek | Otomatiği sistem tarafından üretilmiş ve kurcalamaya dirençli olarak tanımlamak; riske göre sıralamak |
| Kanıt yanıt süresi | Bir denetçi veya değerlendirici tarafından istenen kanıtı sağlama süresi | talepten kabul edilen kanıta kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Denetim talebi izleyicisi | Yönetişim; bilgi güvenliği yönetimi | Bir paydaş sorusuna duyarlılık | Denetim başına | Kısmi kanıtı hızla sağlamak; talebin ifadesi üzerinde pazarlık yapmak | Yalnızca kabul edilen kanıtı saymak; takip taleplerini izlemek |
| Bulgu kapatma süresi | Denetim bulgularını önem derecesine göre kapatma süresi | bulgunun verilmesinden doğrulanmış kapatmaya kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Bulgu izleyicisi | Sürekli iyileştirme; risk yönetimi | Bir kusuru düzeltme süresi | Aylık | Bulguları doğrulamadan kapatmak; önem derecesini yeniden sınıflandırmak | Bağımsız doğrulama; önem derecesi değişiklik günlüğü |
| Tekrarlayan bulgu oranı | Önceki bir denetim veya incelemeden tekrarlayan bulguların oranı | özü itibarıyla daha önce kapatılmış bir bulguyla eşleşen bulgular / dönemdeki bulgular | yüzde | Neden bağlantılı bulgu izleyicisi | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Bir düzeltmeden sonra tekrarlayan kusur | Denetim döngüsü başına | Bulguları eşleşmeyecek şekilde yeniden ifade etmek; önceki bulguyu farklı bir tür olarak kapatmak | Kayıtlı bir kuralla nedene göre eşleştirmek; iç denetimin gözden geçirmesi |
| Görevler ayrılığı çatışmaları | Ayrılık kurallarını ihlal eden erişim veya onay birleşimlerinin sayısı ve çözülme süresi | tespit edilen çatışmalar; çözülme için geçen günlerin medyanı | adet; gün | Kimlik ve erişim yönetimi araçları, değişiklik kayıtları | Bilgi güvenliği yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Değişikliklerin bağımsız incelemesi | Aylık | Çatışmaları kapsam dışı sistemlere taşımak; hiç kaydedilmeyen geçici erişim vermek | Hassas süreçleri olan tüm sistemleri kapsamak; geçici erişimi gözden geçirmek |
| Denetim emeği | Kuruluşun bir denetim döngüsüne hazırlanmak ve onu desteklemek için harcadığı kişi saatleri, kapsam birimi başına | denetim hazırlığı ve desteğine kaydedilen saatler / kapsamdaki kontroller veya sistemler | birim başına saat | Zaman kayıtları veya emek tahminleri | Yönetişim; sürekli iyileştirme | Teslimat dışı işin maliyeti | Denetim döngüsü başına | Saatleri kaydetmemek; emeği başka bütçelere kaydırmak | Zaman kayıtlarını örneklemek; takım anketleriyle karşılaştırmak |
8.4 Tedarikçi ve sözleşme metrikleri
Kaynak konu: 8.4, Tedarikçi ve sözleşme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tedarikçi hizmet düzeyi gerçekleşmesi | Bir tedarikçinin karşıladığı sözleşmeli hizmet düzeyi ölçümlerinin oranı, aynı hizmet için bir deneyim ölçümüyle eşlenmiş | dönemde karşılanan ölçümler / sözleşmeli ölçümler; hizmetin kullanıcı deneyimi puanının yanında raporlanır | yüzde | Tedarikçi raporları, kendi izlemeniz, anket verileri | Tedarikçi yönetimi; hizmet düzeyi yönetimi | Bir ortağın hedeflere katkısının incelenmesi | Aylık | Tedarikçi olayları ölçümden dışlar; saat durdurulur; dar tanımlar | Kendi izlemeniz; deneyim ölçümü; dışlamaların denetimi |
| Tedarikçiye atfedilen olay süresi | Bir tedarikçinin bileşenine veya eylemine atfedilen hizmet etkisi saatleri | bir tedarikçinin arızasının doğrulanmış neden olduğu olayların etki saatleri toplamı | saat | Neden analizli olay kayıtları, tedarikçi olay raporları | Olay yönetimi; tedarikçi yönetimi | Dış engellerde kaybedilen zaman | Aylık | Atfetmeye itiraz etmek; tedarikçi arızalarını müşteri tarafı olarak sınıflandırmak | Ortak neden incelemesi; anlaşmazlıklar için tarafsız gözden geçirici; itiraz edilen payı izlemek |
| Sözleşme kaydı kapsamı | Güncel bir sözleşmesi, adı belli bir iç sahibi ve planlanmış bir incelemesi olan tedarikçilerin oranı | üçüne de sahip tedarikçiler / kapsamdaki tedarikçiler | yüzde | Sözleşme kaydı, satın alma kayıtları | Tedarikçi yönetimi; finansal yönetim | Dış bağımlılıkların net sahipliği | Üç aylık | Bilmeyen sahipleri adlandırmak; tarihsiz sözleşmeleri listelemek | Sahip doğrulaması; inceleme toplantılarının yapıldığını kontrol etmek |
| Durum tespiti güncelliği | Risk değerlendirmesi inceleme döngüsü içinde olan kritik tedarikçilerin oranı | döngü içinde değerlendirilen kritik tedarikçiler / kritik tedarikçiler | yüzde | Tedarikçi risk değerlendirmeleri | Tedarikçi yönetimi; risk yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Risklerin düzenli incelenmesi | Üç aylık | Yalnızca anketle yapılan değerlendirmeler; tedarikçilerin kendi kendini belgelendirmesi | Kritik tedarikçiler için kanıt şartı; örnek doğrulama |
| Çıkış hazırlığı | Kararlaştırılan süre içinde test edilmiş, belgelenmiş bir çıkış planı olan kritik tedarikçilerin oranı | test edilmiş çıkış planı olan kritik tedarikçiler / kritik tedarikçiler | yüzde | Çıkış planları ve test kayıtları | Tedarikçi yönetimi; hizmet sürekliliği yönetimi | Bir bağımlılıktan toparlanmanın uygulanması | Yıllık | Bir plan yazıp test edilmiş saymak; gerçek adımları olmayan tatbikatlar | Neyin uygulandığını kaydetmek; tatbikatın bağımsız incelenmesi |
| Yoğunlaşma | Test edilmiş alternatifi olmayan tek bir tedarikçiye bağımlı kritik hizmetlerin oranı | tek tedarikçi bağımlılığı olan ve test edilmiş alternatifi bulunmayan kritik hizmetler / kritik hizmetler | yüzde | Bağımlılık haritası, tedarikçi kaydı | Tedarikçi yönetimi; risk yönetimi | Tek hata noktasından kaçınma | Üç aylık | Bir tedarikçiyi kâğıt üzerinde birkaç tüzel kişiliğe bölmek | Nihai sağlayıcıya kadar bağımlılık haritası; paylaşılan platformları gözden geçirmek |
| Ortak eylem kapatma oranı | Tedarikçilerle yapılan ortak incelemelerde kararlaştırılan eylemlerin vadesine kadar kapatılanlarının oranı | tarihine kadar kapatılan ortak eylemler / vadesi gelen ortak eylemler | yüzde | İnceleme tutanakları ve eylem izleyici | Tedarikçi yönetimi; sürekli iyileştirme | Teslim edilen retrospektif eylemleri | Üç aylık | Kolay eylemler belirlemek; etkisi olmadan kapatmak | Eylem kalitesini gözden geçirmek; amaçlanan sorunun iyileştiğini kontrol etmek |
8.5 Düzenlemeye tabi ve kamuya yönelik raporlama
Kaynak konu: 8.5, Düzenlemeye tabi ve kamuya yönelik raporlama.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Raporlama yükümlülüğü kapsamı | Adı belli bir sahibi, belirtilmiş bir tanımı, bir veri kaynağı ve bir takvim girdisi olan raporlama yükümlülüklerinin oranı | dördüne de sahip yükümlülükler / kapsamdaki raporlama yükümlülükleri | yüzde | Yükümlülük kaydı | Ölçüm ve raporlama; yönetişim | Paydaşlarla bilgi ihtiyaçları üzerine çalışma anlaşması | Üç aylık | Yükümlülükleri dar ele almak; anlaşma olmadan sahibi listelemek | Kaydın uyum veya iç denetim tarafından gözden geçirilmesi; sahiplerden doğrulama |
| Rapor zamanındalığı | Gereken raporların vade tarihine kadar sunulan oranı | vade tarihinde veya öncesinde sunulan raporlar / dönemde vadesi gelen raporlar | yüzde | Raporlama takvimi ve sunum kayıtları | Ölçüm ve raporlama | Paydaşlara verilen taahhütlerin karşılanması | Aylık | Tarihe yetişmek için eksik raporlar sunmak; taslakları sunum saymak | Sunumda bütünlük kontrolü; yalnızca kabul edilen raporları saymak; düzeltme oranı |
| Düzeltme (yeniden beyan) oranı | Sunulmuş raporların veya rakamların sonradan düzeltilen oranı | sunulduktan sonra düzeltilen raporlar veya rakamlar / sunulan raporlar veya rakamlar | yüzde | Sunum günlüğü ve düzeltme günlüğü | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Kaçan kusurlar | Üç aylık | Düzeltmeleri bastırmak; düzeltmeleri sessizce yapmak | Düzeltme günlüğünün bağımsız bir okuyucu tarafından gözden geçirilmesi; düşük bir oranın izlenebilirlikle birlikte okunması |
| İzlenebilirlik kapsamı | Raporlanan rakamlardan, belgelenmiş adımlarla bir kayıt sistemine kadar izlenebilenlerin oranı | bir kayıt sistemine belgelenmiş kökeni olan rakamlar / raporlanan rakamlar | yüzde | Köken belgeleri, rapor belirtimleri | Ölçüm ve raporlama; bilgi yönetimi | Yeniden üretilebilir derlemeler | Üç aylık | Kökeni yüzeysel belgelemek; yalnızca basit rakamları dahil etmek | Bir hesaplamayı kaynaktan yeniden gerçekleştirerek kökeni örneklemek |
| Tanım uyumu | Yasal tanımı ile iç tanımı belgelenmiş ve uzlaştırılmış raporlanan ölçümlerin oranı | belgelenmiş uzlaştırması olan ölçümler / yasal tanımı olan raporlanan ölçümler | yüzde | Metrik kaydı | Ölçüm ve raporlama; hizmet düzeyi yönetimi | Paylaşılan bitti tanımı | Üç aylık | Uzlaştırma yapmadan tanımları uyumlu ilan etmek; yasal tanımı yalnızca raporda benimsemek | Uzlaştırma belgesinin gözden geçirilmesi; her iki rakamı yan yana göstermek |
