แบบจำลองวุฒิภาวะสำหรับโปรแกรมตัวชี้วัด
ใช้มาตราห้าระดับร่วมเพื่ออธิบายว่าโปรแกรมตัวชี้วัดอยู่ที่ใดและเลือกก้าวเล็ก ๆ ถัดไป ไม่ใช่เพื่อเป็นคะแนนที่นำมาแสดง เปรียบเทียบ หรือรับรอง
ภาพรวมและแรงจูงใจ
ทุกหัวข้ออื่นในหนังสือเล่มนี้จบด้วยตารางวุฒิภาวะขนาดเล็กสำหรับเรื่องของตน หัวข้อนี้ใช้มาตราเดียวกันกับโปรแกรมตัวชี้วัดโดยรวม คำถามไม่ใช่ว่าเวลาแก้ไขเหตุขัดข้องของทีมดีเพียงใด แต่คือองค์กรเก็บ อ่าน และลงมือทำตามตัวชี้วัดได้ดีเพียงใด ได้แก่ นิยามถูกใช้ร่วมกันหรือไม่ ข้อมูลได้รับความไว้วางใจหรือไม่ ตัวเลขนำไปสู่การตัดสินใจหรือไม่ และผู้ที่ถูกวัดมองโปรแกรมเป็นความช่วยเหลือหรือไม่
แบบจำลองวุฒิภาวะ (maturity model) คือคำอธิบายขั้นตอนที่องค์กรอาจผ่านเมื่อแนวปฏิบัติพัฒนาขึ้น ตัวอย่างที่รู้จักดีที่สุดในซอฟต์แวร์คือแบบจำลองวุฒิภาวะความสามารถ (Capability Maturity Model) ซึ่งเติบโตจากงานที่สถาบันวิศวกรรมซอฟต์แวร์และแพร่หลายออกไป อิทธิพลของมันกว้างขวาง และคำวิจารณ์ที่ตามมาก็เช่นกัน องค์กรไล่ตามระดับแทนที่จะเป็นขีดความสามารถ ผู้ตรวจสอบให้คะแนนเอกสาร และแบบจำลองกลายเป็นป้ายเกียรติยศ การใช้แบบจำลองวุฒิภาวะใด ๆ อย่างรับผิดชอบต้องคำนึงถึงข้อควรระวังสามข้อ มาตรานี้เป็นเครื่องมือสนทนา ไม่ใช่ใบรับรอง สูงกว่าไม่ได้ดีกว่าเสมอไป เพราะระดับที่เหมาะขึ้นกับบริบท และแบบจำลองไม่อาจแทนผลลัพธ์ โปรแกรมที่เติบโตเต็มที่แต่ไม่ปรับปรุงบริการคือความล้มเหลวที่เรียบร้อยมาก และระดับที่แสดงเป็นป้ายเกียรติยศก็เหมือนตัวชี้วัดเพื่อความโก้หรู คือตัวเลขที่ดูดีแต่ไม่ช่วยตัดสินใจ
มาตราที่ใช้ที่นี่คือมาตราที่ใช้ร่วมกันทั่วหนังสือและ Agile ITIL Guide ได้แก่ เริ่มต้น (Initiate) พัฒนา (Develop) ทำให้เป็นมาตรฐาน (Standardize) บริหารจัดการ (Manage) และประสานจัดการ (Orchestrate) (ดูแบบจำลองวุฒิภาวะร่วมในข้อกำหนด) มาตรานี้ตั้งใจให้ไม่เหมือนมาตราวุฒิภาวะกระบวนการใน ITIL ใน ISO/IEC 33000 หรือในแบบจำลองวุฒิภาวะความสามารถ และทีมไม่ควรอ้างคะแนนในกรอบใดเหล่านั้นจากมาตรานี้
เป้าหมายแบบคล่องตัวชี้ว่าจะใช้อย่างไร การปรับปรุงอย่างต่อเนื่องหมายความว่าแบบจำลองมีไว้หาก้าวถัดไป ไม่ใช่เพื่อไปถึงสถานะสุดท้าย วิวัฒนาการอย่างต่อเนื่องหมายความว่าโปรแกรมที่ถึงระดับประสานจัดการเมื่อปีที่แล้วอาจถดถอยหากผู้คนจากไปหรือลำดับความสำคัญเปลี่ยน จึงต้องประเมินตนเองซ้ำ การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างต่อเนื่องหมายความว่าการประเมินทำร่วมกับทีม ไม่ใช่ทำต่อทีม จังหวะการทำงานที่ยั่งยืนหมายความว่าโปรแกรมก้าวทีละก้าวและไม่พยายามกระโดดสามระดับในไตรมาสเดียว และการสร้างงานรอบบุคคลที่มีแรงจูงใจหมายความว่าผู้ที่ทำงานเป็นผู้ตัดสินว่าโปรแกรมช่วยพวกเขาหรือไม่ นี่คือตรรกะเดียวกับแนวปฏิบัติการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องใน ITIL ที่องค์กรตรวจสถานะปัจจุบัน กำหนดทิศทาง และปรับปรุงเป็นก้าวเล็ก ๆ ซึ่งเป็นนิสัยใกล้เคียงกับไคเซ็น (kaizen) แนวคิดญี่ปุ่นว่าด้วยการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องโดยทุกคน แนวคิดทั่วไปกว่านั้นคือกระบวนการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (continual improvement process) (ดูหัวข้อ 9.5 “ตัวชี้วัดการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง”)