| Raporlama emeği | Yinelenen bir raporu üretmek için harcanan kişi saatleri | rapor döngüsü başına kaydedilen saatler, elle çıkarım ve derlemenin payıyla birlikte | saat | Zaman tahminleri, emek kayıtları | Ölçüm ve raporlama; sürekli iyileştirme | Teslimat dışı işin maliyeti | Rapor döngüsü başına | Saatleri kaydetmemek; işi başka takımlara kaydırmak | Takım geri bildirimiyle karşılaştırmak; tahmine tüm katkıda bulunanları dahil etmek |
| Yayımlanan erişilebilirlik uyumu | Yayımlanan raporların ve veri kümelerinin gereken erişilebilirlik standardını karşılayan oranı | erişilebilirlik denetiminden geçen yayımlanmış öğeler / yayımlanmış öğeler | yüzde | Erişilebilirlik test sonuçları | Ölçüm ve raporlama; bilgi yönetimi | Kapsayıcı bitti tanımı | Üç aylık | Yalnızca bazı sorunları bulan bir denetleyici çalıştırmak; geride kalan ayrı bir erişilebilir sürüm yayımlamak | Yardımcı teknolojiyle elle test; sürümler arasında eşitliği kontrol etmek |
Bölüm 9: İnsan, Takım ve İyileştirme Metrikleri
9.1 Takım sağlığı ve geliştirici deneyimi
Kaynak konu: 9.1, Takım sağlığı ve geliştirici deneyimi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Geri bildirim döngüsü süresi | Bir kişinin yaygın bir eylemin sonucunu alması için geçen süre, döngü türüne göre | takım başına derleme, test çalıştırma, kod inceleme beklemesi ve dağıtım için dakika ya da saat cinsinden medyan ve 85. yüzdelik | dakika veya saat | Boru hattı ve inceleme aracı zaman damgaları, takım bazında toplulaştırılmış | Yayın ve dağıtım yönetimi; sürekli iyileştirme | Sürekli teslimatta hızlı geri bildirim | Haftalık | Yavaş vakaları dışarıda bırakmak; işin çoğunun izlemediği hızlı bir yolu ölçmek | 85. yüzdeliği raporlayın; her döngünün başlangıcını ve bitişini kayıtta tanımlayın |
| Odaklanma süresi payı | Çalışma süresinin, kararlaştırılan asgari uzunluktaki kesintisiz bloklarda geçen payı, takımın bildirdiği şekilde | kısa bir nabız anketinde toplanan, takımın bildirdiği odaklanma bloklarındaki saat / çalışma saati | yüzde | Takım nabzı; takım kabul ederse ve toplulaştırılırsa takvim verisi | Sürekli iyileştirme; bilgi yönetimi | Derin çalışma için korunan zaman | Aylık | Odaklanmadan takvim zamanı bloklamak; yöneticileri memnun etmek için şişirilmiş odaklanma bildirmek | Takımın sahip olduğu nabız; kesinti nedenleriyle karşılaştırma; bireysel raporlama yok |
| Bilişsel yük derecesi | Adı belirtilen bir sistemi ya da süreci anlamanın ve değiştirmenin ne kadar zor olduğuna dair takım derecelendirmesi | sistem başına, kısa ve kararlaştırılmış bir ölçekte ortalama derece ve dağılım | ölçek puanı | Bir sisteme veya sürece bağlı kısa nabız | Hizmet tasarımı; bilgi yönetimi | İşin ortak anlaşılması | Üç aylık | İnceleme çekmemek için sistemleri düşük derecelendirmek; derecelendirmek için kolay sistemleri seçmek | Sabit bir sistem listesini derecelendirin; işe alıştırma süresi ve olay örüntüleriyle karşılaştırın |
| Engel çözüm süresi | Bir engelin takım tarafından dile getirilmesinden kaldırılmasına ya da kaldırmama kararının kaydedilmesine kadar geçen süre | dile getirilmeden çözüme ya da karara kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Engel listesi veya izleyici | Sürekli iyileştirme; sorun yönetimi | Engellerin kaldırılması | Aylık | Engelleri gidermeden kapatmak; engelleri kaydetmeyi reddetmek | Takım çözümü onaylar; yeniden açılan engel oranı |
| Takım sağlığı kontrolü eğilimi | Takımın kendi seçtiği boyutlarda kendi derecelendirmesi, zaman içinde izlenir | kontroller arasında takımın seçtiği boyut derecelerindeki değişim | ölçek puanı | Takımın sahip olduğu takım sağlığı kontrolü | Sürekli iyileştirme | Takımın daha etkili olma yolları üzerine düşünmesi | Aylık veya üç aylık | Yöneticilerin iyi puan için baskı yapması; takımların dikkat çekmemek için puanları ayarlaması | Sonuçlar takıma aittir; eğilimler yalnızca takımın onayıyla paylaşılır |
| Araç ve süreç memnuniyeti | Takımın günlük kullandığı araç ve süreçlerden memnuniyetine dair derecelendirmesi | adı belirtilen her araç veya süreç için ortalama derece ya da olumlu yanıt payı | ölçek puanı veya yüzde | Kısa nabız | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Ortamın işe uyumu | Üç aylık | Mutlu kullanıcıları anketlemek; çalışanları iyi yanıt vermeye eğitmek | Yanıt oranı ve dağılımı; yorumları okuyun; sistem ölçümleriyle ilişkilendirin |
| Boyut kapsamı | Bir takımın fiilen kullandığı ölçümlerin kapsadığı SPACE boyutu sayısı | kullanımda en az bir ölçümü olan beş boyutun sayısı | sayı (0 ile 5 arası) | Metrik kaydı | Ölçüm ve raporlama; yönetişim | Dengeli ölçümler | Yıllık | Bir boyutu göstermelik bir ölçümle saymak | Sayılan her ölçümün bir kararda kullanıldığını denetleyin |
9.2 Memnuniyet ve iyi oluş metrikleri
Kaynak konu: 9.2, Memnuniyet ve iyi oluş metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sürdürülebilir tempo derecesi | Mevcut temponun süresiz olarak sürdürülüp sürdürülemeyeceğine dair takım derecelendirmesi | “bu tempoda süresiz çalışmaya devam edebiliriz” ifadesi için kararlaştırılmış bir ölçekte ortalama derece ve dağılım | ölçek puanı | Anonim takım nabzı | Sürekli iyileştirme; iş gücü ve yetenek yönetimi | Süresiz sabit tempo | Aylık | Yöneticilerin iyi puan için baskı yapması; takımların beklenen şeyi bildirmesi | Anonimlik ve grup büyüklüğü kuralları; iş yükü olgularıyla karşılaştırma; yorumları okuma |
| Psikolojik güvenlik derecesi | Sorunları dile getirmenin ve kişilerarası risk almanın ne kadar güvenli olduğuna dair takım derecelendirmesi | takım başına, doğrulanmış kısa bir ifade kümesi üzerinde ortalama derece | ölçek puanı | Anonim takım nabzı | Sürekli iyileştirme; iş gücü ve yetenek yönetimi | Güven ve açık değerlendirme | Üç aylık | Yalnızca güvenli takımları anketlemek; puanları yükselten ifade değişiklikleri | Sabit ifade günlüğü; yanıt oranı ve dağılımı; olaylar ve hatalar için raporlama oranlarıyla karşılaştırma |
| İhtiyaç desteği derecesi | İşte özerklik, yetkinlik ve ilişkiselliğe dair takım derecelendirmesi | takım başına, üç ifadenin her biri için ortalama derece | ölçek puanı | Anonim takım nabzı | İş gücü ve yetenek yönetimi; sürekli iyileştirme | İhtiyaç duydukları ortama sahip motive bireyler | Üç aylık | İfadeleri yeniden tanımlamak; yanıtları yönlendirmek | Sabit ifadeler; takımın sahip olduğu yorumlama; yorumlar |
| İş yükü gerginliği derecesi | İş yükünün kapasiteye göre ne kadar zorlayıcı olduğuna dair takım derecelendirmesi | ortalama derece ve iş yükünü sürdürülemez olarak derecelendirenlerin payı | ölçek puanı; yüzde | Anonim takım nabzı | Kapasite ve performans yönetimi; iş gücü ve yetenek yönetimi | Sürdürülebilir gelişim | Aylık | İnceleme çekmemek için bildirilen gerginliği düşürmek; kapsamı kâğıt üzerinde ayarlamak | Plansız iş ve rotasyon yüküyle karşılaştırma; gizli işi denetleme |
| Süregelen uzatılmış mesai haftaları | Rotasyonun ya da takımın normal saatlerinin çok ötesinde çalıştığı haftaların payı, rotasyon veya takım düzeyinde sayılır | takım düzeyinde uzatılmış mesai olan dönem haftaları / dönem haftaları | yüzde | Takım bazında toplulaştırılmış rotasyon kayıtları ve nöbet günlükleri; takımın bildirdiği, isteğe bağlı | Olay yönetimi; kapasite ve performans yönetimi | Aşırı yükün işareti olarak fazla mesai | Aylık | Saatleri kaydetmemek; işi rotasyon kayıtlarının dışına taşımak | Olay günlükleri ve takım yorumlarıyla karşılaştırma; cezasız raporlamaya izin verme |
| Gönüllü işten ayrılma ve çıkış temaları | Bir dönemde gönüllü olarak ayrılan takım üyelerinin payı, çıkış görüşmelerinden gelen temalarla | gönüllü ayrılanlar / ortalama kadro; onay veren ayrılanlardan tema sayıları | yüzde; sayı | İnsan kaynakları kayıtları, çıkış görüşmeleri | İş gücü ve yetenek yönetimi | Deneyimli insanları elde tutma | Üç aylık | İstifaları gönüllü olmayan olarak yeniden sınıflandırmak; çıkış görüşmelerini yönlendirmek | Net sınıflandırma kuralları; bağımsız çıkış görüşmeleri; uzun dönemlere bakma |
| İyi oluş geri bildirimine yanıt süresi | Bir takımın iyi oluş kaygısını dile getirmesinden kayıtlı bir yanıta kadar geçen süre | kaygıdan kayıtlı karara veya eyleme kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | Takım geri bildirim günlüğü | Sürekli iyileştirme | Takım değerlendirmesine hızlı yanıt | Üç aylık | Eylemsiz bir yanıt kaydetmek; kaygıları hızla kapatmak | Takım yanıtın anlamlı olduğunu onaylar; derecelerin değişip değişmediğini izleyin |
9.3 İş birliği ve devir teslim metrikleri
Kaynak konu: 9.3, İş birliği ve devir teslim metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Devir teslim sayısı | Bir iş öğesinin tamamlanmadan önce sahip takımı değiştirme sayısı | öğe türüne göre, tamamlanan öğe başına takımdan takıma aktarmaların medyanı ve 85. yüzdeliği | öğe başına aktarma | ITSM veya izleyici atama geçmişi, takım bazında toplulaştırılmış | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | İşi uçtan uca taşıyan çapraz işlevli takımlar | Aylık | İşi başkaları yaparken öğeleri tek bir takıma atanmış tutmak; saymamak için ortak bir kuyruğa yeniden atamak | Takım bazında gerçek etkinliği kontrol edin; devir teslimleri yalnızca atamaya göre değil, etkinliğe göre sayın |
| Devir teslim bekleme payı | Bir öğenin geçen süresinin, iş yeniden başlamadan önce bir devir teslimden sonra beklemeyle geçen payı | devir teslim ile alan takımın ilk eylemi arasındaki süre / toplam geçen süre, öğeler genelinde medyan | yüzde | Atama ve etkinlik zaman damgaları | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Akış verimliliği; kuyruk süresi | Aylık | Yalnızca bir onaylamadan ibaret ilk eylemi kaydetmek; doğru takıma geç atamak | “İlk eylemi” esaslı bir adım olarak tanımlayın; memnuniyet ve çözüm süresiyle karşılaştırın |
| Yeniden atama oranı | Takımlar arasında ikiden fazla kez aktarılan ya da önceki takıma geri gönderilen öğelerin payı | ikiden fazla kez yeniden atanan veya geri gönderilen öğeler / tamamlanan öğeler | yüzde | Atama geçmişi | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Yeniden iş ve sekip duran iş | Aylık | Yanlış olsa bile yeniden atamayı reddetmek; öğeleri başka bir takım altında kapatıp yeniden açmak | Çözüm kalitesi ve yeniden açılma oranı; sekip duran öğelerden örnek alın |
| Bağımlılık gecikmesi | Öğelerin başka bir takımı bekleyerek engelli kaldığı süre | bağımlılık adı belirtilerek, “başka takım tarafından engellenmiş” durumda geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | İzleyicideki engelli durumu ve bağımlılık alanı | Değişiklik yetkilendirme; yayın ve dağıtım yönetimi | Engellenmiş iş öğesinin yaşı | Aylık | Engelli durumu kaydetmemek; yanlış bağımlılığı adlandırmak | Çevrim süresi ve öğe yaşıyla karşılaştırın; bağımlılık alanını takımlarla gözden geçirin |
| Ortak çözüm oranı | Sıralı yükseltme olmaksızın, birkaç takımdan insanın gerçek zamanlı birlikte çalışarak çözdüğü olayların payı | kayıtlı gerçek zamanlı iş birliği (örneğin ortak bir kanal ya da çağrı) olup başka devir teslim olmadan çözülen olaylar / uygun öncelikteki olaylar | yüzde | İş birliği etiketli olay kayıtları | Olay yönetimi; büyük olay yönetimi | Sorunlar üzerinde sürü hâlinde çalışma (swarming) | Aylık | Her olayı ortak olarak etiketlemek; gerçek iş olmayan ortak kanallar oluşturmak | Çağrının veya kanalın çözen insanları içerdiğini kontrol edin; çözüm süresi ve sonuçlar |
| Bilgi kapsamı | Kritik bileşenlerin, işletmeye ve değiştirmeye muktedir en az belirli sayıda takım üyesine sahip olanlarının payı | işletmeye ve değiştirmeye muktedir en az hedef sayıda kişisi olan kritik bileşenler / kritik bileşenler | yüzde | Takımın tuttuğu beceri ve sahiplik haritası | Bilgi yönetimi; hizmet sürekliliği yönetimi | Ortak sahiplik ve ortak kod sahipliği | Üç aylık | Kuramsal olarak yapabilecek insanları listelemek; haritayı şişirmek | Eşli çalışma veya tatbikat kanıtı; son değişikliği fiilen kimin yaptığını sorun |
| Paydaş yanıt süresi | Bir takımın paydaşa sorusundan kullanılabilir bir yanıta kadar geçen süre | sorunun kaydedilmesinden yanıtın kaydedilmesine kadar geçen saatlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | saat | Açık sorular için soru günlüğü veya izleyici alanı | Hizmet düzeyi yönetimi; iş ilişkileri yönetimi | Sürekli paydaş katılımı | Aylık | Soruları geç kaydetmek; kullanılabilir olmayan bir yanıtı alınmış olarak işaretlemek | Paydaş yanıtın kullanılabilir olduğunu onaylar; sorulardan örnek alın |
9.4 Beceri ve öğrenme metrikleri
Kaynak konu: 9.4, Beceri ve öğrenme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Korunan öğrenme zamanı payı | Takım kapasitesinin, öğrenmeye ayrılan ve gerçekten kullanılan payı | takım düzeyinde, çalışma süresi içinde öğrenmeye harcanan saat veya kapasite payı / toplam çalışma kapasitesi | yüzde | Takım kapasite planı ve iş izleyicisi iş türü | İş gücü ve yetenek yönetimi; sürekli iyileştirme | Değerlendirme ve teknik mükemmellik için zaman | Aylık | Sıradan işi öğrenme olarak kaydetmek; sonra iptal edilen zaman planlamak | Yalnızca kullanılan zamanı sayın; iş türü kayıtları ve takım yorumlarıyla karşılaştırın |
| Çapraz eğitim derinliği | Son dönemde en az iki kişi tarafından yapılmış kritik görevlerin payı | dönemde iki veya daha fazla kişi tarafından yapılan kritik görevler / kritik görevler | yüzde | Takımın görev ve sahiplik haritası, yakın tarihli işle doğrulanmış | Bilgi yönetimi; hizmet sürekliliği yönetimi | İşin ortak sahipliği | Üç aylık | Görevi hiç yapmamış insanları listelemek; tek bir gözlemi saymak | Yakın tarihli iş kanıtı; tatbikat sonuçları |
| İlk katkıya kadar geçen süre | Yeni bir takım üyesinin ilk gerçek değişikliğini veya çözülmüş vakasını tamamlaması için geçen süre | başlangıç tarihinden üretimdeki ilk tamamlanmış gerçek iş öğesine kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | İşe alıştırma izleyicisi ve iş izleyicisi | İş gücü ve yetenek yönetimi; bilgi yönetimi | Yeni bir takım üyesinin ilk değişikliği yapma süresi | İşe alım başına, üç ayda bir gözden geçirilir | Önemsiz değişiklikleri saymak; saati geç başlatmak | “Gerçek” işi kayıtta tanımlayın; yeni üyeye ve yoldaşına sorun |
| Topluluk katılımı | Takım üyelerinin, kendi seçtikleri bir uygulama topluluğuna dönemde katılma payı | dönemde katılan, katkıda bulunan veya sunum yapan üyeler / takım üyeleri, takım düzeyinde | yüzde | Topluluk kayıtları, gönüllü | Bilgi yönetimi; sürekli iyileştirme | Uygulama toplulukları | Üç aylık | Katılımı zorunlu kılmak; kayıtları saymak | Yalnızca gönüllü; topluluğun ne ürettiğini sorun |
| Eğitimi uygulama oranı | Öğrenenin veya takımının, öğrenileni 90 gün içinde işte kullandığını bildirdiği eğitim deneyimlerinin payı | uygulanmış olarak bildirilen öğrenme deneyimleri / tamamlanan öğrenme deneyimleri | yüzde | Öğrenene kısa takip sorusu, takım düzeyinde anonimleştirilmiş | İş gücü ve yetenek yönetimi; sürekli iyileştirme | İşe uygulanan öğrenme | Üç aylık | Öğrenenlere uyguladıklarını söylemeleri için baskı yapmak; yalnızca hevesli olanlara sormak | Anonim toplulaştırma; takım düzeyinde takip; gözlemlenebilir değişikliklere bakın |
| İlgili sertifika kapsamı | Yasal, sözleşmesel veya giriş nedenleriyle sertifika gerektiren rollerden gereksinimi karşılananların payı | gerekli sertifikaya sahip roller / sertifika gerektiren roller | yüzde | Rol gereksinimleri kaydı, sertifika kayıtları | İş gücü ve yetenek yönetimi; yönetişim | Sözleşmesel veya düzenleyici giriş gereksinimlerini karşılama | Yıllık | İhtiyaç duymayan roller için sertifika toplamak; sertifikayı yetkinlik saymak | Gerçek gereksinimlerle sınırlayın; pratik yetkinliği başka kanıtlarla denetleyin |
| Takımlar arasında paylaşılan dersler | Olaylardan veya iyileştirmelerden çıkan derslerden, kaynak takımın dışında paylaşılıp başka bir takım tarafından kullanılanların sayısı | dönemde başka bir takım tarafından kaydedilmiş kullanımı olan paylaşılan dersler | sayı | Dersler kaydı ve inceleme notları | Bilgi yönetimi; sürekli iyileştirme | Takımlar arasında paylaşılan öğrenme | Üç aylık | Önemsiz dersleri paylaşmak; paylaşımları saymak | Başka bir takımın kayıtlı kullanımını şart koşun; kaliteyi gözden geçirin |
9.5 Sürekli iyileştirme metrikleri
Kaynak konu: 9.5, Sürekli iyileştirme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eylem takip oranı | Gözden geçirmelerde kararlaştırılan iyileştirme eylemlerinden, kararlaştırılan tarihe kadar tamamlananların payı | tarihe kadar tamamlanan eylemler / dönemde vadesi gelen eylemler | yüzde | İyileştirme kaydı veya takım biriktirme listesi | Sürekli iyileştirme | Teslim edilen değerlendirme eylemleri | Aylık | Önemsiz eylemler üzerinde anlaşmak; vade tarihlerini kaydırmak; yapmadan kapatmak | Eylemlerin büyüklüğünü ve değerini gözden geçirin; tarih değişiklikleri kaydedilir; etki denetimi oranı |
| İyileştirme birikim listesi yaşı | Açık iyileştirme öğelerinin yaşı, en eskilere dikkat edilerek | açık öğelerin gün cinsinden medyan ve 85. yüzdelik yaşı; en eski öğenin yaşı | gün | İyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Birikim listesi yaşı | Aylık | Eski öğeleri karar olmadan “yapılmayacak” diye kapatmak; yaşı sıfırlamak için öğeleri bölmek | Kapatma gerekçelerini kaydedin; eylemsiz kapatılan öğeleri izleyin; en eskileri gözden geçirin |