แบบจำลองมีกับดักเฉพาะในบริบทของตัวชี้วัด โปรแกรมที่ถูกประเมินด้วยตัวชี้วัดของตนเองเชิญชวนการบิดเบือนที่มันเตือนไว้ หาก “จำนวนตัวชี้วัดที่มีนิยาม” กลายเป็นเป้าหมาย นิยามก็จะทวีคูณ ดังนั้นแนวทางในหัวข้อนี้จึงใช้หลักฐานจากงาน (การตัดสินใจใดเปลี่ยนไป ทีมพูดว่าอะไร) นอกเหนือจากการนับ และให้ทีมเป็นเจ้าของการประเมิน ซึ่งมีแรงจูงใจน้อยที่สุดที่จะทำให้สูงเกินจริง (ดูหัวข้อ 1.2 “กฎของกูดฮาร์ตและจิตวิทยาของตัวชี้วัด”) แบบฟอร์มการประเมินคู่กันสำหรับทีมอยู่ในภาคผนวก (ดูหัวข้อ 12.5 “การประเมินวุฒิภาวะด้วยตนเอง”)
หลักการสำคัญ
- มาตรานี้เป็นเครื่องมือสนทนา ช่วยให้ผู้คนอธิบายปัจจุบันและเลือกก้าวถัดไป และไม่ใช่เพื่อให้คะแนน จัดอันดับ หรือรับรอง
- ประเมินร่วมกับทีม การประเมินตนเองที่อภิปรายอย่างเปิดเผยแม่นยำกว่าการให้คะแนนจากภายนอก
- ตัดสินจากหลักฐาน ถามว่าการตัดสินใจใดเปลี่ยนไป ผู้คนพูดอะไร และข้อมูลแสดงอะไร รวมถึงมีเอกสารอะไรอยู่
- มิติต่าง ๆ อาจต่างกัน โปรแกรมอาจแข็งแกร่งด้านเครื่องมือและอ่อนด้านความไว้วางใจ รายงานโปรไฟล์ ไม่ใช่ตัวเลขเดียว
- ก้าวทีละขั้น มุ่งไปสู่ระดับถัดไปในหนึ่งหรือสองมิติ ไม่ใช่ทุกอย่างพร้อมกัน
- สูงกว่าไม่ได้ดีกว่าเสมอไป เลือกระดับที่เหมาะกับขนาด ความเสี่ยง และความต้องการขององค์กร
- คาดหมายการถดถอย การเปลี่ยนแปลงบุคลากร การปรับโครงสร้าง และแรงกดดันดันโปรแกรมให้ถอยหลังได้ ประเมินซ้ำเป็นประจำ
- ไม่เผยแพร่ตารางจัดอันดับทีม รวมข้อมูลสำหรับโปรแกรม และแบ่งปันผลของทีมเฉพาะกับทีมนั้น
นิยามตัวชี้วัด
ตัวชี้วัดด้านล่างอธิบายสุขภาพของโปรแกรมและการประเมิน ตัวชี้วัดเหล่านี้มีไว้สำหรับทีมโปรแกรมและผู้สนับสนุน และอ่านเป็นสัญญาณเพื่อการอภิปราย
| ตัวชี้วัด | นิยาม | สูตร | หน่วย | แหล่งข้อมูล | แนวปฏิบัติ ITIL | คู่เทียบแบบคล่องตัว | ความถี่ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| การมีส่วนร่วมในการประเมิน | สัดส่วนของทีมที่เข้าร่วมซึ่งทำการประเมินตนเองเสร็จพร้อมการอภิปรายของตนเอง | ทีมที่ทำเสร็จและอภิปรายแล้ว / ทีมที่เข้าร่วม | ร้อยละ | บันทึกการประเมิน | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง | การสะท้อนคิดและการทบทวนย้อนหลัง | ปีละสองครั้ง |
| โปรไฟล์ตามมิติ | การแจกแจงระดับที่ทีมประเมินตนเองในแต่ละมิติ แสดงเป็นช่วง ไม่ใช่คะแนนเดียว | จำนวนทีมในแต่ละระดับ ต่อมิติ | ทีมต่อระดับ | การประเมินตนเอง รวมข้อมูล | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง การกำกับดูแล | งานที่มองเห็นได้ | ปีละสองครั้ง |
| การดำเนินการปรับปรุงจากการประเมิน | สัดส่วนของก้าวถัดไปที่ตกลงกันซึ่งทำเสร็จ ยกเลิกพร้อมเหตุผล หรือยังดำเนินอยู่ | การดำเนินการที่ปิดหรือยกเลิกพร้อมเหตุผล / การดำเนินการที่ตกลงกัน | ร้อยละ | ทะเบียนการปรับปรุง | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง | การทดลองขนาดเล็ก | รายไตรมาส |
| หลักฐานการตัดสินใจ | สัดส่วนของตัวชี้วัดที่สุ่มตรวจซึ่งทีมระบุการตัดสินใจหรือการเลือกโดยเจตนาที่ตัวชี้วัดเป็นข้อมูลประกอบในไตรมาสที่ผ่านมาได้ | ตัวชี้วัดที่มีการตัดสินใจที่ระบุชื่อ / ตัวชี้วัดที่สุ่มตรวจ | ร้อยละ | การสัมภาษณ์ทีม บันทึกการทบทวน | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง | หลักฐานเหนือพิธีกรรม | รายไตรมาส |
| ความไว้วางใจต่อนิยามและข้อมูล | ความเห็นด้วยระดับทีมว่านิยามชัดเจนและข้อมูลถูกต้อง | ร้อยละที่เห็นด้วยในการสำรวจทีมสั้น ๆ แสดงอัตราการตอบ | ร้อยละ | การสำรวจทีมแบบไม่ระบุชื่อ | การจัดการความรู้ การจัดการสารสนเทศ | ความเข้าใจร่วมกัน | ปีละสองครั้ง |
| เวลาถึงระดับถัดไป (เชิงพรรณนา) | เวลาที่ผ่านไปที่ทีมใช้ยกมิติหนึ่งขึ้นหนึ่งระดับ ในกรณีที่ทีมเลือกทำ | มัธยฐานของจำนวนเดือนจากก้าวที่ตกลงกันถึงการประเมินซ้ำของทีม | เดือน | ประวัติการประเมิน | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง | จังหวะการทำงานที่ยั่งยืน | รายปี |
| ภาระของการประเมิน | ชั่วโมงที่การประเมินใช้ต่อทีม | มัธยฐานของชั่วโมงต่อทีม | ชั่วโมง | การประมาณเวลาจากทีม | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง | จังหวะการทำงานที่ยั่งยืน | ปีละสองครั้ง |
การมีส่วนร่วมวัดเป็นการทำเสร็จพร้อมการอภิปราย เพราะแบบฟอร์มที่กรอกคนเดียวบอกอะไรได้น้อย โปรไฟล์เป็นช่วงและไม่เคยถูกเฉลี่ยเป็นตัวเลขวุฒิภาวะเดียว เวลาถึงระดับถัดไปเป็นเชิงพรรณนา การไต่ระดับเร็วอาจสะท้อนการให้คะแนนตนเองที่สูงเกินจริง และการไต่ช้าอาจสะท้อนความระมัดระวังที่เหมาะสม ภาระของการประเมินเป็นการตรวจสอบตัวการประเมินเอง ซึ่งไม่ควรใช้เวลาเกินหนึ่งถึงสองชั่วโมงต่อทีม
ข้อเสนอแนะ
ใช้มาตราให้ดี
1. นิยามมิติของโปรแกรมตัวชี้วัด ชุดที่ใช้งานได้มีหกมิติ ได้แก่ (ก) คำถามและวัตถุประสงค์ คือตัวชี้วัดตอบคำถามที่กลุ่มผู้ใช้ถามหรือไม่ (ข) นิยามและความเป็นเจ้าของ คือตัวชี้วัดมีนิยามลายลักษณ์อักษรและเจ้าของหรือไม่ (ค) ข้อมูลและเครื่องมือ คือข้อมูลถูกต้อง ทันเวลา และย้ายได้หรือไม่ (ง) การใช้ในการตัดสินใจ คือตัวเลขเป็นข้อมูลประกอบการเลือกหรือไม่ (จ) ความไว้วางใจและความปลอดภัย คือผู้คนเชื่อว่าข้อมูลช่วยพวกเขาหรือไม่ และ (ฉ) การทบทวนและวิวัฒนาการ คือโปรแกรมตัดแต่งตัวเองหรือไม่ หกมิติเพียงพอที่จะเป็นประโยชน์และน้อยพอที่จะอภิปรายได้ในหนึ่งชั่วโมง
2. อธิบายว่าแต่ละระดับมีลักษณะอย่างไร ตารางในส่วน “แบบจำลองวุฒิภาวะ” ด้านล่างให้คำอธิบายสั้น ๆ สำหรับแต่ละมิติในแต่ละระดับ ถือเป็นตัวกระตุ้น ทีมควรปรับถ้อยคำให้เข้ากับบริบทของตนและเขียนตัวอย่างของตนเอง
3. อย่าเฉลี่ย คะแนนรวมเดียวซ่อนรูปแบบที่สำคัญ โปรแกรมที่มีวุฒิภาวะด้านเครื่องมือสูงและความไว้วางใจต่ำอยู่ในสถานการณ์ต่างจากโปรแกรมที่กลับกัน และก้าวถัดไปก็ต่างกัน แสดงโปรไฟล์
ประเมินร่วมกับทีม ไม่ใช่ต่อทีม
4. ทำให้เป็นการสนทนาหนึ่งชั่วโมง รวมทีมพร้อมตาราง ขอให้แต่ละคนทำเครื่องหมายว่าคิดว่าทีมอยู่ที่ใดในแต่ละมิติเป็นการส่วนตัว แล้วเปรียบเทียบ อภิปรายความแตกต่าง เพราะความแตกต่างเผยประสบการณ์ที่ต่างกันของโปรแกรมเดียวกัน ตกลงมุมมองของทีม บันทึกหลักฐานเบื้องหลัง และเลือกก้าวถัดไปหนึ่งหรือสองก้าว
5. ขอหลักฐาน สำหรับแต่ละระดับที่อ้าง ขอตัวอย่าง “เราใช้ตัวเลขในการตัดสินใจ” เชิญให้ถามว่า “การตัดสินใจใดในไตรมาสที่แล้ว” ใช้ตัวชี้วัดที่สุ่มตรวจและการสัมภาษณ์เพื่อตรวจสอบ วิธีนี้เคารพผู้คนและไม่ให้การประเมินเลื่อนไปสู่การคิดเอาเอง
6. เก็บผลไว้กับทีม โปรไฟล์ของทีมเป็นของทีม โปรแกรมแบ่งปันช่วงรวมและหัวข้อร่วม ไม่ใช่การจัดอันดับ ทำให้ชัดว่าการประเมินไม่กระทบเงินทุน สถานะ หรือการประเมินผลงาน หากกระทบ ทีมจะทำให้สูงเกินจริงและคุณค่าจะสูญหาย (ดูหัวข้อ 11.3 “เริ่มใช้ตัวชี้วัดโดยไม่สร้างความหวาดกลัว”)
เลือกก้าวถัดไป
7. เลือกมิติที่จำกัดมิติอื่น ความไว้วางใจและความปลอดภัยมักจำกัดทุกอย่างอื่น หากไม่มี ข้อมูลจะบิดเบือนและการตัดสินใจน่าสงสัย นิยามและความเป็นเจ้าของมักจำกัดข้อมูลและการใช้ รูปแบบที่พบบ่อยคือเสริมความไว้วางใจและนิยามก่อน แล้วข้อมูล แล้วการใช้และการทบทวน มองหามิติที่การปรับปรุงเล็กน้อยจะปลดล็อกมิติอื่น
8. กำหนดก้าวที่เล็กและชัดเจน ก้าวถัดไปควรเป็นก้าวที่ทีมทำเสร็จได้ในหนึ่งไตรมาสและรับรู้ได้ เช่น “ตกลงกฎบัตร” “เขียนนิยามสำหรับตัวชี้วัดสี่ตัวของเรา” “ทำให้ฟีดสองรายการเป็นอัตโนมัติ” “จัดการทบทวนรายเดือนที่เราบันทึกการตัดสินใจ” หลีกเลี่ยงก้าวเช่น “ไปให้ถึงระดับ 4” ระดับอธิบายสถานะ และก้าวอธิบายงาน