| Etki denetimi oranı | Etkisi bir başlangıç değerine karşı denetlenen tamamlanmış iyileştirmelerin payı | kayıtlı öncesi ve sonrası denetimi olan tamamlanmış iyileştirmeler / tamamlanmış iyileştirmeler | yüzde | Başlangıç değeri ve sonuç alanları olan iyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Deneylerden öğrenme | Üç aylık | Başlangıç değeri olmadan denetim kaydetmek; yalnızca başarıları denetlemek | Başlangıç değeri değişiklikten önce tarihlenmiş; boş ve olumsuz sonuçları dahil edin |
| Fikirden denemeye kadar geçen süre | Bir iyileştirme fikrinin dile getirilmesinden gerçek işteki ilk denemeye kadar geçen süre | dile getirilmeden ilk denemeye kadar geçen günlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | İyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Değişikliklerde hızlı geri bildirim | Aylık | Bir plana deneme demek; önemsiz varyasyonları denemek | Bir denemeyi gerçek işteki bir değişiklik olarak tanımlayın; denenen fikirlerin önemine bakın |
| Sahadaki fikir payı | İyileştirme fikirlerinden, işi yapan insanlar tarafından ortaya konanların payı, takım düzeyinde sayılır | işi yapan takım üyelerinin ortaya koyduğu fikirler / ortaya konan fikirler | yüzde | İyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Kendi kendini örgütleyen takımlar | Üç aylık | Yöneticilerin fikirleri çalışanların adı altında girmesi; zorunlu fikir kotaları | Yazara göre fikirler takım düzeyinde kaydedilir; kota yok; takıma sorun |
| Tekrarlayan sorun oranı | Nedenini ortadan kaldırmayı amaçlayan bir iyileştirmeden sonra yeniden ortaya çıkan sorunların payı | ilgili bir iyileştirme kapandıktan sonra belirtilen dönem içinde tekrarlayan sorunlar / ilgili nedene sahip olarak kapatılan iyileştirmeler | yüzde | Nedene göre ilişkilendirilmiş olay, sorun ve iyileştirme kayıtları | Sorun yönetimi; sürekli iyileştirme | Bir düzeltmeden sonra kaçan kusur | Üç aylık | Aynı sorun için farklı nedenler kaydetmek; önceki kaydı başka bir tür altında kapatmak | Kayıtlı bir kuralla nedene göre eşleştirin; takım dışından biri tarafından gözden geçirin |
| İyileştirme kapasitesi payı | Takım kapasitesinin iyileştirme işine harcanan payı | iyileştirme olarak etiketlenmiş kapasite veya tamamlanan öğeler / toplam kapasite veya tamamlanan öğeler | yüzde | İş izleyicisi iş türleri | Sürekli iyileştirme; kapasite ve performans yönetimi | Değerlendirme ve teknik mükemmellik için zaman | Aylık | Olağan işi iyileştirme olarak etiketlemek; sonra teslimat için kullanılan zamanı planlamak | Tür için öğelerden örnek alın; fiilen harcanan zamanla karşılaştırın |
9.6 Kurumsal değişim ve benimseme metrikleri
Kaynak konu: 9.6, Kurumsal değişim ve benimseme metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amaç netliği | Bir uygulamanın amacını ve çalışıp çalışmadığını nasıl anlayacaklarını kendi sözcükleriyle ifade edebilen takım üyelerinin payı | kısa, anonim bir denetimde net bir amaç ve gösterge veren üyeler / sorulan üyeler, takım düzeyinde | yüzde | Takım bazında toplulaştırılmış kısa anonim denetim | Kurumsal değişim yönetimi; sürekli iyileştirme | Takımın neden bu şekilde çalıştığına dair anlayışı | Üç aylık | İnsanları amacı ezberletmek; yönlendirici sorular sormak | Anonim denetim; nasıl anlayacaklarına dair bir örnek isteyin; sonuç hareketiyle karşılaştırın |
| Uygulama benimseme genişliği | Tanımlı bir uygulamayı, katılım değil gözlemlenebilir davranışla tanımlandığı şekilde kullanan takımların payı | son dönemde tanımlı davranışı gösteren, takım ve bir gözlemci tarafından doğrulanmış takımlar / kapsamdaki takımlar | yüzde | Gözlemle doğrulanmış takım öz değerlendirmesi | Kurumsal değişim yönetimi | Bir uygulamanın yayılması | Üç aylık | Panoları ve toplantıları saymak; takımların gözlemci için gösteri yapması | Davranış ve amaçla tanımlayın; takım dışından biri tarafından gözlem; sonuç hareketi |
| Karşılaştırmaya göre sonuç hareketi | Benimseyen takımlar için bir sonuç ölçümündeki değişimin, aynı dönemde benzer benimsemeyen takımlarla karşılaştırılması | benimseyenler için sonuçtaki değişim eksi karşılaştırma takımları için değişim | sonuç birimleri | Takım başına sonuç ölçümleri (akış, kararlılık, deneyim) | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Deneylerden öğrenme | Üç aylık | Elverişli bir karşılaştırma grubu ya da dönem seçmek; diğer değişiklikleri dışarıda bırakmak | Karşılaştırmayı ve dönemi önceden seçin; diğer değişiklikleri listeleyin; belirsizliği gösterin |
| Değişim yükü | Bir takımı aynı anda etkileyen önemli değişikliklerin sayısı | dönemde bir takımdan çalışma biçimini değiştirmesini isteyen önemli değişim girişimlerinin takım başına sayısı | sayı | Değişim portföyü ve takım girdisi | Kurumsal değişim yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Sürdürülebilir tempo | Üç aylık | Bir girişimi küçük parçalara bölmek; gayriresmî olarak gelen değişiklikleri saymamak | Takımın işi üzerindeki etkiye göre sayın; takımlardan sindirdiklerini listelemelerini isteyin |
| Paydaş katılım oranı | Etkilenen insanların tasarıma ve gözden geçirmeye katıldığı değişim girişimlerinin payı | etkilenen insanların katılımı kayıtlı girişimler / girişimler | yüzde | Girişim kayıtları ve etkilenen takım onayı | Kurumsal değişim yönetimi; paydaş katılımı | Sürekli paydaş katılımı | Üç aylık | İnsanları bir bilgilendirmeye çağırıp buna katılım demek; yalnızca katılımı kaydetmek | Etkilenen takımın tasarımı etkilediğini onaylaması; yanıt olarak yapılan değişiklikleri kaydedin |
| Gönüllü benimseme payı | Benimseyen takımlardan, yönlendirilmek yerine uygulamayı seçenlerin payı | uygulamayı seçtiğini bildiren benimseyen takımlar / benimseyen takımlar | yüzde | Takım raporları | Kurumsal değişim yönetimi | Kendi kendini örgütleyen takımlar | Yıllık | Bir zorunluluğu seçim olarak sunmak; takımların mecbur hissettikleri hâlde seçtik demesi | Anonim rapor; reddetselerdi ne olacağını sorun |
| Geri dönüş oranı | Bir uygulamayı benimsedikten sonraki bir yıl içinde bırakan takımların payı | 12 ay içinde bırakan takımlar / benimseyen takımlar | yüzde | Zaman içinde takım kayıtları | Kurumsal değişim yönetimi; sürekli iyileştirme | Yararsız bulunduğu için terk edilen uygulamalar | Yıllık | Bir uygulamayı bırakmayı maliyetli veya gizli hâle getirmek; bırakılan uygulamayı yeniden adlandırmak | Bırakma nedenlerini gözden geçirin; güvenli geri çekilmeye izin verin |
Bölüm 10: Yapay Zekâ Çağında Metrikler
10.1 Hizmet yönetimi ölçümünde yapay zekâ
Kaynak konu: 10.1, Hizmet yönetimi ölçümünde yapay zekâ.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Referans değer bütünlüğü | Ana göstergeleri için benimseme öncesi kayıtlı referans değeri bulunan planlanmış yapay zekâ kullanım senaryolarının payı | tarihli referans değeri olan kullanım senaryoları / planlanan kullanım senaryoları | yüzde | Kullanım senaryosu kaydı | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Bir deneyden önce referans değer | Üç ayda bir | Referans değerleri sonradan kaydetmek; elverişli göstergeleri seçmek | Tarih damgalı referans değerler; referans değer yönteminin bağımsız incelemesi |
| Yapay zekâ kullanım kapsamı | Kullanım senaryosuna göre, yapay zekânın kullanıldığı uygun iş öğelerinin veya görevlerin payı | yapay zekâ desteğinin kullanıldığı öğeler / uygun öğeler, araç günlüklerinden veya kullanıcı etiketlerinden, takım düzeyinde | yüzde | Araç kullanım günlükleri, etiketler | Hizmet masası; olay yönetimi; yayın ve dağıtım yönetimi | İstekli takımların bir aracı benimsemesi | Aylık | Kullanımı zorunlu kılmak; önemsiz ya da otomatik çağrıları saymak | Asla hedef olmasın; sonuç hareketiyle karşılaştırın; anlamlı kullanımı sayın |
| Öneri kabul ve geçersiz kılma oranı | Yapay zekâ önerilerinin olduğu gibi kabul edilen, düzenlenen veya reddedilen payı | her kategorideki öneriler / sunulan öneriler | yüzde | Takıma göre toplulaştırılmış araç günlükleri | Hizmet masası; bilgi yönetimi | Makine önerilerinin incelenmesi | Aylık | Kabulü ödüllendirmek; reddetmeyi zahmetli kılmak | Hedef olmasın; incelenmiş çıktı doğruluğu; kullanıcılara deneyimlerini sorun |
| İncelenmiş çıktı doğruluğu | Nitelikli bir inceleyici tarafından doğru ve amaca uygun bulunan, örneklenmiş yapay zekâ çıktılarının payı | doğru bulunan çıktılar / örneklenen çıktılar | yüzde | Örneklenmiş inceleme kayıtları | Kalite güvencesi; bilgi yönetimi | Çıktı için bitti tanımı | Aylık | Kolay çıktıları örneklemek; yumuşak inceleyiciler | Bağımsız inceleyicilerle rastgele örnek; yazılı standart; inceleyici rotasyonu |