9. เชื่อมก้าวกับทะเบียนการปรับปรุง ใส่การดำเนินการไว้ในที่เดียวกับงานปรับปรุงอื่น พร้อมเจ้าของและวันที่ และทบทวนความคืบหน้าในการสนทนาปรับปรุงประจำ (ดูหัวข้อ 9.5 “ตัวชี้วัดการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง”) ก้าวที่ไม่มีเงินทุนหรือกำหนดการจะไม่เกิดขึ้น
รักษาให้ซื่อตรงและเบา
10. ปรับเทียบข้ามทีมโดยไม่จัดอันดับ จัดเซสชันสั้น ๆ ที่ทีมแบ่งปันตัวอย่างว่าสิ่งใดที่พวกเขาเรียกว่าระดับ 3 ในมิติหนึ่ง อภิปรายความแตกต่างของมาตรฐาน เป้าหมายคือความเข้าใจร่วมกัน ไม่ใช่คะแนนที่เท่ากัน หมุนเวียนผู้อำนวยความสะดวก และเชิญทีมจากนอกโปรแกรมมาท้าทายถ้อยคำ
11. ประเมินซ้ำตามจังหวะ และตอบสนองต่อเหตุการณ์ ปีละสองครั้งเพียงพอสำหรับโปรแกรมส่วนใหญ่ ประเมินซ้ำหลังการปรับโครงสร้าง การเปลี่ยนเครื่องมือ หรือการละเมิดกฎบัตร เพราะสิ่งเหล่านี้เคลื่อนความไว้วางใจได้ทั้งสองทิศทาง เฝ้าดูการถดถอยและถือเป็นข้อมูล ไม่ใช่ความล้มเหลว
12. ยุติหรือแก้ไขตัวแบบเอง ทุกปี ถามทีมว่ามิติและคำอธิบายระดับยังเหมาะสมหรือไม่ เปลี่ยนถ้อยคำที่ทำให้สับสน และนำสิ่งที่ไม่มีใครใช้ออก แบบจำลองที่ไม่เปลี่ยนในห้าปีอาจอธิบายโปรแกรมที่ไม่มีอยู่แล้ว
ช่องทางการบิดเบือนและมาตรการป้องกัน
| ตัวชี้วัด | ถูกบิดเบือนได้อย่างไร | ตัวชี้วัดหรือแนวปฏิบัติคู่ป้องกัน |
|---|---|---|
| การมีส่วนร่วมในการประเมิน | กรอกแบบฟอร์มเพื่อให้ได้โควตา คนเดียวกรอกแทนทีม | กำหนดให้มีการอภิปรายของทีม ขอหลักฐานเบื้องหลังแต่ละข้ออ้าง |
| โปรไฟล์ตามมิติ | ทำให้ระดับสูงเกินจริงเพื่อให้ดูดี แกล้งทำให้ต่ำเพื่อรับความช่วยเหลือ | ไม่เชื่อมโยงกับเงินทุนหรือสถานะ ขอหลักฐาน ปรับเทียบอย่างเปิดเผย |
| การดำเนินการปรับปรุงจากการประเมิน | เลือกก้าวที่ไร้สาระเพื่อปิด ปิดโดยไม่ได้ทำ | ทบทวนขนาดและคุณค่าของก้าว ตรวจผลลัพธ์ในการประเมินครั้งถัดไป |
| หลักฐานการตัดสินใจ | ประดิษฐ์การตัดสินใจย้อนหลัง ลงรายการการตัดสินใจที่ไม่มีนัยสำคัญ | ถามวันที่และผู้ที่เกี่ยวข้อง ยอมรับ “เลือกที่จะไม่ทำสิ่งใด” เป็นการตัดสินใจ |
| ความไว้วางใจต่อนิยามและข้อมูล | ฝึกผู้ตอบ อัตราการตอบต่ำซ่อนความไม่พอใจ | การไม่ระบุชื่อและขนาดกลุ่มขั้นต่ำ แสดงอัตราการตอบ พูดคุยกับทีมโดยตรง |
| เวลาถึงระดับถัดไป (เชิงพรรณนา) | เร่งอ้างความก้าวหน้า ซ่อนการถดถอย | คงเป็นเชิงพรรณนา อ่านควบคู่กับหลักฐาน บันทึกการถดถอยโดยไม่ลงโทษ |
| ภาระของการประเมิน | ข้ามการอภิปรายเพื่อลดชั่วโมง | ติดตามชั่วโมงควบคู่กับการมีส่วนร่วมและคุณภาพของหลักฐาน |
การอ่านค่าที่ดีแสดงให้เห็นโปรไฟล์ที่มีระดับผสมกัน โดยความไว้วางใจและนิยามสูงขึ้นก่อนเครื่องมือและความประณีต ก้าวถัดไปที่เล็กและเสร็จสิ้น การตัดสินใจที่ทีมระบุชื่อได้ และบันทึกที่ซื่อตรงของการถดถอยเป็นครั้งคราว
ข้อแลกเปลี่ยน: ข้อดีและข้อเสีย
| แนวทาง | จุดแข็ง | จุดอ่อน |
|---|---|---|
| การประเมินตนเองของทีม | ซื่อตรง เป็นเจ้าของ รวดเร็ว | เป็นอัตวิสัย ต้องปรับเทียบ |
| การประเมินจากภายนอก | สอดคล้องกัน เป็นอิสระ | ต้นทุนสูง ชวนให้แสดงเพื่อผู้ประเมิน |
| คะแนนรวมเดียว | สื่อสารง่าย | ซ่อนรูปแบบ ชวนให้ตั้งเป้าหมาย |
| โปรไฟล์ตามมิติ | แสดงว่าควรลงมือที่ใด | สรุปยากกว่า |
| ประเมินรายปี | เบา | สังเกตการถดถอยช้า |
| ปีละสองครั้งพร้อมตัวกระตุ้นจากเหตุการณ์ | ตอบสนองได้ดี | ใช้แรงมากกว่า |
| เชื่อมโยงกับเงินทุน | ได้รับความสนใจ | การทำให้สูงเกินจริงและการบิดเบือน |
| แยกจากเงินทุน | ข้อมูลซื่อตรง | ต้องหาวิธีอื่นในการได้รับการสนับสนุน |
คำตอบเชิงบรรยายคือดำเนินการประเมินตนเองแบบเบาพร้อมหลักฐาน รายงานโปรไฟล์และช่วง เก็บผลไว้กับทีม และผูกก้าวถัดไปกับทะเบียนการปรับปรุง ไม่ใช่กับเงินทุนหรือสถานะ
คำถามสำหรับอภิปรายกับทีม
1. มิติใดในหกมิติที่เราจะบอกว่าอ่อนที่สุด และอะไรทำให้เราพูดเช่นนั้น ให้แต่ละคนเลือกหนึ่งมิติเป็นการส่วนตัวแล้วแบ่งปัน ผู้อำนวยความสะดวกควรขอตัวอย่างล่าสุด มองหารูปแบบ และตกลงว่ามิติใดจำกัดมิติอื่น
2. เราระบุการตัดสินใจจากไตรมาสที่แล้วที่ตัวชี้วัดเปลี่ยนได้หรือไม่ ลงรายการ หากรายการสั้น ให้ถามว่าเพราะเหตุใด อภิปรายว่าปัญหาอยู่ที่ตัวชี้วัด ข้อมูล หรือนิสัยการดู
3. เราจะวางตัวเองไว้ตรงไหนในด้านความไว้วางใจและความปลอดภัย และเรารู้ได้อย่างไร ดูรายงานเหตุเกือบพลาด ข้อท้าทาย และผลการสำรวจ เปรียบเทียบกับวิธีที่ผู้คนพูดในทางปฏิบัติ ตกลงหนึ่งสิ่งที่ผู้นำทำได้เพื่อขยับมัน
4. ก้าวถัดไปที่เล็กและชัดเจนสำหรับมิติที่อ่อนที่สุดของเราจะเป็นอย่างไร ร่างเป็นประโยคเดียว พร้อมเจ้าของและวันที่ ตรวจว่าทำเสร็จได้ในหนึ่งไตรมาส ตกลงว่าเราจะรู้ได้อย่างไรว่าได้ผล
5. อะไรจะทำให้การประเมินนี้รู้สึกเหมือนภัยคุกคาม และเราป้องกันได้อย่างไร อภิปรายการใช้ผลที่ผู้คนจะหวาดกลัว เขียนสิ่งที่ผลจะไม่ถูกใช้ทำเลย ตรวจว่าหัวหน้าโปรแกรมเห็นด้วย
6. มีระดับใดที่เราไม่จำเป็นต้องไปให้ถึงหรือไม่ คิดถึงขนาด ความเสี่ยง และเป้าหมายของเรา อธิบายระดับที่ดีพอสำหรับตอนนี้และสัญญาณที่จะบอกให้เรากลับมาทบทวน
สี่มุมมอง
ทีมผลิตภัณฑ์และการส่งมอบ
ทีมประเมินตนเอง เลือกก้าวถัดไป และเก็บผลของตน ทีมควรใช้การสนทนาเพื่อเผยความแตกต่างของประสบการณ์ ขอหลักฐาน และกำหนดก้าวที่เล็กพอจะทำเสร็จ ควรต่อต้านความพยายามใดก็ตามที่จะเปลี่ยนโปรไฟล์ให้เป็นการจัดอันดับ
ทีมบริการและปฏิบัติการ
ทีมปฏิบัติการแบกภาระข้อมูลและเหตุขัดข้องหนักและเห็นได้ว่าโปรแกรมสนับสนุนหรือเป็นภาระแก่พวกเขาตรงไหน ควรบันทึกว่าเครื่องมือหรือนิยามขวางงานของพวกเขาตรงไหน ขอให้จัดการข้อมูลเวรเรียกฉุกเฉินและเหตุขัดข้องด้วยความระมัดระวัง และให้ข้อมูลป้อนกลับตรง ๆ เรื่องภาระของการประเมิน
ภาวะผู้นำและการกำกับดูแล
ผู้นำเป็นผู้สนับสนุนโปรแกรมและรับภาพรวม ควรขอโปรไฟล์และหัวข้อร่วม ต้านทานการขอคะแนนเดียว ให้เงินทุนแก่ก้าวถัดไปที่ทีมเลือก และไม่ผูกเงินทุนหรือสถานะกับการประเมิน ควรเป็นแบบอย่างด้วยการอธิบายการตัดสินใจที่ตัวชี้วัดเป็นข้อมูลประกอบ
ลูกค้าและผู้ใช้
ลูกค้าและผู้ใช้ได้ประโยชน์เมื่อโปรแกรมปรับปรุงบริการและเมื่อข้อมูลป้อนกลับของพวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของตัวชี้วัด ในที่ที่พวกเขาเป็นหุ้นส่วน พวกเขามีส่วนร่วมในการประเมินตัวชี้วัดที่เกี่ยวกับพวกเขาได้ เช่น ประโยชน์ของการสำรวจความพึงพอใจ และในการทบทวนว่าข้อมูลของพวกเขาถูกใช้อย่างไร
ในทางปฏิบัติ: ตัวอย่าง ITIL แบบคล่องตัว
กลุ่มประกันภัยระดับประเทศมี 20 ทีมส่งมอบและสนับสนุน และโปรแกรมตัวชี้วัดที่ดำเนินมา 18 เดือน ผู้สนับสนุนขอ “คะแนนวุฒิภาวะสำหรับแต่ละทีม” เพื่อชี้นำการลงทุน หัวหน้าโปรแกรมระแวดระวัง เพราะจำได้ว่าการให้คะแนนแบบตรวจสอบก่อนหน้านี้ทำให้ทีมเตรียมแฟ้มเอกสาร ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างประกอบ
หัวหน้าโปรแกรมเสนอโปรไฟล์ข้ามหกมิติแทน ประเมินโดยทีมในการสนทนาหนึ่งชั่วโมงกับผู้อำนวยความสะดวกจากนอกทีม โดยทีมเก็บผลไว้เอง เธอบอกผู้สนับสนุนว่าโปรแกรมจะรายงานช่วงและหัวข้อร่วม และไม่มีโปรไฟล์ของทีมใดเชื่อมโยงกับเงินทุน ผู้สนับสนุนเห็นด้วยและบันทึกการตัดสินใจ