| Referans değere göre görev süresi | Tanımlı bir görevin yapay zekâ ile tamamlanma süresinin referans değerle veya bir karşılaştırma grubuyla kıyaslanması | yapay zekâ ile görev süresinin medyanı ve 85. yüzdeliği eksi referans değer veya karşılaştırma grubundaki aynı değerler | dakika veya saat | Zamanlanmış görevler, bilet zaman damgaları | Hizmet masası; olay yönetimi | Bir görev için çevrim süresi | Üç ayda bir | Yalnızca üretimi zamanlamak; kolay görevleri seçmek | Denetlenmiş sonuca kadar süre; görevleri rastgele örnekleyin; inceleme ve yeniden işi dâhil edin |
| Yapay zekâ destekli görev başına maliyet | İnceleme ve yeniden iş dâhil, yapay zekâ destekli işin görev başına toplam maliyeti | (lisans ve kullanım maliyeti + inceleme ve yeniden iş zaman maliyeti) / yapay zekâ ile tamamlanan görevler | görev başına para birimi | Tedarikçi faturaları, zaman tahminleri, iş izleyici | Hizmet finansal yönetimi | Sonuç başına hizmet maliyeti | Üç ayda bir | İnceleme süresini ya da yönetişim maliyetini dışarıda bırakmak | Tam maliyet kontrol listesi; zaman çalışmalarıyla karşılaştırma |
| Karşılaştırmaya göre sonuç hareketi | Yapay zekâ destekli iş için sonuç göstergesindeki değişimin, benzer destekli olmayan işle karşılaştırılması | yapay zekâ destekli grup için gösterge değişimi eksi karşılaştırma grubu için değişim | gösterge birimleri | Kullanım senaryosu başına sonuç ölçütleri (kalite, memnuniyet, yeniden açılma oranı, kusurlar) | Sürekli iyileştirme | Deneylerden öğrenme | Üç ayda bir | Elverişli grupları veya dönemleri seçmek; diğer değişiklikleri yok saymak | Önceden üzerinde anlaşılmış karşılaştırma ve dönem; diğer değişikliklerin listesi |
10.2 Yapay zekâ destekli işi ölçmek
Kaynak konu: 10.2, Yapay zekâ destekli işi ölçmek.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kalıcılık oranı | Belirli bir süre sonra büyük ölçüde değişmeden kalan yapay zekâ destekli değişikliklerin payı | 30 gün sonra belirli bir paydan azı değiştirilmiş veya geri alınmış yapay zekâ destekli değişiklikler / 30 gün önce birleştirilen yapay zekâ destekli değişiklikler | yüzde | Destek etiketleriyle birleştirilmiş sürüm kontrolü geçmişi, takım düzeyinde | Yayın ve dağıtım yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Kalıcı olan iş; düşük yeniden iş | Aylık | Sayıyı yüksek tutmak için gerekli değişikliklerden kaçınmak; yalnızca başarılı değişiklikleri destekli olarak etiketlemek | Yazarın seçimiyle değil, araç günlükleriyle etiketleyin; kaçan kusurlar ve yeniden işle eşleştirin |
| Birleştirme sonrası yeniden iş | Kısa bir süre içinde takip düzeltmesi gerektiren değişikliklerin, destekli ve karşılaştırma değişiklikleri için payı | 14 gün içinde bağlantılı bir takip düzeltmesi olan değişiklikler / birleştirilen değişiklikler, grup başına | yüzde | Sürüm kontrolü, sorun izleyici, değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; sorun yönetimi | Kaçan kusurlar; yeniden iş | Aylık | Farklı bir biletle ya da bağlantısız yeni bir değişiklikle düzeltmek; düzeltmeleri pencerenin ötesine ertelemek | Kayıtta bağlama kuralı; daha uzun bir pencereye bakın; üretim kusurları |
| İnceleme yükü | Destekli ve karşılaştırma değişiklikleri için değişiklik başına inceleyici emeği | değişiklik başına inceleme süresinin ve inceleme turlarının medyanı ve 85. yüzdeliği, grup başına | saat; tur | İnceleme aracı zaman damgaları, takıma göre toplulaştırılmış | Yayın ve dağıtım yönetimi | Geri bildirim ve öğrenme olarak inceleme | Aylık | Ölçülen süreyi düşüren aceleci incelemeler; yorumsuz onaylar | İnceleme derinliği örneği; kaçan kusurlar; inceleyici anketi |
| Kaçan kusur oranı | Destekli ve karşılaştırma değişiklikleri için değişiklik başına üretimde bulunan kusurlar | yayından sonra bulunan ve bir değişikliğe atfedilen kusurlar / yayımlanan değişiklikler, grup başına | değişiklik başına kusur | Değişikliklere bağlı kusur izleyici | Olay yönetimi; sorun yönetimi | Yayımlananın kalitesi | Üç ayda bir | Kusurları değişikliklere atfetmemek; kusurları iyileştirme olarak yeniden sınıflandırmak | Atıf kuralı; kusur sınıflandırmasının bağımsız örneği |
| Açıklama kontrolü geçme oranı | Yazarı, yaklaşımı ve ödünleşimlerini incelemede açıklayabilen, örneklenmiş yapay zekâ destekli değişikliklerin payı | yazarın inceleyiciyi tatmin edecek biçimde açıkladığı örneklenmiş değişiklikler / örneklenmiş değişiklikler | yüzde | Örneklenmiş inceleme notları | Bilgi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Kod üzerinde ortak kavrayış | Üç ayda bir | Yazarların kontrole prova yapması; yumuşak inceleyiciler | Rastgele, duyurusuz örnekler; inceleyicileri dönüşümlü çalıştırın; tasarım gerekçelerine odaklanın |
| Destekli destek kalitesi | Yapay zekâ destekli destek yanıtları için, desteksiz olanlarla karşılaştırılan yeniden açılma oranı ve kullanıcı memnuniyeti | yeniden açılan destekli biletler / destekli biletler ve olumlu derecelendirmeler / derecelendirmeler, grup başına | yüzde | ITSM aracı, anket | Hizmet masası; olay yönetimi | Hizmet sonuçlarının kalitesi | Aylık | Yalnızca kolay biletlerde destek almak; kullanıcıları yüksek puan vermeye yönlendirmek | Biletleri tür ve zorluğa göre eşleştirin; yanıt oranı ve dağılım; yorumları okuyun |
| Desteksiz güven derecelendirmesi | Takımın, temel görevleri araç olmadan yapabilme güvenine ilişkin derecelendirmesi | üzerinde anlaşılmış bir ölçekte ortalama derecelendirme ve dağılım, takım başına | ölçek puanı | Anonim takım nabız anketi | İş gücü ve yetenek yönetimi; bilgi yönetimi | Takım yeteneği ve öğrenme | Üç ayda bir | Denetimden kaçınmak için şişirilmiş puanlar; daha fazla araç savunmak için düşük puanlar | Anonimlik; tatbikatlarda gözlenen uygulamayla karşılaştırın; yorumları okuyun |
10.3 Yapay zekâ ajanı ve sohbet botu metrikleri
Kaynak konu: 10.3, Yapay zekâ ajanı ve sohbet botu metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Doğrulanmış çözüm oranı | Kullanıcının sorunun çözüldüğünü onayladığı ya da belirli bir süre içinde geri dönmediği bot konuşmalarının payı | onaylanmış çözümü olan ya da 7 gün içinde geri dönüş teması olmayan konuşmalar / çözülebilir bir niyetle başlayan konuşmalar | yüzde | Konuşma günlükleri, kullanıcı onayı, bilet ve temas verileri | Hizmet masası; bilgi yönetimi | Kullanıcı için çalışan sonuç | Haftalık | Konuşmanın her sonunu çözülmüş saymak; yönlendirici onay soruları sormak | Onayı tarafsız tanımlayın; geri dönüş teması oranı; konuşmaları örnekleyin |
| Geri dönüş teması oranı | Bot tarafından sonlandırılan konuşmalardan sonra, aynı sorunla ilgili herhangi bir kanaldan gelen temasın payı | 7 gün içinde ilgili bir temasın izlediği konuşmalar / devirsiz sonlanan konuşmalar | yüzde | Bilet ve temas kayıtlarıyla birleştirilmiş konuşma günlükleri | Hizmet masası; olay yönetimi | Kaçan kusurlar | Haftalık | Yalnızca tek bir kanaldan ölçmek; kısa pencereler | Tüm kanalları birleştirin; denetim olarak daha uzun bir pencere kullanın; geri dönüşleri örnekleyin |
| Devir bağlamı bütünlüğü | Kişinin, kullanıcıdan tekrar etmesini istemeden ihtiyaç duyduğu bilgiye sahip olduğu, bir insana yapılan devirlerin payı | alan ajan tarafından eksiksiz bulunan örneklenmiş devirler / örneklenen devirler | yüzde | Örneklenmiş devirler, ajan geri bildirimi | Hizmet masası; bilgi yönetimi | Sınır boyunca sorunsuz iş birliği | Aylık | Özet yerine uzun bir döküm iletmek; kolay devirleri örneklemek | Alan ajan derecelendirmesi; rastgele örnek; devirden sonra çözüme kadar süre |
| İnsana ulaşma süresi | Kullanıcının bir insan istemesinden ya da botun devretmeye karar vermesinden, bir kişinin devralmasına kadar geçen süre | dakika cinsinden medyan ve 85. yüzdelik | dakika | Konuşma günlükleri, kuyruk verileri | Hizmet masası; olay yönetimi | Kullanıcının yardıma ihtiyacı olduğunda duyarlılık | Haftalık | Saati menülerden sonra başlatmak; kuyruk onayını devralma saymak | Saat istekte başlar; devralma, bir kişinin konuşmada etkin olması demektir |
| Yanıt doğruluğu | Nitelikli bir inceleyici tarafından doğru, eksiksiz ve güvenli bulunan, örneklenmiş bot yanıtlarının payı | doğru bulunan yanıtlar / örneklenen yanıtlar | yüzde | Örneklenmiş inceleme | Bilgi yönetimi; kalite güvencesi | Bir yanıt için bitti tanımı | Aylık | Kolay konuşmaları örneklemek; yumuşak inceleyiciler | Bağımsız inceleyicilerce rastgele örnek; saldırgan test senaryoları |
| Bot memnuniyeti ve çaba | Kullanıcının bir konuşmadan sonraki memnuniyet ve kolaylık derecelendirmesi, yorumlarla birlikte | olumlu derecelendirmeler / derecelendirmeler; ortalama çaba derecelendirmesi | yüzde; ölçek puanı | Konuşma sonrası kısa anket | Hizmet masası; müşteri deneyimi | Çalışan yazılım üzerine geri bildirim | Haftalık | Yalnızca tamamlanan konuşmaları anketlemek; anketi yalnızca mutlu kullanıcıların ulaşacağı yere koymak | Terk edilen konuşmaları da anketleyin; yanıt oranı ve dağılım; yorumları okuyun |