สิบเก้าจาก 20 ทีมทำการประเมินเสร็จพร้อมการอภิปราย การมีส่วนร่วมจึงเป็นร้อยละ 95 โปรไฟล์แสดงเป็นช่วง ในด้านคำถามและวัตถุประสงค์ ทีมส่วนใหญ่อยู่ที่ระดับ 2 หรือ 3 ในด้านนิยามและความเป็นเจ้าของ กระจายตั้งแต่ 1 ถึง 4 ในด้านข้อมูลและเครื่องมือ ส่วนใหญ่ 3 ในด้านการใช้ในการตัดสินใจ ส่วนใหญ่ 2 ในด้านความไว้วางใจและความปลอดภัย แบ่งระหว่าง 2 และ 4 และในด้านการทบทวนและวิวัฒนาการ ส่วนใหญ่ 1 หรือ 2 การตรวจหลักฐานเผยให้เห็นหลายอย่าง สิบเอ็ดทีมอ้างระดับ 3 ด้านการใช้ในการตัดสินใจ แต่เมื่อถูกขอให้ระบุการตัดสินใจจากไตรมาสที่แล้วที่ตัวชี้วัดเป็นข้อมูลประกอบ ระบุได้เพียงหกทีม หัวหน้าโปรแกรมบันทึกโดยไม่ตัดสิน และกลายเป็นหัวข้อร่วม คือทีมมีแดชบอร์ดแต่แทบไม่จัดการทบทวนที่บันทึกการตัดสินใจ
ก้าวถัดไปเล็ก ๆ แปดทีมเลือกการทบทวนรายเดือนพร้อมบันทึกการตัดสินใจ สี่ทีมเลือกเขียนนิยามสำหรับตัวชี้วัดของตน สามทีมเลือกตกลงกฎบัตร หกเดือนต่อมา 14 จาก 17 ก้าวที่ตกลงกันเสร็จแล้ว หนึ่งก้าวยกเลิกพร้อมเหตุผล และสองก้าวกำลังดำเนินอยู่ การประเมินซ้ำแสดงหลักฐานการตัดสินใจเพิ่มจากร้อยละ 38 เป็นร้อยละ 71 ของตัวชี้วัดที่สุ่มตรวจ และการสำรวจความไว้วางใจขยับจากความเห็นด้วยร้อยละ 54 เป็นร้อยละ 67 ทีมหนึ่งถอยหลังด้านความไว้วางใจหลังการปรับโครงสร้าง และผู้อำนวยความสะดวกบันทึกเป็นข้อมูล ไม่ใช่ความล้มเหลว หนึ่งปีต่อมาผู้สนับสนุนขอคะแนนเดียวอีกครั้งสำหรับรายงานประจำปี หัวหน้าโปรแกรมเสนอโปรไฟล์หนึ่งหน้าพร้อมช่วง สามหัวข้อ และก้าวปรับปรุงที่ทำเสร็จ ผู้สนับสนุนยอมรับ และรายงานระบุตรง ๆ ว่ามาตรานี้เป็นเครื่องมือสนทนา
มุมมองตามประเภทองค์กร
สตาร์ตอัป การประเมินอย่างเป็นทางการน่าจะเกินความจำเป็น การสนทนาสั้น ๆ ปีละสองครั้งเกี่ยวกับหกมิติ พร้อมก้าวเล็ก ๆ หนึ่งหรือสองก้าว เพียงพอ เฝ้าระวังความกลัวว่าตัวชี้วัดจะถูกใช้เพื่อตัดสิน เพราะทีมเล็กรู้สึกเรื่องนี้อย่างลึกซึ้ง
ธุรกิจขนาดเล็ก ใช้มิติเป็นรายการตรวจสำหรับการพูดคุยกับเจ้าของและพนักงาน ถามว่าตัวชี้วัดไม่กี่ตัวที่คุณเก็บไว้ตอบคำถามจริงหรือไม่ ผู้คนรู้ว่าหมายถึงอะไรหรือไม่ และถูกใช้หรือไม่ เลือกหนึ่งก้าว อย่าใช้เวลาเกินหนึ่งชั่วโมง
องค์กรขนาดใหญ่ ขนาดต้องการกระบวนการที่เบาและสอดคล้องกัน คือมิติเดียวกัน การประเมินตนเองพร้อมผู้อำนวยความสะดวก เซสชันปรับเทียบ และโปรไฟล์รวม ต้านทานสำนักงานให้คะแนนส่วนกลาง เชื่อมก้าวถัดไปกับทะเบียนการปรับปรุง และรายงานช่วงและหัวข้อแก่ผู้สนับสนุน ระวังไม่ให้มาตรากลายเป็นแบบฝึกหัดการปฏิบัติตามข้อกำหนด
ภาครัฐและหน่วยงานสาธารณะ ผู้ตรวจสอบและหน่วยงานกำกับดูแลอาจขอคะแนนวุฒิภาวะ ชัดเจนเรื่องความแตกต่างระหว่างเครื่องมือสนทนาภายในนี้กับกรอบอย่างเป็นทางการใด ๆ เก็บผลของทีมไว้กับทีม ให้ข้อมูลรวมแก่หน่วยงานกำกับ และโปร่งใสว่ามาตรานี้คืออะไรและไม่ใช่อะไร (ดูหัวข้อ 8.3 “ตัวชี้วัดการปฏิบัติตามข้อกำหนดและการตรวจสอบ”)
กรณีทางธุรกิจ: แรงจูงใจ ROI และ TCO
ต้นทุนเล็กน้อย คือหนึ่งถึงสองชั่วโมงต่อทีมปีละสองครั้ง ผู้อำนวยความสะดวก การวิเคราะห์บางส่วน และแรงงานในการดำเนินก้าวปรับปรุง ต้นทุนที่ใหญ่กว่าเกิดขึ้นเมื่อแบบจำลองถูกใช้ผิด ด้วยที่ปรึกษา สำนักงานให้คะแนน และแฟ้มหลักฐาน
ผลตอบแทนมาจากการเล็งแรงงานได้ดีขึ้น แทนที่จะกระจายการลงทุนไปทุกมิติ โปรแกรมค้นหามิติที่จำกัดและแก้ไขที่มิตินั้น ผลตอบแทนอื่นรวมถึงการรับรู้การถดถอยได้เร็วขึ้น ภาษาร่วมระหว่างทีม และก้าวปรับปรุงที่ทีมเลือกและเป็นเจ้าของ สร้างกรณีจากข้อมูลของคุณเอง คือก้าวปรับปรุงที่ทำเสร็จ การเปลี่ยนแปลงของหลักฐานการตัดสินใจและผลการสำรวจความไว้วางใจ และแรงงานที่การประเมินใช้ หลีกเลี่ยงการอ้างข้อกล่าวอ้างที่เผยแพร่เกี่ยวกับผลตอบแทนของการยกระดับวุฒิภาวะโดยไม่มีแหล่งที่มาที่ตรวจสอบย้อนได้และความเกี่ยวข้องกับบริบทของคุณ (ดูหัวข้อ 7.7 “ผลตอบแทนจากการลงทุนและกรณีทางธุรกิจ”)