| Ajan eylemi geri alma oranı | Bir yapay zekâ ajanı tarafından yapılan eylemlerden düzeltilmesi, geri alınması veya yükseltilmesi gerekenlerin payı | geri alınan veya düzeltilen eylemler / yapılan eylemler, eylem türüne ve risk sınıfına göre | yüzde | Eylem denetim günlüğü, değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; olay yönetimi | Yeniden iş ve geri alma | Haftalık | Geri almaları günlüğe kaydetmemek; düzeltmeleri yeni iş olarak yeniden sınıflandırmak | Kurcalamaya dayanıklı denetim günlüğü; geri almaları eylemlere bağlayın; olay incelemesi |
10.4 Metrik enflasyonu ve kalite seyrelmesi
Kaynak konu: 10.4, Metrik enflasyonu ve kalite seyrelmesi.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Çıktı-sonuç oranı | Çıktı hacminin, üretmesi amaçlanan sonuca oranı | çıktı sayısı (biletler, makaleler, değişiklikler) / sonuç ölçütü (çözülen sorunlar, kullanılan makaleler, kalıcı değişiklikler), aynı dönemde, eğilim olarak izlenir | oran | İş izleyici, bilgi tabanı, sonuç ölçütleri | Sürekli iyileştirme; ölçüm ve raporlama | Dokümantasyon hacminden çok çalışan yazılım | Aylık | Hacimle birlikte yükselen bir sonuç ölçütü seçmek; dönemi değiştirmek | Sonuç kayıtta sabitlenir; memnuniyet ve yeniden açılma oranıyla karşılaştırın |
| Yararlı öğe payı | Nitelikli bir inceleyici tarafından yararlı bulunan, örneklenmiş öğelerin payı | yararlı bulunan (doğru, ilgili, yinelenmeyen) örneklenmiş öğeler / örneklenen öğeler | yüzde | Rastgele örnek incelemesi | Bilgi yönetimi; kalite güvencesi | İçerik için bitti tanımı | Aylık | Kolay öğeleri örneklemek; yumuşak değerlendirme ölçeği; üreticiden etkilenen inceleyiciler | Rastgele örnek; yazılı değerlendirme ölçeği; bağımsız, dönüşümlü inceleyiciler |
| Doğrulama yükü | Üretilmiş işi denetlemeye ve düzeltmeye çıktı birimi başına harcanan insan zamanı | inceleme ve düzeltme saatleri / çıktı birimleri, eğilim olarak izlenir | birim başına saat | Zaman tahminleri, inceleme aracı verileri | Hizmet finansal yönetimi; sürekli iyileştirme | Kısıt olarak inceleme kapasitesi | Aylık | İnceleme süresini günlüğe kaydetmemek; denetimi aşağı akış takımlarına kaydırmak | Aşağı akış yeniden işini dâhil edin; inceleyicilere yük hakkında sorun |
| İçerik yinelenme oranı | Başka bir öğeyi çoğaltan ya da büyük ölçüde örtüşen bilgi öğelerinin payı | incelemede ya da eşleştirmeyle yinelenen veya örtüşen olarak işaretlenen öğeler / bilgi tabanındaki öğeler | yüzde | Bilgi tabanı incelemesi, eşleştirme raporları | Bilgi yönetimi | Tek doğruluk kaynağı | Üç ayda bir | Yinelenenleri kaçıran dar eşleştirme kuralları; ayrı öğeleri birleştirmek | Yinelenenleri elle örnekleyin; birleştirme kurallarını günlüğe kaydedin |
| Üretilmiş bilginin incelenmiş payı | Yayımlanmadan önce nitelikli bir kişi tarafından incelenip onaylanan yapay zekâ üretimi bilgi öğelerinin payı | onaylı incelemeyle yayımlanan üretilmiş öğeler / yayımlanan üretilmiş öğeler | yüzde | Bilgi tabanı üst verisi | Bilgi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Yayından önce inceleme | Aylık | İncelemeyi okumadan tamamlandı olarak işaretlemek; toplu inceleme | İncelemeleri öz bakımından örnekleyin; inceleme başına süre; yayımlanmış öğelerdeki hata oranı |
| Çözüme karşı birikim girişi | Yapay zekâdan etkilenen kuyruklar için, gelen işin büyümesinin çözülen işin büyümesine oranı | (oluşturulan öğelerdeki değişim) / (çözülen öğelerdeki değişim), yapay zekâ öncesi referans değerle karşılaştırılır | oran | Bilet ve izleyici geçmişi | Olay yönetimi; hizmet talebi yönetimi | Akış dengesi | Aylık | Öğeleri otomatik kapatmak; öğeleri bölmek | Çözüm kalitesini denetleyin; yeniden açılma oranı; kapatılan öğeleri örnekleyin |
| Metrik kayma işaretleri | Yapay zekâ devreye girdikten sonra tanımı veya dağılımı gözle görülür biçimde kayan, incelenmiş ve not düşülmüş metriklerin sayısı | incelemede işaretlenen metrikler / kayıttaki metrikler | adet; yüzde | Metrik kaydı incelemesi, dağılım denetimleri | Ölçüm ve raporlama | Ölçüm üzerine retrospektif | Üç ayda bir | İş çıkmasın diye işaretlememek; her şeyi işaretlemek | Her çeyrek tüm metrikleri gözden geçirin; her işaret için bir karar şart koşun |
10.5 Yapay zekâ yönetişimi ve risk metrikleri
Kaynak konu: 10.5, Yapay zekâ yönetişimi ve risk metrikleri.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yapay zekâ kullanımı kayıt kapsamı | Bağımsız yollarla bulunan yapay zekâ kullanımlarından, bir sahibi ve risk sınıfıyla kayıtta yer alanların payı | sahibi ve risk sınıfı olan kayıtlı kullanımlar / bağımsız keşifle (satın alma, masraf, kimlik, ağ ve çalışan bildirimleri) bulunan kullanımlar | yüzde | Kayıt, satın alma ve masraf verileri, kimlik günlükleri, anketler | Yönetişim; BT varlık yönetimi; risk yönetimi | Görünür iş ve net sahiplik | Üç ayda bir | Yüzdeyi yükseltmek için önemsiz kullanımları kaydetmek; paydaları kayıtlı olanla sınırlamak | Payda için bağımsız keşif; kayıt girdilerini kalite için örnekleyin; kayıtsız kullanımlar için af |
| Risk değerlendirmesi güncelliği | Orta ve yüksek riskli kullanımlardan, gereken döngü içinde risk değerlendirmesi yapılmış olanların payı | döngü içinde değerlendirilen kullanımlar / orta ve yüksek riskli kullanımlar | yüzde | Risk değerlendirmeleri | Risk yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Riskler üzerine düzenli yansıtma | Üç ayda bir | Her zaman geçen hafif değerlendirmeler; düşük riskli kullanımları değerlendirmek | Değerlendirme derinliğini gözden geçirin; risk sınıfının ölçütlerle eşleştiğini denetleyin |
| Değişiklik kontrolü kapsamı | Üretimdeki modellerde, istemlerde, araçlarda ve veri kaynaklarında yapılan değişikliklerden, gereken testlerle değişiklik kontrolünden geçenlerin payı | değişiklik kaydı, testleri ve riskle orantılı onayı olan değişiklikler / saptanan değişiklikler | yüzde | Sürüm geçmişi ve tedarikçi yayın notlarıyla karşılaştırılan değişiklik kayıtları | Değişiklik yetkilendirme; yayın ve dağıtım yönetimi | Küçük, kontrollü, geri alınabilir değişiklikler | Aylık | Tedarikçi değişikliklerini saptamamak; değişiklikleri sonradan kaydetmek | Sürüm geçmişi ve tedarikçi bildirimleriyle saptama; yayından önce zaman damgalı değişiklik kayıtları |
| Değerlendirme güncelliği | Güncel bir değerlendirmesi (ilgili olduğunda doğruluk, güvenlik ve adalet) ve tolerans içinde sonuçları olan üretim kullanımlarının payı | döngü içinde değerlendirmesi olan ve sonuçları kabul edilebilir kullanımlar / kapsamdaki üretim kullanımları | yüzde | Değerlendirme kayıtları | Kalite güvencesi; risk yönetimi | Davranış için bitti tanımı | Üç ayda bir | Kolay senaryolarda değerlendirme; sonuçları gördükten sonra toleransları seçmek | Bağımsız tarafça gözden geçirilen test kümeleri; önceden belirlenen eşikler |
| İnsan gözetimi kanıt oranı | Kayda geçmiş, öz bakımından anlamlı bir insan incelemesi bulunan örneklenmiş sonuç doğuran çıktıların veya kararların payı | sonucu değiştirebilecek belgelenmiş incelemesi olan örneklenmiş öğeler / örneklenen öğeler | yüzde | Örneklenmiş karar kayıtları | Risk yönetimi; yönetişim | Yayından önce inceleme | Aylık | Okumadan onayla tıklamak; sonucu değiştiremeyecek incelemeyi belgelemek | İncelemeleri öz bakımından örnekleyin; tohumlanmış bilinen hatalar; inceleyici yükü |
| Yapay zekâ olay oranı ve sınırlama süresi | Yapay zekâyı içeren olayların (zararlı çıktı, veri ifşası, güvensiz eylem) kullanım başına sayısı ve bunları sınırlama süresi | çeyrekte üretim kullanımı başına olaylar; tespit edilmeden sınırlamaya kadar geçen saatlerin medyanı ve 85. yüzdeliği | olay; saat | Yapay zekâ etiketli olay kayıtları | Olay yönetimi; bilgi güvenliği yönetimi | Suçlamasız müdahale ve öğrenme | Üç ayda bir | Olayları bildirmemek; tanımı daraltmak | Kolay, suçlamasız bildirim; kullanıcı şikâyetleri ve denetim bulgularıyla karşılaştırın |
| Tedarikçi yapay zekâ durum tespiti güncelliği | Kritik hizmetlerde yapay zekâ özellikleri sunan tedarikçilerden, yapay zekâya özgü değerlendirmesi güncel olanların payı | güncel yapay zekâ değerlendirmesi olan tedarikçiler / yapay zekâ özellikleri olan kritik tedarikçiler | yüzde | Tedarikçi değerlendirmeleri | Tedarikçi yönetimi; risk yönetimi | Bağımlılıkların düzenli gözden geçirilmesi | Üç ayda bir | Pazarlama tarafından yanıtlanan anketler; kanıtsız değerlendirmeler | Kritik tedarikçiler için kanıt gereklilikleri; bağımsız doğrulama |
Bölüm 11: Metrik Programı Kurmak
11.1 Hizmet metrikleri panosu tasarlamak