รูปแบบที่ไม่ควรทำและข้อควรระวัง
- ป้ายเกียรติยศวุฒิภาวะ ระดับกลายเป็นเป้าหมาย ใช้เป็นการสนทนาพร้อมหลักฐาน
- ตัวเลขรวมเดียว รูปแบบสูญหายและเป้าหมายปรากฏ แสดงโปรไฟล์
- การให้คะแนนโดยผู้ตรวจสอบ ทีมเตรียมเอกสารเพื่อแสดง ใช้การประเมินตนเองพร้อมผู้อำนวยความสะดวก
- เชื่อมคะแนนกับเงินทุน ตามมาด้วยการทำให้สูงเกินจริง แยกการประเมินออกมา
- ไล่ตามระดับสูงสุด ไม่ใช่ทุกโปรแกรมต้องการระดับประสานจัดการ เลือกสิ่งที่เหมาะ
- ประเมินแล้วลืม ไม่มีก้าวใดตามมา เชื่อมก้าวกับทะเบียนการปรับปรุง
- การประเมินที่ยาวเกินไป ภาระเพิ่มและคุณภาพลด รักษาไว้ที่หนึ่งชั่วโมง
- เพิกเฉยต่อการถดถอย โปรแกรมถอยหลังหลังการเปลี่ยนแปลง ประเมินซ้ำตามจังหวะและหลังเหตุการณ์
แบบจำลองวุฒิภาวะ
| มิติ | 1 เริ่มต้น | 2 พัฒนา | 3 ทำให้เป็นมาตรฐาน | 4 บริหารจัดการ | 5 ประสานจัดการ |
|---|---|---|---|---|---|
| คำถามและวัตถุประสงค์ | เก็บตัวชี้วัดเพราะมีข้อมูล | บางทีมระบุคำถามที่ตนถาม | จดกลุ่มผู้ใช้และคำถามไว้ จับคู่ตัวชี้วัดกับคำถามเหล่านั้น | ทบทวนความครอบคลุมของคำถาม คำถามที่ยังไม่มีคำตอบขับเคลื่อนตัวชี้วัดใหม่ | กลุ่มผู้ใช้ รวมถึงลูกค้าและซัพพลายเออร์ กำหนดรูปร่างตัวชี้วัด คำถามวิวัฒนาการไปกับบริการ |
| นิยามและความเป็นเจ้าของ | นิยามต่างกันตามบุคคล | บางส่วนเขียนไว้ เจ้าของอย่างไม่เป็นทางการ | แคตตาล็อกที่มีนิยาม แหล่งข้อมูล เจ้าของ และข้อจำกัดของแต่ละตัวชี้วัด | บริหารความสมบูรณ์ของนิยามและข้อท้าทาย | นิยามเป็นเจ้าของร่วมกันข้ามทีมและซัพพลายเออร์ แก้ไขเมื่อไม่ช่วยให้ตัดสินใจอีกต่อไป |
| ข้อมูลและเครื่องมือ | ทำด้วยมือและเปราะบาง | มีฟีดอัตโนมัติบางส่วน | ไปป์ไลน์ที่ผ่านการทดสอบ ที่เก็บร่วม ข้อมูลที่ย้ายได้ | บริหารความน่าเชื่อถือ การกระทบยอด และความพร้อมในการออกจากเครื่องมือ | ไปป์ไลน์แบบกระจายพร้อมสัญญาข้อมูลร่วม แหล่งข้อมูลได้รับการปรับปรุงจากข้อมูลป้อนกลับ |
| การใช้ในการตัดสินใจ | แสดงตัวเลขแต่แทบไม่ใช้ | ใช้ในบางการทบทวน | การทบทวนสม่ำเสมอที่บันทึกการตัดสินใจ | ติดตามหลักฐานการตัดสินใจและลงมือทำตาม | การตัดสินใจเชื่อมโยงข้ามทีมกับผลลัพธ์ แบ่งปันการเรียนรู้ |
| ความไว้วางใจและความปลอดภัย | ความหวาดกลัวหรือความเฉยเมย | คำรับรองด้วยวาจา | กฎบัตรลายลักษณ์อักษร ปิดมุมมองระดับบุคคล การสำรวจความปลอดภัย | ทบทวนการละเมิดอย่างเปิดเผย บริหารสัญญาณความตรงไปตรงมา | ความไว้วางใจเป็นกิจวัตร โปรแกรมถูกกำหนดรูปร่างโดยพนักงานและหุ้นส่วน |
| การทบทวนและวิวัฒนาการ | ไม่มี | ล้างข้อมูลเป็นครั้งคราว | ทบทวนเป็นระยะกับทีม กฎการยุติ | ก้าวจากการประเมินได้รับเงินทุนและทำเสร็จ | โปรแกรมปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง โดยมีการเปลี่ยนแปลงจากทุกคน |
รายการตรวจสอบ
- ตกลงหกมิติแล้ว และปรับคำอธิบายระดับให้เข้ากับบริบทของเรา
- แต่ละทีมประเมินตนเองในการอภิปรายราวหนึ่งชั่วโมง พร้อมผู้อำนวยความสะดวก
- แต่ละระดับที่อ้างมีตัวอย่างหรือการตรวจแบบสุ่มสนับสนุน
- ผลแสดงเป็นโปรไฟล์และช่วง และไม่เคยเป็นคะแนนเฉลี่ยเดียวหรือการจัดอันดับ
- ผลของทีมอยู่กับทีม และแบ่งปันข้อมูลรวมกับผู้สนับสนุน
- การประเมินไม่เชื่อมโยงกับเงินทุน สถานะ หรือการประเมินผลงาน และเขียนไว้เช่นนั้น
- แต่ละทีมตกลงก้าวถัดไปที่เล็กหนึ่งหรือสองก้าว พร้อมเจ้าของและวันที่
- ติดตามก้าวถัดไปในทะเบียนการปรับปรุง
- ประเมินซ้ำอย่างน้อยปีละสองครั้งและหลังเหตุการณ์สำคัญ
- ทบทวนแบบจำลองเองทุกปีกับทีม
พรอมต์ AI
เตรียมการสนทนาเพื่อการประเมินตนเอง
เตรียมแผนอำนวยความสะดวกหนึ่งชั่วโมงสำหรับการประเมินตนเองของทีมต่อโปรแกรมตัวชี้วัด
ข้ามหกมิติ ได้แก่ คำถามและวัตถุประสงค์ นิยามและความเป็นเจ้าของ ข้อมูลและเครื่องมือ
การใช้ในการตัดสินใจ ความไว้วางใจและความปลอดภัย และการทบทวนและวิวัฒนาการ
ใช้ห้าระดับ ได้แก่ เริ่มต้น พัฒนา ทำให้เป็นมาตรฐาน บริหารจัดการ ประสานจัดการ
รวมการทำเครื่องหมายแบบส่วนตัว การเปรียบเทียบ คำถามเรื่องหลักฐาน และการตกลง
ก้าวถัดไปที่เล็กหนึ่งหรือสองก้าว ห้ามให้คะแนน ระบุสมมติฐานของคุณ
เปลี่ยนมิติที่อ่อนเป็นก้าวปฏิบัติ
ทีมของเราประเมินตนเองที่ระดับ [n] ในมิติ [มิติ] ของโปรแกรมตัวชี้วัด หลักฐาน:
[วางข้อความ] เสนอสามก้าวเล็ก ๆ ที่แต่ละก้าวทำเสร็จได้ในหนึ่งไตรมาส ซึ่งอาจขยับเรา
ไปสู่ระดับ [n+1] สำหรับแต่ละก้าว อธิบายเจ้าของ แรงงาน ประโยชน์ที่น่าจะได้
และเราจะรู้ได้อย่างไรว่าได้ผล ห้ามสัญญาผลลัพธ์ ระบุสมมติฐานและความเสี่ยงของคุณ
ตรวจหลักฐานสำหรับระดับที่อ้าง
ทีมหนึ่งอ้างระดับ [n] ในมิติ [มิติ] และให้หลักฐานนี้: [วางข้อความ] ทำตัวเป็น
เพื่อนร่วมงานที่ใฝ่รู้ ลงรายการคำถามเพื่อทดสอบว่าหลักฐานสนับสนุนข้ออ้างหรือไม่
ตัวอย่างใดจะน่าเชื่อถือ และสัญญาณใดจะบ่งชี้ว่าข้ออ้างมองโลกในแง่ดีเกินไป
ห้ามตัดสินทีม ระบุสมมติฐานของคุณ
สรุปโปรไฟล์โดยไม่จัดอันดับ
นี่คือจำนวนรวมของทีมในแต่ละระดับสำหรับแต่ละมิติ: [วางข้อความ] เขียนสรุปครึ่งหน้า
สำหรับผู้สนับสนุนที่อธิบายช่วง สามหัวข้อร่วม และก้าวปรับปรุงที่ทีมเลือก
ห้ามจัดอันดับทีม สร้างคะแนนเดียว หรืออ้างสาเหตุโดยไม่มีหลักฐาน
ระบุข้อควรระวังเกี่ยวกับการประเมินตนเอง
ทักษะ AI
- ทักษะ Agile ITIL Metrics: ใช้เพื่อจับคู่ตัวชี้วัดของโปรแกรมกับมิติวุฒิภาวะและมาตรการป้องกันที่จับคู่กัน
- ทักษะผู้ดูแล Agile ITIL Metrics: ใช้เพื่อตรวจว่าการประเมินวุฒิภาวะรายงานโปรไฟล์ เก็บผลไว้กับทีม และหลีกเลี่ยงคะแนนเดียว
ข้อสรุปสำคัญ
- ใช้มาตราห้าระดับร่วมเป็นเครื่องมือสนทนา ไม่ใช่ป้ายเกียรติยศ การจัดอันดับ หรือใบรับรอง
- รายงานโปรไฟล์ข้ามหกมิติ ไม่ใช่คะแนนเฉลี่ยเดียว
- ประเมินร่วมกับทีม ขอหลักฐาน และเก็บผลของแต่ละทีมไว้กับทีม
- เลือกก้าวถัดไปที่เล็กในมิติที่จำกัดมิติอื่น ซึ่งมักเป็นความไว้วางใจและนิยาม
- ติดตามก้าวในทะเบียนการปรับปรุง และประเมินซ้ำเป็นประจำเพราะโปรแกรมถดถอยได้
- สูงกว่าไม่ได้ดีกว่าเสมอไป และผลลัพธ์สำคัญกว่าระดับ
เอกสารอ้างอิงและแหล่งอ่านเพิ่มเติม
- Paulk, M., et al., Capability Maturity Model for Software, Version 1.1, Software Engineering Institute, Carnegie Mellon University, 1993.
- Axelos, ITIL 4: Direct, Plan and Improve, 2020.
- ISO/IEC 33001, Information technology: Process assessment: Concepts and terminology, International Organization for Standardization, 2015.
- Imai, M., Kaizen: The Key to Japan's Competitive Success, McGraw-Hill, 1986.
- Muller, J., The Tyranny of Metrics, Princeton University Press, 2018.
- Beck, K., et al., Principles behind the Agile Manifesto, 2001, https://agilemanifesto.org/principles.html.
- Wikipedia, Capability Maturity Model.
- Wikipedia, Kaizen.
- Wikipedia, Continual improvement process.
- Wikipedia, Goodhart's law.
- Wikipedia, Vanity metric.