Kaynak konu: 11.1, Hizmet metrikleri panosu tasarlamak.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Soru kapsamı | Listelenen hedef kitle sorularından panonun tanımlı bir ölçümle yanıtlayabildiklerinin payı | ölçümü ve tanımı olan sorular / hedef kitlenin listelediği sorular | yüzde | Paydaş oturumlarından soru listesi; metrik kartları | Sürekli iyileştirme; hizmet düzeyi yönetimi | Sürekli paydaş katılımı | Üç aylık | Mevcut ölçümlerin zaten yanıtladığı dar sorular yazmak; zor soruları dışarıda bırakmak | Program takımı dışından paydaşları dahil edin; yanıtlanmamış soruları açıkça gözden geçirin |
| Tanım bütünlüğü | Güncel yazılı tanımı, veri kaynağı, sahibi ve bilinen sınırları olan gösterilen ölçümlerin payı | dördüne de sahip ölçümler / gösterilen ölçümler | yüzde | Metrik kartları veya katalog | Bilgi ve teknoloji yönetimi; bilgi yönetimi | Ortak anlayış; görünür iş | Üç aylık | Alanları kalıp metinle doldurmak; kimsenin okumadığı tanımlar | Tanımların anlaşılırlığını takım dışından biriyle örnekleyin; tanımın gerçek hesaplamayla uyuştuğunu kontrol edin |
| Veri güncelliği | Beklenen aralıkta güncellenen gösterilen ölçümlerin payı | zamanında güncellenen ölçümler / gösterilen ölçümler | yüzde | Veri hattı günlükleri; pano üst verisi | İzleme ve olay yönetimi | Hızlı geri bildirim | Haftalık | Eskimiş bir kaynağı değişmemiş veriyle yenilemek; kaynak beslemesi başarısız olduğunda bir yenilemeyi başarı saymak | Yenileme zamanlarının yanı sıra kaynak zaman damgalarını da kontrol edin; kayıt sayıları ve beklenen hacimle karşılaştırın |
| Karar bağlantısı | Yakın tarihli bir gözden geçirmenin kayda geçmiş bir karara, eyleme veya bilinçli olarak hiçbir şey yapmama tercihine yol açtığı, gözden geçirilen ölçümlerin payı | dönemde bağlantılı bir kararı olan ölçümler / gözden geçirilen ölçümler | yüzde | Gözden geçirme notları; iyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Düzenli yansıtma | Üç aylık | Alanı doldurmak için kararları sonradan kaydetmek; boş bırakmamak için eylem uydurmak | “Hiçbir şey yapmamayı seçtik” ifadesini kayda geçmiş karar olarak kabul edin; bağlantıları gerçek bir önceki tartışma için örnekleyin |
| Ekran boyutu | Her hedef kitle görünümündeki ölçüm sayısı | görünüm başına sayı | ölçüm | Pano yapılandırması | Sürekli iyileştirme | Sadelik | Üç aylık | Ölçümleri ikincil sekmelerde gizlemek; bir görünümü birçok görünüme bölmek | Ölçümleri tüm sekmelerde hedef kitle başına sayın; hedef kitleye gerçekte kaç sayı kullandığını sorun |
| Emeklilik oranı | Karar vermeye bilgi sağlamayı bıraktığı için dönemde kaldırılan veya değiştirilen ölçümler | emekliye ayrılan ölçümler / başlangıçta gösterilen ölçümler | yüzde | Panonun değişiklik günlüğü | Sürekli iyileştirme | Süregelen evrim | Yıllık | Kötü sonuç gösteren rahatsız edici ölçümleri emekliye ayırmak | Emekliye ayrılan listeyi olumsuz eğilimli ölçümler açısından gözden geçirin; belirtilmiş bir neden isteyin |
| Hedef kitle erişimi (betimleyici) | Hedeflenen takımların veya rollerin dönemde kendi görünümünü açanlarının payı | görüntüleyen ayrık takımlar veya roller / hedeflenen takımlar veya roller | yüzde | Takım veya role göre toplulaştırılmış pano erişim günlükleri | Bilgi ve teknoloji yönetimi | Sürekli paydaş katılımı | Üç aylık | Sayıyı yükseltmek için sayfayı açmak; toplantılarda zorunlu görüntüleme | Betimleyici tutun; karar bağlantısıyla birlikte okuyun; bireysel görüntülemeleri raporlamayın |
11.2 Araç manzarası
Kaynak konu: 11.2, Araç manzarası.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kaynak kapsamı | Üzerinde anlaşılmış ölçümler için gereken kayıt sistemlerinden metrik deposunu otomatik besleyenlerin payı | bağlanmış ve test edilmiş kaynaklar / üzerinde anlaşılmış ölçümler için gereken kaynaklar | yüzde | Kaynak envanteri; veri hattı yapılandırması | Bilgi ve teknoloji yönetimi; hizmet yapılandırma yönetimi | Veri hattının sürekli teslimatı | Üç aylık | Kolay veya alakasız kaynakları bağlamak; kullanılabilir veri taşımayan bir bağlantıyı saymak | Üzerinde anlaşılmış ölçümlere göre sayın; kaynak başına veri bütünlüğünü kontrol edin |
| Veri hattı güvenilirliği | Zamanında ve geçen denetimlerle tamamlanan planlı veri yüklemelerinin payı | geçen denetimlerle zamanında yapılan yüklemeler / planlanan yüklemeler | yüzde | Veri hattı günlükleri ve test sonuçları | İzleme ve olay yönetimi | Otomatik testler ve hızlı geri bildirim | Haftalık | Yüklemelerin hep geçmesi için denetimleri gevşetmek; daha az yükleme planlamak | Denetimlerin gücünü gözden geçirin; mutabakatı ve kaynak satır sayılarını izleyin |
| Yeni ölçüme geçen süre | Yeni bir ölçüm için onaylanmış talepten, tanım kartıyla birlikte kullanıma sunulmasına kadar geçen süre | onaydan yayına kadar geçen gün sayısı, medyan ve 85. yüzdelik | gün | Talep ve yayın kayıtları | Hizmet talebi yönetimi; değişiklik yetkilendirme | Küçük değer artımları | Üç aylık | Tanımlar veya testler olmadan yayımlamak; neyin yeni ölçüm sayıldığını daraltmak | Tamamlanma için tanım kartını ve bir mutabakat denetimini şart koşun |
| Mutabakat oranı | Örneklenen bir denetimde metrik deposu ile kaynak sistem arasında eşleşen temel rakamların payı | toleransla eşleşen rakamlar / denetlenen rakamlar | yüzde | Mutabakat denetimleri | Bilgi ve teknoloji yönetimi | Güvenilir geri bildirim | Aylık | Denetlemek için kolay rakamları seçmek; bir sapmadan sonra toleransı genişletmek | Örnekleri denetimden önce seçin; toleransı önceden sabitleyin; zor rakamları dahil edin |
| Elle çalışma payı | Yinelenen raporlarda elle toplama ve temizlemeye harcanan emeğin payı | elle yapılan adımlara harcanan saat / yinelenen raporlara harcanan toplam saat | yüzde | Zaman tahminleri; takım anketi | Sürekli iyileştirme | Angaryanın ortadan kaldırılması | Üç aylık | Elle işi olduğundan az göstermek; emeği diğer bütçelerde gizlemek | İşi yapan kişilere sorun; her raporlama döngüsünün sonunda harcanan zamanla karşılaştırın |
| Çıkışa hazırlık | Tanımların, geçmişin ve panoların belgelenmiş, kullanılabilir bir biçimde dışa aktarılıp aktarılamayacağı | test edilmiş ve eksiksiz dışa aktarmalar / planlanan dışa aktarma testleri | yüzde | Dışa aktarma test kayıtları | Tedarikçi yönetimi; hizmet sürekliliği yönetimi | Sürdürülebilir seçimler | Yıllık | Kısmi bir dışa aktarmayı test etmek; belgelenmiş bir planı hazırlık saymak | Bir örnek üzerinde farklı bir araca tam geri yükleme yapın; tanımları ve geçmişi doğrulayın |
| Desteklenen takım başına araç maliyeti | Programın araçlarının tam yıllık maliyetinin hizmet verdiği takımlara bölünmesi | (lisanslar + altyapı + bakım emeği) / hizmet verilen takımlar | takım başına para birimi | Mali ve emek kayıtları | Hizmet mali yönetimi | Sürdürülebilir tempo | Yıllık | Bakım emeğini dışarıda bırakmak; kâğıt üzerinde takım eklemek | Personel zamanını dahil edin; görünümlerini aktif olarak kullanan takımları sayın |
11.3 Korku yaratmadan metrikleri devreye almak
Kaynak konu: 11.3, Korku yaratmadan metrikleri devreye almak.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kullanım tüzüğü kapsamı | Ölçümlerinin ne için kullanıldığını ve asla ne için kullanılmadığını belirten yazılı bir bildirimi kabul etmiş katılımcı takımların payı | üzerinde anlaşılmış tüzüğü olan takımlar / katılımcı takımlar | yüzde | Programda tutulan tüzükler | Yönetişim; kurumsal değişim yönetimi | Çalışma anlaşmaları | Üç aylık | Tüzükleri formalite olarak imzalamak; liderlerin onları göz ardı etmesi | Tüzüğün uygulamada kullanımını kontrol edin; bireysel kullanım olaylarını raporlayın; tüzükleri takımlarla gözden geçirin |
| Takım sahipliği payı | Tanımlarını takımın yazmaya yardım ettiği veya onayladığı, takıma gösterilen ölçümlerin payı | takım onaylı ölçümler / takıma gösterilen ölçümler | yüzde | Metrik kataloğu; onay kayıtları | Sürekli iyileştirme | Kendi kendini örgütleyen takımlar | Üç aylık | Takımların okumadıkları tanımları onaylaması; programın imza için bitmiş tanımlar sunması | Tanımların nasıl geliştirildiğini örnekleyin; takımların istediği ve yapılan değişiklikleri izleyin |
| Açıklık sinyali | Sorunların ve ramak kala olayların bildirilmesinin, ölçümler getirildikten sonra sabit kalıp kalmadığı veya artıp artmadığı | takım başına üç ayda ramak kala veya sorun bildirimleri, öncesi ve sonrası; eğilim | bildirim | Olay, ramak kala ve olay sonrası inceleme kayıtları | Olay yönetimi; sürekli iyileştirme | Suçlamasız yansıtma | Üç aylık | Takımlara daha fazla veya daha az sorun bildirmesi için baskı yapmak; kategorileri yeniden adlandırmak | Önem derecesiyle ve olay sonrası incelemelerin içeriğiyle birlikte okuyun; müşterinin bildirdiği sorunlarla karşılaştırın |
| İtiraz yanıt süresi | Bir kişinin veya takımın bir sayıya itiraz etmesinden, kendilerine görünür bir çözüme kadar geçen süre | itirazdan çözüme gün sayısının medyanı ve 85. yüzdeliği | gün | İtiraz günlüğü | Sürekli iyileştirme; bilgi yönetimi | Geri bildirime yanıt vermek | Üç aylık | İtirazları görünür bir çözüm olmadan kapatmak; itirazı caydırmak | Görünür bir yanıt şart koşun; itiraz edenleri anketleyin; tekrarlanan itirazları izleyin |
| Ölçümün algılanan güvenliği (anket) | "Çalışmamıza dair veri bize yardım etmek için kullanılıyor" gibi ifadelere takım düzeyinde anket katılımı | takım anketinde katılanların yüzdesi; yanıt oranı gösterilir | yüzde | Anonim takım anketi, toplulaştırılmış | Kurumsal değişim yönetimi | Güven ve motivasyonu yüksek bireyler | Yılda iki kez | Yanıtlayanlara telkinde bulunmak; mutsuz takımları gizleyen düşük yanıt oranları | Anonimlik ve asgari grup büyüklüğü; yanıt oranlarını gösterin; takımlarla doğrudan konuşun |
| Bireysel kullanım olayları | Tüzüğe aykırı olarak verinin bireyleri sıralamak veya değerlendirmek için gösterildiği veya kullanıldığı durumlar | sonuçlarıyla birlikte üç ayda bildirilen örnek sayısı | sayı | Programa yapılan bildirimler; panoların ve değerlendirmelerin gözden geçirilmesi | Yönetişim | İnsanlara saygı | Üç aylık | Bildirmemek; olayları başka bir şey olarak yeniden sınıflandırmak; bildirenleri suçlamak | Kolay anonim bildirim; bildirenlerin korunması; değerlendirmelerin ve panoların bireysel veri açısından gözden geçirilmesi |
| Gönüllü benimseme | Herhangi bir zorunluluktan önce, dönem içinde programa katılmayı seçen uygun takımların payı | katılmayı tercih eden takımlar / davet edilen uygun takımlar | yüzde | Program kayıtları | Kurumsal değişim yönetimi | Pilotlar ve öğrenme | Üç aylık | Davet gibi sunulan baskı; incelemeden kaçınmak için katılan takımları saymak | Takımlara neden katıldıklarını sorun; uygulamada kullanımı kontrol edin; dönemi zorunluluktan uzak tutun |
11.4 Metrik programları için olgunluk modeli
Kaynak konu: 11.4, Metrik programları için olgunluk modeli.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değerlendirme katılımı | Kendi tartışmasıyla birlikte bir öz değerlendirmeyi tamamlayan katılımcı takımların payı | tamamlayıp tartışan takımlar / katılımcı takımlar | yüzde | Değerlendirme kayıtları | Sürekli iyileştirme | Yansıtma ve retrospektifler | Yılda iki kez | Kotayı karşılamak için form doldurmak; takım adına tek bir kişinin doldurması | Bir takım tartışması şart koşun; her iddianın arkasındaki kanıtı isteyin |
| Boyuta göre profil | Takımların her boyutta öz değerlendirdiği düzeylerin, tek bir puan olarak değil aralık olarak gösterilen dağılımı | boyut başına her düzeydeki takım sayısı | düzey başına takım | Öz değerlendirmeler, toplulaştırılmış | Sürekli iyileştirme; yönetişim | Görünür iş | Yılda iki kez | İyi görünmek için düzeyleri şişirmek; yardım almak için düzeyleri düşük göstermek | Finansmana veya konuma bağlamayın; kanıt isteyin; açıkça kalibre edin |
| Değerlendirmelerden gelen iyileştirme eylemleri | Üzerinde anlaşılmış sonraki adımlardan tamamlananların, gerekçeyle bırakılanların veya devam edenlerin payı | kapatılan veya gerekçelendirilen eylemler / üzerinde anlaşılan eylemler | yüzde | İyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Küçük deneyler | Üç aylık | Kapatmak için önemsiz adımlar seçmek; yapmadan kapatmak | Adım büyüklüğünü ve değerini gözden geçirin; sonuçları bir sonraki değerlendirmede kontrol edin |
| Karar kanıtı | Takımın, son çeyrekte ölçümün bilgi verdiği bir karar veya bilinçli tercih adlandırabildiği örneklenmiş ölçümlerin payı | adlandırılmış kararı olan ölçümler / örneklenen ölçümler | yüzde | Takım görüşmeleri; gözden geçirme notları | Sürekli iyileştirme | Törenden çok kanıt | Üç aylık | Kararları sonradan uydurmak; sonuçsuz kararları listelemek | Tarihi ve ilgili kişileri isteyin; “hiçbir şey yapmamayı seçtik” ifadesini karar olarak kabul edin |
| Tanım ve veri güveni | Tanımların açık ve verinin doğru olduğuna dair takım düzeyinde katılım | kısa bir takım anketinde katılanların yüzdesi; yanıt oranı gösterilir | yüzde | Anonim takım anketi | Bilgi yönetimi; enformasyon yönetimi | Ortak anlayış | Yılda iki kez | Yanıtlayanlara telkinde bulunmak; hoşnutsuzluğu gizleyen düşük yanıt | Anonimlik ve asgari grup büyüklüğü; yanıt oranlarını gösterin; takımlarla doğrudan konuşun |
| Sonraki düzeye geçme süresi (betimleyici) | Bir takımın seçtiği bir boyutu bir düzey yukarı taşıması için geçen süre | üzerinde anlaşılmış adımdan takımın yeniden değerlendirmesine kadar geçen ayların medyanı | ay | Değerlendirme geçmişi | Sürekli iyileştirme | Sürdürülebilir tempo | Yıllık | İlerleme iddialarına acele etmek; gerilemeyi gizlemek | Betimleyici tutun; kanıtla birlikte okuyun; gerilemeleri ceza olmadan kaydedin |
| Değerlendirme yükü | Değerlendirmenin takım başına aldığı saat | takım başına medyan saat | saat | Takımlardan zaman tahminleri | Sürekli iyileştirme | Sürdürülebilir tempo | Yılda iki kez | Saatleri kısaltmak için tartışmayı atlamak | Saatleri katılım ve kanıt kalitesiyle birlikte izleyin |
11.5 Artımlı benimseme yol haritası
Kaynak konu: 11.5, Artımlı benimseme yol haritası.
| Metrik | Tanım | Formül | Birim | Veri kaynağı | ITIL uygulaması | Çevik karşılığı | Sıklık | Manipülasyon yolu | Koruma önlemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlk yararlı sonuca geçen süre | Programın başlangıcından, bir pilot takımın bir değişiklik yapmasına yardım ettiğini söylediği ilk ölçüme kadar geçen süre | başlangıçtan ilk takım onaylı yararlı kullanıma kadar gün sayısı | gün | Program günlüğü; takım onayı | Sürekli iyileştirme | Değerin erken ve sürekli teslimi | Bir kez, sonra yeni takım başına | Önemsiz bir değişikliği yararlı ilan etmek; gösterişli bir işe acele etmek | Takıma neyin değiştiğini sorun; değişikliğin kalıcı olduğunu kontrol edin |
| Ölçümleri aktif kullanan takımlar | Davet edilen takımlardan, kendi anlatımlarına göre dönemde bir gözden geçirmede ölçümlerini kullananların payı | bir gözden geçirmede ölçüm kullanan takımlar / davet edilen takımlar | yüzde | Takım onayı; gözden geçirme notları | Kurumsal değişim yönetimi | Sürekli paydaş katılımı | Aylık | Kutucuğu işaretlemek için gözden geçirmeler yapmak; gerçekleşmeyen kullanım iddia etmek | Alınan kararı isteyin; gözden geçirme notlarını örnekleyin; takımlarla konuşun |
| Ölçümlere bağlanan iyileştirmeler | Takımların, gerekçeleriyle birlikte, bir ölçümün gösterdiğine atfettiği yaptıkları değişikliklerin sayısı | bir ölçümle belirtilmiş bağlantısı olan takım bildirimli değişikliklerin sayısı | sayı | İyileştirme kaydı | Sürekli iyileştirme | Kanıta dayalı deneyler | Üç aylık | Sayıya ulaşmak için bağlantılar uydurmak; ilgisiz değişikliklerin hakkını talep etmek | Betimleyici tutun; takımdan gerekçeyi isteyin; belirsiz bağlantıları belirsiz olarak kabul edin |
| Emekliye ayrılan ölçümler ve raporlar | Karar vermeye bilgi sağlamayı bıraktığı için durdurulan ölçümler veya raporlar | üç ayda emekliye ayrılanların sayısı | sayı | Katalog değişiklik günlüğü | Sürekli iyileştirme | Süregelen evrim | Üç aylık | Rahatsız edici ölçümleri emekliye ayırmak; emekliye ayırıp yeni adlarla yeniden getirmek | Emekliye ayrılan listeyi olumsuz eğilimler açısından gözden geçirin; belirtilmiş bir neden isteyin |
| Referans değer kapsamı | Kayıtlı en az birkaç aylık referans değeri olan üzerinde anlaşılmış ölçümlerin payı | referans değeri olan ölçümler / üzerinde anlaşılmış ölçümler | yüzde | Metrik kataloğu | Hizmet düzeyi yönetimi; sürekli iyileştirme | Fikirden çok kanıt | Üç aylık | Geçmişi uydurmak; sonraki sonuçlara yaranan bir dönem kullanmak | Kaynağı ve dönemi kaydedin; ham veriyi tutun; referans değerleri değişikliklerden önce seçin |
| Program emek payı | Katılımcı takımların zamanından ölçüm görevlerine harcanan payı | toplama, raporlama ve gözden geçirmeye harcanan saat / tahmine göre toplam takım saati | yüzde | Takım zaman tahminleri | Sürekli iyileştirme | Sürdürülebilir tempo | Üç aylık | Emeği olduğundan az göstermek; işi sayımın dışındaki kişilere kaydırmak | İşi yapan kişilere sorun; döngü sonu fazla mesaiyle karşılaştırın |
| Aşama gözden geçirme tamamlanması | Planlanan aşama gözden geçirmelerinden, değişiklikler kaydedilerek takımlarla yapılanların payı | kayıtlı değişikliklerle yapılan gözden geçirmeler / planlanan gözden geçirmeler | yüzde | Program kayıtları | Sürekli iyileştirme | Düzenli yansıtma | Aşama başına | Kısa, gelişigüzel gözden geçirmeler; hiç gerçekleşmeyen değişiklikleri kaydetmek | Değişikliklerin uygulandığını kontrol edin; takımlara gözden geçirmenin zamanlarına değip değmediğini sorun |